HARDDİSK'inizden N'aber!

• Disket ve kaset

Commodore'un A590'ı ve diğer şirketlerin değişik modellerde harddiskleri piyasaya çıkarmasından sonra Amiga'sıyla hard diski kullanan bilgisayar sahiplerinin sayısı oldukça arttı.

Hard disklerinizin düzenli olması size büyük yararlar sağlayacaktır. Burada göstereceğimiz beş yol ve yardımcı programlar sayesinde yatırımınızdan mümkün olduğu kadar yarar sağlayabilirsiniz. Amiga için yapılan hard disklerin sayısı arttıkça ve fiyatı düştükçe, her geçen gün daha fazla kullanıcı bu çekici yola dönmektedir. Her ne kadar sayıları artsa da hard disklerin beraberinde getirdikleri sorunlar oldukları yerde hangi dosyanın nerede bulunduğunu hatırlamak oldukça zor olsa gerek. Eğer öğütlerimizi tutarsanız, bilgileri korumak, programları çoğaltmak ve diske yerleştirmek için daha az zaman harcar ve bunları daha etkin olarak kullanabilirsiniz.

Organize Olun-1

Hard diskinizin directory'lerini düzenlemek sizi zaman harcamaktan kurtaracak ve kafanızın karışmasını engelleyecektir. Diskin ana directory'sinin dosyalarla dolmasını engellemek için benzer programları bir çekmece (alt directory) altında toplayın. Genel olarak çalışan directory ana directory olduğu için bir dosya ararken 300 isim arasında aradığınızı bulmanız oldukça zamanınızı alacaktır. Eğer diskiniz düzenliyse, yedek kopyasını çıkarırken çok fazla uğraşmazsınız. Yedek kopyaya sahip olmak çok önemlidir, çünkü üzerinde devamlı çalışan bir diskte küçük bir ihtimal de olsa hatalar ortaya çıkabilir. Ayrıca dosyaların son hallerini saklamak da başka ortamlarda çalışırken işinize yarayacaktır. Eğer diskinizdeki dosyaları çekmecelerde değil de tek bir directory'de saklıyorsanız, kopyasını çıkarırken oldukça zorlanırsınız. Belli bir konuyla ilgili dosyaları bir çekmecede tutmak akıllıca olur. Bu, her kopya sırasında uzun süre beklemenizi de engelleyecektir. O gün değişiklik yapmadığınız dosyaların kopyasını almak boşuna zaman kaybetmekten başka bir şey değildir. Tabii bazı kullanıcılar tüm dosyaların her gün kopyasını alma yoluna gidebilirler ama siz yine de kopyadan çok çalışmaya zaman ayırmayı tercih edin. Örneğin 20MB'lık bir hard diskte, Kelime adlı bir çekmecede iki tane kelime işlemci programı, Wordperfect ve Prowrite; Grafik adlı çekmecede DeluxePaint 3, DigiPaint 3 ve Fantavision; Utilities adlı çekmecede DiskMaster, X Copy 3.1 ve diğer kopya programları PPage adlı çekmecede de masaüstü yayıncılık programı Professional Page bulunabilir. Programların adları ve ne gibi gruplarda toplanacakları kullanıcıya kalmıştır ama düzenlemenin ardındaki fikir aydındır. Kendi dosyalarını yaratan aynı tür programların bir kaçı aynı çekmecede bulunabilir, bu yüzden aynı tür programlar da daha alt çekmecelere ayrılabilirler.

