SUPREMACY

• Supremacy (C64)
• Oyun incelemesi

Bilim adamları uzun yıllardır çok önemli bir konu üzerinde çalışırlar. Bu konu uzayda yaşamı sürdürmektir. Bu işle ilgili olarak hem Amerika Birleşik Devletleri hem de Sovyetler Birliği yoğun çaba harcamaktadırlar. Eğer siz bu süper güçlere kafa tutarak onlara fark atmak istiyorsanız İşte size önemli bir fırsat: SUPREMACY. Bu oyun ile kendi kendinize uzayda yaşam savaşı veriyorsunuz. Supremacy'nin konusu kısaca şu şekilde özetlenebilir. 2010 yılında dünya federasyonu uzayda yeni bir yıldız üssü kurmuştur. Ancak bu üssün imkanları kısıtlıdır ve bulunduğu sistemde bir de düşmanı vardır. Ancak siz üssü yöneten kişi olarak bu zorlu durumdan halkınızı kurtarabilirsiniz. Bunu başarmak için yapmanız gereken çevrenizdeki boş gezegenleri yaşanır hale getirerek bu gezegenlerde topluluklar kurmak ve bu halktan yararlanmak olacaktır. Fakat sonunda boş gezegenler kalmayacak ve bunlar yerini sahipli gezegenlere bırakacaklardır. İşte buradan sonra askeri gücünüzü de ortaya koymalısınız. Ele geçirdiğiniz gezegenlerden vergiler alarak savaş gemisi, tarım ve endüstri gemileri ve solaryum sistemleri yaratabilirsiniz. Yani sınırlı gücünüzü ve enerjinizi doğru kullanarak sınırsız hale getirebilirsiniz. Bu sayede yaşam standartlarınız yükselecek ve askeri gücünüz karşı konulmaz olacaktır. Ancak tüm gücünüzle düşmana karşı koyarken kendi halkınızı unutmamalısınız. Aksi halde uygarlığınız zayıflar hatta yok olabilir. İşte yine software firmaları bizleri uzay stratejilerinden mahrum etmiyor. Millenium 2.2'den sonra piyasaya Supremacy adlı yeni bir uzay stratejisi çıktı. Bu oyunun Millenium'dan farkı hareketli bir uzay savaşı içermesi sanırım. Çünkü Millenium'da amacınız dünyayı kurtarmaktı. Supremacy'de ise herhangi bir gezegeni kurtarmıyor hatta yeni gezegenleri bayrağınız altına topluyorsunuz. Oyunu benzerlerinden ayıran bir diğer özellik ise hiç arcade sahnesinin bulunmaması. Yani tam bir strateji oyunu. Bu sayede arcade meraklıları çok rahat bir oyun oynayabilirler.

Supremacy oldukça güzel animasyonlu bir demo ile başlıyor. Bu demoda gösterilenler gerçekten ilginç. Aklınıza hemen dünyanın oluşumu teorisini getiren animasyonlar var. Demo kısmından sonra artık düşmanınızı tanımaya başlıyorsunuz ve dört tip uzaylıdan birini kendinize düşman olarak seçiyorsunuz. Bu seçim aynı zamanda oyunun zorluk derecesini de belirliyor. Bunların adları ve özellikleri kısaca şu şekilde: 1- VOTOK: Sekiz gezegenden oluşan bir sistemde savaşıyorsunuz. Düşmanınızın cinsi

BANANABUS. Beyin kapasitesi 3 buna karşılık fiziksel kapasitesi ise 90. Beyni bulunmadığı için düşmanınızı rahatlıkla yenebilirsiniz. Ancak fizik gücünü göz ardı etmeyin.

2- SMİNE: Sistem onaltı gezegenden oluşuyor. Düşmanınız APTE TENDRİL cinsi bir uzaylı. Beyin kapasitesi 78, fizik kapasitesi ise 18 olan bir düşmanınız var. Her ne kadar fizik gücü az ise de telepatik gücü bu açığını kapatıyor.

