Sayfa 19

19 alan yığıt, $O1FF'den aşağı doğru genişler. — ye çalışırken de yığıtta yer alan değerlerden — larımızdan üçü hatasız bir şekilde çalışabi- Yani yığıta bir değer atmaya kalkarsanız yığıt — faydalanacak. Tabii ki bu değerler bizim yı- — liyor. Yani yapılan en ufak bir değişiklikte bir alt bayta geçer. Yığıtı bir tabak yığını ola- — ğıtta sakladığımız değerlerden başkası olma- — bu üç komut çalışma yeteneğini kaybediyor. rak düşünebilirsiniz. Her koyduğunuz tabak — yacak. Böylece bilgisayarımızı iyice dolan- — Neyse ki asıl problem çıkartan kısım virgül bir diğerinin üstüne gelir. Daha sonra buta- — dırmış olacağız. kontrüllerinin ilki. Yani bunu kaldırdığımızbak yığınından bir şeyler almaya kalktığınız- İsterseniz bu anlattıklarımı Tablo 1'deyer — da (daha doğrusu JSR $0073 ile değiştirdida, sadece en üstteki tabağı olabilirsiniz. Yani ard arda üç değeri yığıta attığınızda, aldığınız ilk değer üçüncüsü olur. Yığıt konusunu detaylı olarak makine dili kursunda ele alacağım, bu yüzden şimdilik bu kadarı yeterli olacaktır. Şimdi de bilgisayarınızın kaldığı yeri unutmamak için nasıl bir yöntem izlediğine göz atalım: Bildiğiniz (ya da şimdi öğreneceğiniz) gibi bilgisayarınızın PC adı verilen 16 bitlik bir registeri vardır ve o anda işletilmekte olan komuta ait bilginin bulunduğu adresi gösterir bu register. BASIC'teyken SYS 49152 verdiğinizde, PC'ye $CO0O değeri atanır sadece (aslında bu yapılan işlemden çok bir sonuçtur). Fakat, PC sadece tek bir değeri aklında tutabildiği için, alt programlara gitmeden önce, bir şekilde nereye geri dönmesi gerektiğini hatırlayabilmelidir. Bunun için demin anlattığım yığıt kullanılır. Alt rutine sıçranması gerektiğini gösteren JSR komutu görüldüğünde bunu takip eden iki bayt alınır ve ikinci bayt gösterilirken PC'nin sırasıyla yüksek ve düşük değerlikli baytları yığıta atıhır. Bu baytlar yığıtta yukarıdan aşağı doğ- Tu yer alacağından, 6508 için standart olan düşük-yüksek değerlikli bayt sistemi konmuş olur. Tabii ki yığıta atıldığı anda JSR'yi takip eden ikinci baytı gösteren PC, bir sonraki komuttan bir bayt geridedir. Yani yığıtta yer alan değer bir artırıldığında alt programdan geri dönüldüğünde işletilecek komutun adresi elde edilir. Alt program, işini bitirdiği zaman bir RTS komutuyla bunu belli eder. RTS komutu hemen yığıtta yer alan iki baytı alır, bunları doğru sırada PC'ye yerleştirir, PC'yi bir artırır ve programın çalışmasına devam eder. Nereden mi? Tabii ki JSR komutunu takip eden komuttan. Bu yüzden alt programlara girerken kaç tane değeri yığıta attıysanız bu kadar değeri yığıttan çekmelisiniz. Yoksa, bilgisayarınız sizin yığıtta sakladığınız verileri alıp, bu verilerin adresine sıçramaya çalışır RTS'yi görünce. Bizim komut ekleyicide yapmayı düşündüğümüz işlem de tam anlamıyla bu, RTS ile BASIC'e döneceğini sanan grafik rutinlerine sıçramadan önce yığıta ROM'da dönülmesi gereken yerin adresini atacağız. Grafik komutlarını da JSR ile değil, JMP ile çağıracağız. Böylece bilgisayar bu rutinlerin nereden çağrıldığını hatırlayacak. Geri dönmealan programda da takip etmeye çalışın. Eğer takip edemezseniz, beni izlemeye devam edin. İlk olarak SA7 ve $E3 değerlerini yığıta atıyoruz (PHA komutu A'yı yığıtın en son değeri olarak tanımlar ve yığıtı bir aşağı indirir). Böylece RTS görüldüğü anda SATE3 4 1-$ATE4 adresine sıçranacağını garanti ediyoruz. Demek ki grafik bittiğinde, $7A-$7B'yi gerektiği şekilde bırakırsak (ki bırakmayacağız) RTS görüldüğünde komutumuz hiç işlenmemiş gibi yoluna devam edecek ROM. Buraya kadar da her şey kontrol altında.

