ar@rim

• Modem ve iletişim

Web Konsepti ve Dizaynı Hiç düşündünüz mü dünyada kaç adet web sitesi vardır diye? Ben düşünmedim ama milyonlarca olduğuna da eminim. Her saniyede bu sayının arttığına inanıyorum. Peki bu kadar popüler olan bu yeni medyanın eğitimi nerelerde veriliyor? Her ne kadar Amerika'da bu işin eğitimi başlamış olsa bile bizi ilgilendiren Türkiye olduğu için cevabımız olumsuz olacaktır. Aslında geçmişi 2-3 seneye dayanan Web teknolojisini kim ne kadar hatimlemiş ve teoriler üretmiş olabilir ki? Hatta bu öyle bir olay ki her saniye yeni bir ekleme ile büyümeye devam ediyor. Real 4. versiyonunu daha yeni yüklemiş iken geçenlerde 5.si çıktı. 2 katı daha büyük çözünürlük, stereo ses ve eklemeler eklemeler. Demem o ki, her ne kadar bu yeni medya ile yarışmak zor ise de gelin bu işin uzmanları olduklarını iddia edenlerin Web Konsepti ve Dizaynı ile ilgili yazdıklarına bir göz atalım. Aslında bir göz atmakla bitmeyecek gibi, devamını öbür aylarda getiririz artık. İz: Frank Lloyd Wright (kim bilmiyorum ama tahminim mimar olurdu) demiş ki "Yerini ve onu kullanacak insanları görmeden hayatta bir bina dizaynı yapmam." Yani konumuz web, adamın dediği de ortada. Bu mantıkla Levi's firmasının hitap ettiği kesim —tabii ki Web ortamında konuşuyorum-: Aktif hayatları olan, kadın veya erkek, hafif çılgın, özgürlüğüne düşkün, Shockwave plug-in'li Netscape 2.1 veya üstüne sahip, minimum 33.6 bağlantısı olan gençler. Bildiğiniz gibi web ortamında milyonlarca site var, hoş dizaynlar, dokümanlar, kaynaklar, gif animasyonları, "nasıl yaparsınız" sayfaları, rastgele sizi bir yere atan web sayfaları, milyonlarca içerik. Peki siz nasıl yapacaksınız da bu büyük topluluk arasından sıyrılacak ve göze batacaksınız? O zaman soru şu: Kiminle yarışıyorsunuz? İlk önce bunu bilmek durumundasınız. Sizce iyi bir web sitesi, sağlam grafikler, hoş background, JavaScript'ler, applet'ler, frame üstüne frame, arka plan midi müzikleri mi? Peki ya bir web sitesine gitseniz ve sayfa bütün bu özelliklerden dolayı gelmek bilmese veya applet makinenizi çökertse yine de iyi bir site midir? Hepimizin zevkleri ayrıdır, ben Taksim'e çıktığımda Pizza Rosa'da yerim çünkü vaktim ve param vardır (hayatımda bir kere gittim o da yılbaşı idi, o kadar olsun artık da niye yaptım ben bu açıklamayı ki???) siz gidersiniz McDonald's'a çünkü paranız ve vaktiniz sınırlıdır. Ve sonuç