Yedek Kopya Yapın-2

Hard disklerinizin günlük kopyalarını yapmak gerekli olsa bile, eğer directory'leriniz düzenliyse kopyalama işlemi çok zor olmayacaktır. Hard disklerinizin kopyasını yapmak diske bir şey olması halinde sizi büyük dertlerden kurtaracaktır. Bir hard disk sürücünün içinde yüksek hızlarda dönen bir kaç tane metal plaka vardır. Okuma kafası, okumayazma işlemleri sırasında bu metal plakaların üzerinde süzülür, ama hiç bir zaman plakalara değmez. Hard diskin kafasının bozulması işte bu arada olabilir, eğer kafa plakalardan herhangi birine değerse geçtiği yerdeki bilgileri bozar. Hard diskte böyle bir sorun şu durumlarda ortaya çıkabilir: * Sürücü işlem sırasında yerinden oynatılır veya düşürülürse. * Güç kaynağında bir kesinti olursa, * Kafanın kontrol mekanizmasında bir aksaklık olursa. Programlar ve bilgiler genelde birden fazla sektör üzerine yayıldığından bozuk bir sektör beklediğinizden daha fazla zarar verebilir. Hele veri tabanı ve kelime işlemci gibi bilgilerin en ufak kırıntısının bile önemli olduğu programların bilgileri kaybolursa vay halinize. Ayrıca, eğer programların bir kısmı bozuk sektörlerde kalmışsa, program yüklenirken hata mesajları verebilir, çalışırken hata yapabilir veya sisteminizi kitler.

Kopyalama Programları Sırt Sırta

Piyasada, halka açık (public domain) ve telif haklı, kopya programları bulunmaktadır. Hard diskinizin yedek kopyası elbette ki çok yer tutacaktır, ama aylar boyu yaptığınız çalışmaların güvencesi için bir kaç

Utilities (yardımcı gereçler) adlı çekmecede bulunan Disk Master adlı program hard diskle çalışırken çok işinize yarayacaktır. Program, dosyaları gruplar halinde elden geçirebildiği için, çok sayıda dosya ve alt direcdisk feda etmeye değer. Hangi kopya programını kullanıyor olursanız olun, programların ve bilgilerin güvenilir birer kopyalarını bulundurmak çok önemlidir. Çünkü hard diskinizde bir aksaklık olduğu zaman, diski tamamen formatlamanız ve tüm program ve bilgileri tekrar yerleştirmeniz gerekecektir. Eğer tüm diskinizin bir kopyasını bulunduruyorsanız, tamamen dolu olsa bile, 20MB'lık bir hard diske programların yeniden yerleştirilmesi bir kaç saatinizi ve bu programların çalışıp çalışmadıklarının kontrolü de bir kaç gününüzü alacaktır. Bu arada, diskinizi yeniden düzenlerken startupseguence adlı dosyayı, yeniden yazmaya uğraşmaktansa bir floppy diske kaydedebilirsiniz. Böylece hem hangi programın nerede olduğunu bulmanız kolaylaşır, hem de hard disk açılırken hangi programları çağıracağınızı hatırlamak için uğraşmazsaniız. Hard diskinizin kopyasını ne kadar arayla almalısınız? Diskinizin iki kopyasını tutmanız yararlı olabilir. “Niye iki kopya?” diye sorabilirsiniz. Bunlardan bir tanesi diskinizin tam bir kopyası diğeri ise diskin, biraz sonra açıklayacağımız optimize (en iyi seviyeyi bulma) işleminden geçtikten sonraki halinin kopyası olmalıdır. Eğer optimize işlemi sırasında hard diskiniz bozulursa (elektrik kesilmesi vs. sonucunda) tam kopyadan yeniden yükleyerek işinize devam edetory'le uğraşırken kolaylık sağlamaktadır. CLI ve Shell'e gerek kalmadan, sadece bu program yardımıyla, directory'ler arasında dosya kopyalama, yeniden isimlendirme ve silme işlemlerini yürütebilirsiniz.

bilirsiniz. Kopyasını almadan hard diskiniz üzerinde yazılımla işlem yapmayın! Tüm diskin kopyasını aldıktan sonra datalara dayanan programların kopyasını alma işlemi artık oldukça kolaydır. Ana yazılımlar uzun süre değişmezler, değiştikleri zaman zaten program yazılım şirketi tarafından yenilenmiş olacaktır. Diskinizdeki dataların kopyalarını ise haftada bir, çok önemli dokümanlarla çalışırken de her gün alabilirsiniz. 20MB'lık tüm bir diskin kopyasını almak yaklaşık bir saat sürerken, sadece değişen dosyaların kopyalarını almak bir kaç dakika sürer.