3- KRART: Kalabalık bir sistemde oyuna başlıyorsunuz. Otuziki tane gezegen var. Düşmanınız AMPHREP türünden bir uzaylı. Beyin kapasitesi 79 buna karşılık fizik kapasitesi 83 olan zorlu bir düşmanla karşı karşıyasınız. Krart'ın en önemli özelliği savaşlarda çok yok edici olmasıdır.

4- RORN: İşte en güçlü düşmanınız. Sanırım yenilmez bir uzaylı. Beyin ve fizik kapasitesi %99 oranında ve hakkında hiçbir bilginiz yok. Hatta bu uzaylının ırkı bile bilinmiyor. Anlayacağınız işiniz çok zor.

Sistem otuz iki gezegenden oluşuyor. Dört düşmanınızı da tanıdıktan sonra oyuna “CHALLENGE“ seçeneği ile başlıyorsunuz. Karşınıza oyunun ana ekranı çıkıyor. Bu ekran sizin tüm işlemlerinizi gerçekleştirdiğiniz bölüm. Sağ mouse tuşu ile daima bu ekrana dönebilirsiniz. Biraz da ekrandaki menülerden bahsedelim. Yuvarlak pencere yaşadığınız sistemi gösterir. Buradan tüm gezegenleri görmek mümkün. Bu pencerenin sol üst köşesinde bulunan "|” harfi bilgi almak içindir. Sağ taraftaki mesaj monitöründen bilgi alabilirsiniz. Bu bilgiler okun bulunduğu gezegenin uzaklığını, sahibini ve adını içerir. Ayrıca sizin ve düşmanınızın gezegen sayısı ile boş geze-

- gen sayısını buradan öğrenebilirsiniz. Aynı pencerenin sol alt köşesindeki ikon ise gezegen okunu direkt olarak Starbase'e yani ana gezegene getirir. Pencerenin sağ tarafındaki yukarı ve aşağı okları ise gezegen okunun yerini değiştirmeye yarar. Yine ekranın sağ üst köşesindeki el ikonu oyunu durdurur. Bu ikonun altındaki kulak ise ses efektlerini kapatır. Bu ikonların yanındaki resim gezegenden bir görüntüyü içerir. Bu görüntünün altında gezegen ismi, üstünde ise ay ve yıl olarak tarihi gösteren bir takvim vardır. En alttaki menüler ise tamamen oyunun kontrolü ile ilgili seçeneklerdir. Bu menüler şekillerle belirtilmiş olduğundan ben sırasıyla bu şekillere şu isimleri verdim (diziliş soldan sağa doğrudur). Üstteki resimler: çizelge, altınlar, gemi, formatlayıcı, yumruk. Alttaki resimler: sandık, gezegen, kurukafa, büyüteç ve disket. Şimdi bu menülerin içeriklerine bakalım. ÇİZELGE: Bu ikon size bazı bilgileri aktarır. Ekranın altında gezegenlerin isimleri vardır. Bu bölmeden gezegen seçerek o gezegen hakkında bilgi alırsınız. Gezegenin yiyecek, mineral, yakıt ve enerji durumunu öğrenebilirsiniz. Ayrıca bir gezegene yeni isim verme işlemi de bu ikondadır. Bu işlemi "RENAME” ikonunu seçerek yapabilirsiniz. Rename ikonunun altında ise gezegenlerdeki tüm nakit parayı ana üsse transfer eden bir seçenek bulunur. Ayrıca yine buradan TAX RATE seçeneği ile gezegenin vergisini arttırabilir ya da azaltabilirsiniz. Ayrıca sağ alt köşedeki altı resim gezegen yüzeyindeki, yörüngesindeki ya da hangarındaki gemileriniz hakkında bilgi verir. Parlayan noktaların bulunduğu gezegen resmi ile yüzeydeki, yalnızca gemi resmi ile hangardaki, gezegen ve yörünge resmi ile de orbitteki gemilerin sayısını öğrenebilirsiniz. ALTIN: İhtiyacınız olan tüm araçları temin ettiğiniz fabrika. Çeşitli gemiler ve araçlar bulunuyor. Bu araçlar ve görevleri ise şunlar. 1- Atmosphere Processor (Gezegen formatlayıcı): Hayat olmayan bir gezegeni yaşanır hale getiren araç. Yalnızca bir tane almanız yeterli. Zaten isteseniz de fazla alamıyorsunuz. 2- Solar-sat Generator (Güneş enerjisi jeneratörü): Gezegenin yörüngesine yerleştirerek enerji üretiyorsunuz. Jeneratör adedi arttıkça üretilen enerji miktarı çoğalır. Nükleer enerji ile çalıştığından ayrıca yakıt ihtiyacı yoktur. 3- B-29 Battle Cruiser (Savaş Gemisi): Adından belli olduğu gibi savaş gemisi. Ancak bu gemi biraz farklı bir savaş gemisi. Sadece askerleri transfer etmek için kullanılıyor. Yani asker taşıyabilen tek uzay gemisi. Yük kapasitesi oldukça az.

