Sayfa 26

Merhaba 64 sevenler!. İşte bir süredir devam eden kartuş tanıtımlarında bir çoğunuzun kullandığına emin olduğum ve bazılarınızın da almayı düşündüğü FINAL III kartuşunun tanıtımı ve açıklamasıyla yeni bir sayfa açıyoruz. Bu kartuşun eminim ki en azından ismini duymuşsunuzdur. Bu kartuş şimdiye kadar yapılan en kapsamlı kartuştur. 64K'lık epromu ile kartuşlar arasında en geniş hafızalı ve kapsamlı olanıdır. AMIGA'da da bulunan pull-down menüler, yerleri değiştirilebilen pencereler, joystick yardımıyla kullanılabilen komutlar ve extra özellikler, sayabileceklerimizin başında geliyor. Lafı fazla uzatmadan hemen bu kartuşun açıklamasına geçelim. Öncelikle bu kartuş BASIC kullanıcılarının çok işine yarayacaktır. BASIC'e katılan 30'a yakın yeni komut, hayatınızı çok daha kolaylaştırıyor. Bütün işlemleri joystick ile halledebilmeniz kartuşa bir artı puan daha sağlıyor. Eğer isterseniz joystick yerine mouse kullanabiliyorsunuz. Ancak bu mouse Commodore Mouse 1351 değil. Bilgisayara eklenen yeni 24K'lık ek hafıza inanılmaz özellikler gösteriyor. Fakat bu yeni hafızaya iki özel komut sayesinde ulaşılıyor. Sırası geldiğinde bunları da açıklayacağım. Kartuşu takıp bilgisayarınızı çalıştırdığınızda, anında AMIGA mavisi bir ekran ve en yukarıda birkaç yazıyla karşılaşacaksınız. Bunlar sırasıyla INFO, SYSTEM, PRO-JECT, UTILITIES ve CLOCK'dur. Şu anda bulunduğunuz ekranın adı Desktop'dır. Bu yazıların üzerine joystick yardımıyla yönettiğiniz pointer (göstergeç)'i getirip ateş tuşuna basarsanız, bu yazıların altına doğru küçük bir menü daha çıktığını göreceksiniz.

