Sayfa 18

Çok fazla teknik kullanılmadan yapılabilen, yani artık her demo'- da karşılaşabileceğiniz efektler bunlar. Daha karmaşık ve göz alıcı efektleri anlatmaya başlamadan önce, biraz yersiz olacak ama, programcılıkla pek ilgili olmayan arkadaşlara bazı temel bilgiler verelim. C-64'ün sekiz sprite'a sahip olduğunu ve ancak bu kadarının ekranda görünebileceğini sananlarınız olabilir. Aslında çeşitli tekniklerle ekranda 600'e kadar sprite gösterilebilir. Sprite'ların çok sayıda olabilmesi yine raster interrupt tekniğiyle sağlanır. Bu teknik raster taraması belli bir satıra gelince bir sekizlik grup sprite'ın, biraz aşağıda başka bir grup sprite'ın gösterilmesine dayanır. Bir aralar pek moda olan bir demo tekniği multiplexer bu sistemden kaynaklanıyordu. Bu sistemde sekizden fazla sprite ekranda dolaşabilir. Ancak sekizden fazla sprite bir raster satırı boyunca yanyana gelemez (aslında bunun tersini de daha sonra anlatacağız ama şimdilik siz idare edin). Karakter seti diye bangır bangır bağırdığımız şey nedir şimdi? Karakter seti bildiğiniz, ekranda gördüğünüz, yazarken kullandığınız karakterlerin toplamıdır. Bazılarınız biliyordur, bu karakterleri yeniden tanımlayıp kendi isteklerinize göre yeni tasarımlar yapabilirsiniz. Elyazısı falan gibi. Ancak bu karakterlerin bir başka kullanım alanı daha bulunmaktadır. Burada da bir grafik (genelde üç renklimulticolor olması tercihimiz) karakter setine aktarılabilir. Bu işlem için yazılmış özel programlar vardır ve orijinal grafik toplam karakter sayısı olan 256 karttan (8x8 piksellik grafik birimi) büyük olsa bile çeşitli sıkıştırma teknikleri ile bir karakter setine sıkıştırılabilir.

Böylece logoların hazırlanması ve ekranda gösterilmesi büyük oranda kolaylaşır, çünkü grafik ekranlarını swing etmek (sallamak demiştik hatırlarsanız) çok zordur. Sonuç olarak özel haller dışında tüm 10golor karakter setlerinde saklanır ve bunların üzerinde sprite'lar dolaşabilir. Özel haller dediğimiz durumlarda ise grafik tekniği olarak yeni bir şeyler denenmiş olabilir. Bunlara daha sonra değineceğiz. Aslında tüm teknikler raster interrupt sistemine dayanır, yani raster satırı belli bir yerdeyken gereken işlemlerin yapılması, sonra başka bir yerde tekrar istenen işlemlerin yapılması gibi. Böylece ekranda ince renk şeritleri, yan border açılarak scroll, multiplexer, logo swing yapılır. Bu aylık size temel bilgiler vermekle yetiniyorum. Gelecek ay teker teker demo'ları anlatmaya ve kullanılan teknikleri açıklamaya çalışacağım. Bir de yarışma olabilir, bir demo ekranı gösterip hangi sistemlerin kullanıldığını sorabilirim, tabi ödülünüzü alacaksınız. Son olarak kullandığımız terimleri şöyle bir tekrar edelim: border: ekranın üst ve alt veya (tercihen) sağ ve sol yanlarının açılarak burada görsel efektler uygulanması, border-scroll: border'dan yazı kaydırma, border-logo: border'a logo koyma. raster: ekran taramasının hangi satırda olduğu, bu sayı istenen yere geldiğinde programa girilerek çeşitli efektler sağlanır. raster-bar:

raster gereken yerde yakalanıp ek- * ranın rengi değiştirilerek elde edilmiş renkli çuuk, logo: bir grubun adını yazan grafiksel çalışmalar. scroll: kayan yazı mesajları. sprite: (bunu bilmeyen varsa bu yazıyı okumasın) ekranda en fazla sekiz (!) tane görülebilen hareketli grafik elemanlar. multiplexer: ekranda sekizden fazla sprite gösteren programlama tekniği. grafik elemanı: grafiklerin gösterildiği gösterim modu. karakter seti: düşük çözünürlüklü yazılarınızı yazdığınız ekranda gösterilen harfler, karakterler veya sizin tanımladığınız grafik matrisleri. demo: C-64'ün sınırlarına kadar zorlandığı gösteri programları. intro: bir oyunun veya programın başına koyulan tanıtma/reklam amaçlı küçük gösteri programı. lame: basit ve düşük kaliteli programlara ithaf edilen bir sıfat. lamer: lame programlar yapan programcı. swing: logonun ekranda sağa sola veya yukarı aşağı sallanması tekniği. analayzer: müziğin ritmine ve notlarına uygun grafiksel olarak değişen elemanlar.