Superonline'dan account'u olan gibi... Bütün bunları bir düşündükten sonra kullanıcılarınızı bir nevi müşterilerinizi bir de şu yönden kategorize edin... Yaş sınırı, cinsiyet, ilgi duyduğu seks, medeni hali, etnik durumu, dini, politik bakış açısı, eğitim seviyesi, bilgisayar deneyimi, şu anki mesleği, hobileri, online kaldığı süre, okuduğu magazinler, bağlantı hızı... İşte bütün bunlar (saçma gelebilir) bir web sitesi hazırlamadan düşünülmesi gerekenler arasında. Olay bu kadarla bitmiyor tabii. Bu işin düşünce kısmı. Bu sorulara cevap verdiğiniz takdirde (bir yere yazmanız şart) elinizde kullanıcılarınız ile alakalı muhteşem bir tablo çıkar. Artık bundan sonra nasıl bir dizayn yapacaksınız, hangi teknolojiyi baz alacaksınız, hangi browser'a göre kod yazacaksınız hemen hepsi belirlenmiş olur... Eğer diğer insanların bu konularda yaptıkları araştırmaları merak ediyorsanız işte size bir adres. Ama unutmayın ki Amerikalı ile Türk arasında uçurum var ve bu bilgiler ne yazık ki onlar için hazırlanmış. Bu adres (http://www.cc.gatech.edu/gvu/user_surveys/) GVU User Survey Home Page | ve özelliği web'in babalarının toplandığı W3 konsorsiyumunun onayladığı tek yer. Bir de şu adrese bir bakın: http://www.yahoo.com/Computers_and_Internet/Internet/World_Wide_Web/Statistics_and_Demographics/ Dedim ya artık elinizde kullanıcılarınız ile ilgili detaylıca düşünülmüş bir liste var işte şimdi bu sonuçlara göre neler yapılabilir ona bir bakalım: Yaş Sınırı: Renk seçimi için önemli (çılgın ve parlak renkler küçüklere, büyük fontlar yaşlılara), dil kullanımı (gençlere yönelik dil daha sokak havasında, yaşlılara daha efendi dil gibi). Aile Durumu: Online olarak ne kadar vakit geçirdiklerini belirleyebilirsiniz. Çocuklar ders için, büyükler ise surf edebilirler ve yazın ise tatile çıktıklarından daha az surf ederler. Bunu aile durumu belirler. Bekar ise 24 saat bile surf edebilir ve bunların çoğu da XXX siteleri olabilir. Bilgisayar Bilgisi: Eğer bilgisayar bilgileri var ise site içinde gezmek için çok yardıma ihtiyaç duymazlar, ne nerede bilirler, ama tersi ise yönlendirme çok daha iyi yapılmalı. Bağlantı Biçimi: Nasıl bağlanıyorlar, işten mi, ISDN ile mi, 14.4 modem ile mi?? Hepsi dizaynı ve alakalı diğer olayları etkiler. Bütün bunları sadece size örnek olsun diye verdim. Kendi ile ilgili tam bilgiyi sizler yaratmalısınız. Gelecek ay ise: İçerik ve özellikler hakkında konuşacağız...

http://www.gsmnet.com olarak ikimiz de doyarız. Buradan bağlantıyı kurarsanız güzel, başarılı bir web sitesi şu demektir: Aradığınızı size, ona ayırdığınız vakit içerisinde en güzel servisi sunarak veren site demektir. Hadi bakayım kabul etmeyenler kapışsın. Bir web sitesi yapmak istemenin binlerce sebebi olabilir, bu sebebi keşfetmeden sakın işe başlamayın. İlk basamak. Beyin fırtınası (brain storming) bu işin çözümü olabilir. Beyin fırtınası lafına uzak olanlar için açıklayayım: Her ne kadar bu konuda kitaplar yazılmış olsa bile beyin fırtınası kısaca rahat düşünmenizi engelleyecek bütün etmenlerden kurtularak belli bir konu hakkında saçma, mantıklı, salak, gereksiz ne kadar sıfat var ise fikirler üretmektir. Bunları bir kağıda veya duvara ama bir yere yazmanız şart, işin daha detayı var ama siz bunu bilin yeter. Dediğim gibi beyin fırtınası ile neden bir web sitesi yapmak istediğinizi bulabilirsiniz ve emin olun bu metod ile çok ilginç ve dahiyane siteler yapabilirsiniz. Kendinizi sınırlamayın yeter. Ben bir web sitesi yapmak istiyorum çünkü: Bir ürünü tanıtacağım, bir servisin promosyonunu yapacağım, para kazanacağım, Atatürk'ü anacağım, dünyadan insanlarla arkadaş olacağım, göbek deliğimi sergileyeceğim, Yahoo ile dalga geçeceğim, çok komik bir adamım bunu dünyaya ispatlayacağım. Listeyi uzattıkça uzatabilirsiniz. KİMİN İHTİYACI VAR, KİM İSTİYOR? İlk basamağı geçtik ve sırada sitenize gelecek insanları tahmin etmek var. Arkadaşlarınız mı, kitap yayınevleri mi, anneniz babanız mı, web dizaynırları mı, İnternet'e yüksek hızla bağlı olan insanlar mı, 17 inch monitörlü insanlar mı? Eğer seçtiğiniz konu spesifik değilse mesela elektro gitarlar üzerine bir site yapmıyorsanız o zaman gelen kullanıcıyı belirlemeniz zor demektir. Bu da sitenize anca yüksek versiyonlu browser'lar ile görülebilecek animasyonlar, javalar koymamanız anlamına geliyor. Fakat dediğim gibi konu başlığınız spesifik ise elektro gitar gibi o zaman kullanıcılarınızın karakteristik özelliklerini düşünerek bulabilirsiniz. Mesela: Konserlere giden, CD alan, gitar meraklısı, gitar çalan, abone olmak isteyebilir, Jimi Hendrix ve Metallica hayranı, 12-59 yaş arası, erkek ağırlıklı, 256 renk monitöre sahip, 28.8 ve aşağısı bağlantısı olan,