Onur Malkoç

Eğer joystick'iniz yoksa F tuşlarını hareket için (F1 yukarı, F3 aşağı, F5 sağa, F7 sola), Commodore tuşunu ise seçmek için kullanabilirsiniz. Sırasıyla seçenekleri açıklamaya başlayalım. INFO ile kartuşun ve desktop'ın versiyonlarını öğrenebilirsiniz. SYSTEM seçeneğinde karşımıza 4 yeni seçenek daha çıkıyor. BASIC ile yeni komutların bulunduğu BASIC ekranına geçebilirsiniz. FINAL KILL seçeneği ile kartuşu kapatırsınız. Bunu seçtiğinizde kartuşun üzerindeki ledin söndüğünü göreceksiniz. FREEZER seçeneği ile programları kırıp çoğaltmanıza yarayan freeze menüsüne gelirsiniz. Bunun ayrıntılı açıklamasını daha ileriki paragraflarda yapacağım. SYSTEM menüsünün son komutu olarak REDRAW vardır. Bu seçenek ekranda çok fazla pencere açıldığında işinize yarıyor. Pencereler bazen karışıyorlar. Redraw seçeneği ile tüm pencerelerin tekrar çizilmesini, böylece birbirinin içine girip karışık görünen pencerelerin düzelmesini sağlarsınız. PRO-JECT başlığı altında NOTEPAD, D-LINK, T-LINK seçenekleri bulunur. Notepad seçeneği ile Final 3 sayesinde her türlü yazı işinizi halledebilirsiniz. Burada mektuplar ya da mesajlar yazıp diskete ya da kasete kaydedebilir, dilerseniz printer yardımıyla kağıda dökebilirsiniz. Buradaki menü ve seçenekler ile karakterlerin boylarını ve aralıklarını, ekran düzenini ve harflerin birbiriyle orantılı olmasını ayarlayabiliyorsunuz. D-LINK ve T-LINK ise notepad'deki dosyalarınızı kasede veya diskete aktarmanıza yarıyor. Sıradaki başlık ise UTILITIES.. Bu kartuşun en ilginç özelliklerini bu başlık altında bulabilirsiniz. Preferences ile ekranın renklerini, pointer'ın rengini, joystick ile mouse arasındaki seçimi, kullanılan port seçimini yapabiliyorsunuz. Bu bazen çok işe yarıyor, böylece herhangi bir port'unuz bozuk ise onu iptal edebilirsiniz. Ayrıca buradan pointer'ın hızını, ivmesini değiştirebilirsiniz. OKAY seçeneği ile daha önce yaptığınız değişiklikleri sabitleyebilir, VIEW seçeneği ile bu değişiklikleri görebilirsiniz. DEFAULT ile ilk açılış durumuna dönersiniz. CANCEL seçeneği ile de her şeyden vazgeçebilirsiniz. BASIC PREFS seçeneği ise sizlere normal 64 moduna ilişkin klavye ve cursor ile ilgili değişiklikler yapmanızı sağlar. KEYBOARD CLICK sizlere her tuşa basıldığında monitörden ses gelmesini sağlar. KEYREPEAT, tuşa basılı tuttukça o tuşun devamlı yazılmasını, ya da yazılmamasını sağlar. Cursor'umuzun artık yanıp sönmemesi elimizde!, Bunu ise CURSOR BLINK ile ayarlayabiliyoruz. DEFAULT DEVICE ile kullandığımız çevresel birimleri ayarlarken, 1 ile teybe, 8 veya 9 ile sürücümüze ulaşıyoruz. Border colour çerçeve rengini değiştiriyor. Bu seçenekler arasında ise en önemlisi, C-128'lerde sağda bulunan nümerik keypad'ın C-64 modunda kullanılmasını sağlar. CALCULATOR seçeneği, 14 basamaklı bir hesap makinesidir ve normal bir hesap makinesindeki her fonksiyona sahiptir. DISK seçeneği bir seferde 3 değişik directory'i hafızasında tutabilir, disklerin ismini değiştirebilir, her türlü disk işlemini gerçekleştirebilir, disk içindeki programları isimlerine göre sıralayabilir, dosyaların arasına çizgiler koyup ayırabilir, hızlı format atabilir ve buradan seçtiğiniz programları direkt run ile çalıştırabilirsiniz. Bu başlığın son komutu TAPE ise size bir teyp turbosu kullanma şansını verecektir. İstemeyenler için normal yüklemek de mümkün. Ayrıca bu teyp turbosu ile kaydedilmiş programlarınızı Pinky turbo ile yüklemeniz mümkündür. Desktop'ın son seçeneği de CLOCK. Buradan ise saatinizin zaman ve alarm ayarlarını yapmanız mümkün. Alarm ve time seçeneklerini saati ve alarmı açmak için kullanın, Settings ise ayarlamalar için kullanılır. İşte desktop sadece bu Şimdi ise, bilgisayarınıza yüklediğiniz programları nasıl kırıp çoğaltacağınıza bakalım. Tüm bu işlemleri FREEZER menüsü altında gerçekleştireceğiz. Bu menüye geçmenin yolları şunlar: Kartuşunuzun üzerindeki düğmelerden soldakine basarsanız, DESKTOP'dan SYSTEM ya da BASIC menüsünden FREEZE seçeneğini seçersiniz FREEZER'a geçersiniz. Kopyalamak istediğiniz programı yükledikten sonra (tabii programı çalıştırdıktan sonra) istediğiniz yerde Kartuşun sol düğmesine basın. Karşınıza 6 başlıklık yeni bir seçenekler ordusu çıkıyor. En solda BACKUP başlığı altında diskete ya da kasede hızlı ya da normal olarak kayıt etme seçenekleri çıkacaktır. İşte ilginç bir menü daha: GAME menüsü ile sprite çarpışmalarını engelleyebilir, oyun 2. porttan oynanıyorsa 1. porta çevirebilir ve joystick'inizin auto-fire'ı yoksa auto fire ile oynayabilirsiniz. Tabii ki bu seçeneklerin her oyunda çalışacak diye bir garantisi yok. COLOURS menüsü ile kırdığınız programın ekranının her türlü rengi ile oynamanız mümkün. PRINT menüsünde ise eğer kırdığınız anda ekranda yüksek çözünürlükte bir resim varsa onu printer'a atabilirsiniz. Bu menünün seçenekleri printer modelini ayarlama ve ekranı görmeye yarar. RESET menüsüyle kartuşunuzu kill edebilir (kapatabilir), hafızayı sıfırla doldurabilir (zero fill) veya C-64 ekranına dönebilirsiniz. En son menü olarak EXIT'de ise run ile dondurduğunuz programa geri dönebilir, monitör ile monitör programına geçebilir, desktop ile desktop'a geri dönebilirsiniz. Burada dikkat etmeniz gereken şey desktop veya monitör'ü seçerseniz, kırdığınız programa geri dönebilirsiniz. Böylece Freeze menüsünü de açıklamış olduk. Artık BASIC'e geçebiliriz. En başta da belirttiğimiz gibi, artık 30 yeni komutumuz var. BASIC'e getirilen en önemli özellik, 2. porttaki joystick'in ateşine basılarak çıkarılan BAR'dır. Ateşe bastığınızda, cursor ortadan kaybolacak ve ekranın en üst satırında yeni bir komut menüsü çıkacaktır. Bu menülerden SYSTEM'de desktop'a, monitöre, freeze'a çıkış komutlarından başka, kartuşu kapatmanız ve BAR'ı kapatmanızı sağlayan komutlar vardır. 2. ve