Şimdi A, B, vb. kontrolünü yapalım. Demin JSR $0073 ile yana ok karakterini bulduğumuza göre bu harfle olan işimizi bitirdik. Şimdi sıradaki harfi alalım:

JSRS$0073 ve “A” olup olmadığını görelim:

CMP #41 BEO$COS0

A değilse:

CMP # 42 BEO$COS3

Eğer A, B, C, D ya da E değilse: RTS

Yani ROM'a: “Komut bize ait değil, yana okunuzu ve bir sonraki harfi yedim. Kalanıyla ne yaparsanız yapın” diyerek kaçıyoruz. Neyse ki ROM'da yana ok'la başlayan bir “komut yok. Sonuç zaten bir ERROR olacaktı. İki karakter eksik ya da fazla olmuş, bir hata için farketmez. Tablo 1'de de rahatlıkla görebileceğiniz gibi $C0S50'den itibaren grafik işlemlerine JMP'ler yapılıyor. Bu rutinlerden ilk üçü, yani kullanıcıdan bir parametre istemeyenler oldukları gibi çalışabiliyor. Ama kullanıcının bazı şeyleri girmesini bekleyen son ikisi SYNTAX ERROR veriyor. Bunun sebebi, BASIC'in bir komutla işi bittiğinde $7A ve $7B'yi yeni komutun ilk karakterinde bırakması, oysa bizim rutinin eski komutun son karakterinde bırakması, Bu işi kolayca halledebileceğini sanan arkadaşlarınız yanılıyor, çünkü komutğimizde) problemi halledebiliriz. Hem hoş bir yan etkisi de oluyor. Komutumuz: değil, «—D 1,2,3 olarak çalışır. Yani tam bir komut gibi... Ama nedense bu kadarla kalmıyor problemler. komut işini bitirdikten sonra (gene bu son iki komutun marifeti bu) $7A-$7B'yi gerekenden bir ileride bırakıyor. Bu yüzden de komuttan sonra gelen iki nokta üstüste (:) farkedilmiyor ve alıyorsunuz SYNTAX ERROR'u. Grafik rutinleri üzerinde oynamadan bu hatayı düzeltemeyeceğimi farkedince, bir hile buldum. Her «-D ve &«E komutundan sonra iki kere iki nokta üstüste koyarsanız ve sonraki komutu öyle girerseniz, ya da sonraki komut diye bir şey yoksa bir tane iki nokta üstüste kullanırsanız bu SYNTAX ERROR'dan kurtulabilirsiniz. Her ne kadar can sıkıcı bir kullanım tarzıysa da en kolay bu şekilde hatadan kurtulabiliyoruz. Tabii ki hazır yazılmış bir programı komut haline çevirmiyorsanız, bu tür hatalardan kurtulmanız çok kolay. Hatayı farkeder farketmez başını ezebilirsiniz, ya da komutların $7A'yı bıraktığı noktayı aynı tutabilirsiniz. Ama bir programı fazla değiştirmek istemediğinizde bu tür hatalarla karşılaşmanız çok normaldir (özellikle de parametreleri okuyanlarda): Bu eklemeleri de yapınca grafik komutlarınız tam olarak komut halini almış oldular: Grafik ekranı açma. «-B: Grafik ekranını kapama. Grafik ekranını temizleme. «-D,RI,R2,R3: Çok renk modunun renklerini belirleme. #-E,X,Y,R: X,Y koordinatına R renkli nokta koyma (R - 0 ise silme). Son bir şey daha var: RUN/STOP-RESTORE kombinasyonu $0308-$0309 adres çiftinin değerini düzeltmez. Yani bilgisayarınızı RESET'leyene kadar, ya da doğru değeri bu adreslere girene kadar eklediğiniz komutlardan kurtulamazsınız. Bu yüzden $C0OOB adresinde bu adreslerin değerini düzelten rutini de ekledim. Bu aylık yazımız da bu kadar. Gelecek ay hepinizle görüşmek üzere hoşçakalın.