Sadece 600 ton yük taşıyabilirsiniz. Yakıt Tankı ise 850 ton yakıt alabiliyor. Yirmi bir kişilik bir ekip ile uçabiliyor. 4- Horticultural Station (Tarım Fabrikası): Gezegenin yiyecek ihtiyacını karşılayan fabrika. Enerji ile çalışıyor ve otuz bir kişilik bir ekibe gereksinimi var. Yani fabrikaya adam yerleştirmelisiniz. Yardımcı bir gemiye ihtiyaç duymadan başka bir gezegene transfer edilebilir. Tabii yakıt koymak şartıyla. 5- Core Mining Station (Mineral ve yakıt fabrikası): Gezegenin ihtiyacı olan mineral ve yakıtı sağlayan fabrika. Bu fabrika da yeterli yakıt koymak şartıyla transfer edilebiliyor. Yirmi kişilik bir ekibe ihtiyacı var. 6- Cargo Store/Carrier (Yük gemisi): 2250 tona kadar olan tüm yükleri taşımaya yarar. 1250 tonluk yakıt deposu sayesinde yakıt takviyesiz çok uzağa gidip gelebilir. Yirmi altı kişilik bir ekip bulunması gerekiyor. Satın alabileceğiniz araçlar bunlardan ibaret. Fabrika sayısını arttırarak üretilen besin ve yakıtı arttırabilirsiniz. Ayrıca oynadığınız zorluk derecesine göre araç üretirken karşınıza çıkan engeller artacaktır. Örneğin en kolay bölümde yalnızca para gerekirken 3. bölümde bunun yanısıra enerji ve mineral de gerekecektir. FORMATLAYICI: Bu seçenek ile yaşam olmayan bir gezegeni yaşanır hale getirebilirsiniz. Bunun için gezegen okunu boş bir gezegene getirip bu ikona basın. Atmosfer Processor adlı alet, “Planet 1” adıyla gezegeni formatlayacağını, isterseniz “ESC” tuşu ile vazgeçebileceğinizi ya da “DEL” tuşu ile yeni bir isim verebileceğinizi belirtir ve işleme başlar. Eğer gezegenin formatlanması devam ediyorsa yeni bir gezegen formatlayamazsınız. Bir gezegen formatlanırken bu ikona basarsanız size formatlama işleminin daha ne kadar süreceği belirtilir. YUMRUK: Düşmanınıza karşı koymak için bir ordu yaratmalısınız. İşte ordunuzu bu seçenekle oluşturuyorsunuz. Bu işlem için karşınızda dört çeşit asker var. Buna karşılık seçebileceğiniz üç çeşit de silah mevcut. Her türün değişik özellikleri var. Tabii kalite yükseldikçe fiyat artıyor. En üstteki isimlerden “PLATOONS” birlik numaranızı, “TROOPS” o birlikte bulunan asker sayısını,