Optimize - Daha Kolay Erişim -3

Hard diskinizin düzenli olması işlemleri ne kadar hızlandırsa da disk üzerindeki işlemleri hızlandırmak için uygulayabileceğiniz başka numaralar da vardır. Bu işlemlerden biri *optimize' olarak adlandırılır. Programlar ve bilgiler disket üzerinde düzenli olarak bulunsalar bile birbirlerine yakın sektörler üzerine dağılmamış olabilirler. Bu yüzden sistem, bir dosyayı yüklerken oradan oraya sıçramak zorunda kalır. Bu programın yüklenme süresini uzatır ve zaman kaybına sebep olur. Optimizer denen yazılımlar birbiriyle ilgili programları aynı veya yakın sektörler ve plakalar üzerinde toplar. Böylece kafa daha az dolaşır ve çalışma süresinden tasarruf edilmiş olur. Bu işlemi gerçekleştirmek için de yine değişik yazılımlar mevcuttur. Diskler toparlandıktan sonra, özellikle uzun programların çalışmaları beş kat kadar hızlanır. Ancak işlemin gerçekleşmesi için uzunca bir süre beklemeniz gerekebilir. Tamamı dolu 20MB'lıik bir hard diskin ilk defa toparlanması yaklaşık dört saat alabilir. Bundan sonraki toparlanma işlemleri ise bir saat kadar sürebilir.

Diskinizi ne kadar düzenlerseniz düzenleyin, optimize edin veya kopyalarını alın, bir süre sonra mutlaka bazı hatalar ortaya çıkacaktır. Bu bozuk sektörleri bulmak ve temizlemek için de çeşitli yazılımlar vardır. Floppy diskler ve hard disk sürücülerinde çalışan bu programlar diskteki bozuk yerleri bulup size gösterebilirler, bundan sonra isterseniz bu bozuk kısımların üzerine başka programların yazılmasını engelleme yoluna gidebilirsiniz. Ne kadar kaliteli olursa olsun bir süre sonra her hard diskte bozuk yerler oluşacaktır, o zaman bu programlar diskinizden maksimum yararı sağlamanıza ve diskinizin bir süre sonra formatlanmasını engellemek için size yardımcı olacaklardır. Formatlama işlemi diskteki her dosyaya ayrı ayrı sileceği için çok uzun sürer, bu hallerde bozuk sektörleri bulan programlar zamanınızı kurtaracaktır.

Programları Hafızaya Alın - 5.

Floppy diskleri bırakıp, hard disk kullanmaya başlarken en büyük beklentilerinizden biri yüksek erişim hızıdır. Hard diskinizle çalıştıkça ve yavaş yavaş doldurdukça (inanın çok zor değil) genişleme imkânlarını ve daha da hizli erişim olanaklarını incelemeye başlarsınız. Diskte optimize işlemini gerçekleştirmek işleri oldukça hızlandırır, ama bu amaçla başvurabileceğiniz başka sistemler de vardır bilgisayarınızın hafızasının bir kısmını çok başvurulan işlemlere ayırıp, bunlara çok hızlı erişim sağlamak olasıdır. Bir çok büyük Amiga programları overlay denen kısa program parçacıklarından oluşur ve bu programlar gerektikçe ana program tarafından yüklenir. Buna verilecek en iyi örnek Wordperfect'tir. Programın sözlük kısmı gerekince yüklenir ve hafızanın bir tarafında kalır. Hafızanın bu kısmı herhangi başka bir işlem için gerekince sözlük silinir ve gereken diğer kısım yüklenir. Hard disk programlarını kullanırken bu işlemi gerçekleştirmenizi sağlamak amacıyla yazılımlar vardır. BilitzDisk adlı program bu konuda oldukça yararlıdır. Startupseguence'de yazacağınız bir satırla, hafızanın bir kısmını directory almak gibi işlemle- PC'lerdeki gibi hard disk konusunda tüm sorunlarınıza cevap verecek programlar Amiga'da da yazılana kadar bu noktaları aklınızda tutmanız gerekecektir.