- “CİVİLİANS” ise gezegeninizdeki halkın sayısını verir. Orduyu yalnızca ana üssünüzdeki halkınızdan yaratabiliyorsunuz. Orduyu oluştururken dikkat etmeniz gereken nokta adamlarınızı eğiterek satın almanızdır. Bu oldukça kolay bir işlem. Birlik numaranızı Platoons ile seçtikten sonra Troops'u arttırıp istediğiniz sayıda asker yapın. Askerleri bu hale getirdikten sonra yani arttırdıktan sonra ekranın sağ alt kısmında gördüğünüz “TRAİN” bölmesinin 100 olmasını bekleyin. Aksi halde eğitim görmemiş adamlarınız kolay yenilgiler alabilirler. 200 kişilik bir ordu 20000 credits ile 109000 credits arasında bir paraya mal olmaktadır. Eğitim seviyesine göre birliklerin aldıkları rütbeler şu sıra ile artmaktadır. Cadet, 2nd Lieutenant, Captain, Major, Lieutenant Colonel, 1 Star General, 2 Star General, 3 Star General, 4 Star

General ve son rütbe olarak da 5 Star General. En yüksek seviyedeki 800 kişilik bir ordu yaklaşık 12000 güç seviyesine eştir. Çarpı işareti olan ikon orduyu dağıtarak daha güçlü bir halde yeniden yaratabilirsiniz. En fazla 24 ordu bulundurabileceğinizi sakın unutmayın. SANDIK: Gemilerinizin yükleme ve boşaltma işlemlerinin yanısıra hangar işlerini ayarladığınız bölüm. Yeni satın aldığınız bir gemiye tayfa ve yakıt yükleme de bu menüden yapılmaktadır. Aracınızı satın aldığınızda otomatik olarak hangarlardan birine gelir. Burada aracınızın bulunduğu hangarı seçerek işe başlayabilirsiniz. Ekranın orta kısmında size bu araç hakkında şu bilgileri verecektir. Aracın adı, halkın nüfusu, taşıyabildiği insan sayısı, mürettebat sayısı, maximum yük kapasitesi, yakıt deposu, yüklenen yük miktarı ve son olarak da geminin parasal değeri hakkındaki bilgileri alabilirsiniz. Sağ tarafta ise yükleme ve boşaltma işlemleri için gerekli veriler vardır. Bu veriler ölçekli olarak gösterilmektedir.

Bu değerler gezegen için 250, gemi içinse 25 ile çarpılmalıdır. Sağ taraftaki ok gemiye yükleme, sol taraftaki ok ise gezegene boşaltma yapmak içindir. Bu kısımda food (yiyecek), minerals (mineraller), energy (enerji) ve fuel (yakıt)

yüklemesi yapabileceğiniz gibi insan da taşıyabilirsiniz. Ekranın ortasındaki ikonlar ise gemiye mürettebat yerleştirme, geminin yükünün tamamen boşaltılması ve gemiyi parçalama işlemlerinin gerçekleştirilmesi içindir. Gemi parçalandığı zaman tüm paranızı ve adamlarınızı geri alabilirsiniz. Otomatik boşaltma işleminde ise geminin tüm yükü ve taşıdığı insanlar boşaltılır. Geminin yakıtı sabit kalır.

GEZEGEN: Bu ikon ile gezegenin üzerinde bulunan araçları faaliyete geçirebilirsiniz. Örneğin hangardaki bir tarım fabrikasını faaliyete geçirmek için yapmanız gerekenler şunlardır. Bu ikona basarak hangardaki yüzey transfer sistemine geçin. Fabrikanız hangi hangarda ise o hangara tıklayın. Artık fabrikanız gezegenin yüzeyindedir. Fabrika resminin üzerinde bulunan on/off seçeneğini kullanarak fabrikayı aktif hale getirin. Aktif hale geçen bir fabrikanın altında “RUNNİNG” ibaresini görürsünüz. Artık bu gezegende yiyecek üretilmeye başlanmıştır. Aynı işlem maden fabrikası için de geçerlidir. KURUKAFA: Savaş bölümünü içerir. Gezegenlerdeki savaşı bu seçenek ile kontrol ediyorsunuz. Sol üstteki üç “DOCKING BAY” yani hangarlardan birini seçerek savaş geminizin bulunduğu hangara gelin. Hemen yanında ordularınız belirecektir. Ordularınızın üzerine tıklayarak onları gezege-

TANİTİM - TANİTİM

ne transfer edin. Eğer sert bir savaş istiyorsanız “AGRESSION” yani saldırganlığınızı arttırın. Bu işlem için yukarı ve aşağı doğru olan oklara klikleyin. Daha sonra “AUTO SCALE”e basarak savaşın otomatik durumunu belirleyin. Sağ taraf düşman sol taraf ise sizin seviyenizi belirtir. Agression'ın hemen üstünde asker sayınız ve karşılıklı güç durumu belirtilmektedir. Unutmayın savaş geminize asker yüklemeden sakin bir savaşa gitmeyin. Şimdi gelelim asker yükleme işlemine. Aynı menüde bu işlemleri gerçekleştirebilirsiniz. Starbase'de almış olduğunuz ordular gezegende bulunurlar. Savaş geminizi hangarlardan birine indirerek kurukafa seçeneğine basın. Ordularınız burada görünmektedir. Docking

Bay seçeneğinden savaş geminizi seçin ve gezegendeki askerlerinizin üzerine klikleyin. Ordularınız artık savaş gemisindedir. Yalnız unutmayın ancak dört orduyu bir savaş gemisi ile taşıyabilirsiniz. BÜYÜTEÇ: Gizli görevlerinizi

' bu menüden ayarlıyorsunuz.

Ajanlarınızın herhangi bir gezegenden bilgi almasını istediğinizde gezegen okunu o gezegene getirip büyütece klikleyin. Karşınıza şu seçenekler çıkacaktır. Resources: Gezegenin yiyecek, mineral, enerji ve yakıt durumu. Fiyatı 1000 credits'dir. Population: Gezegenin nüfusu. Fiyatı 1520 credits'dir. War Status: Askeri gücü. Fiyatı 2200 credits'dir. Everything: Gezegen hakkında tüm bilgileri verir. Fiyatı 4720 credits'dir. Exit: Bu menüden çıkış.

DİSKET: Kayıt, yükleme ve yeniden oyuna başlama seçeneklerini içerir. Kayıt veya yükleme için gerekli işlemleri yapıp “EXECUTE” seçeneğine basmanız yeterlidir.

GEMİ: Uzay araçlarınızın transferini bu ikon ile gerçekleştiriyorsunuz. Bu seçeneğe bastığınızda gezegen oku hangi gezegende ise o gezegenin hangarına geçersiniz. Bu sizi şaşırtmasın. En alttaki 32 bölmeli panelden kontrol etmek istediğiniz gemiyi seçin. Bundan sonra o gemiye istediğiniz işlemi yaptırabilirsiniz. “RENAME” ile yeni bir isim verebilirsiniz. En üstteki üç seçenek ise sırasıyla şu şekilde:

Gezegenden uzaklaşan gemi: Gemiyi hangardan gezegenin yörüngesine gönderir.

Gezegenden gezegene ok: Gemiyi gezegen yörüngesinden başka bir gezegenin yörüngesine transfer eder. Bu yolculuğun kaç gün süreceği belirtilir.

Gezegene yaklaşan gemi: Gemiyi gezegen yörüngesinden hangara indirir. Ayrıca yolculuğu iptal etmek için üzeri çarpılı gemiye basmanız yeterli. Mesaj kısmında ise seçtiğiniz geminin tam olarak yerini görebilirsiniz.

Supremacy'nin tüm ikonları bunlar. Artık oyun hakkında kısa kısa bilgiler ve ipuçları verebiliriz. Oyuna ilk başladığınızda önce yiyecek fabrikası kurun. Böylece ana üsdeki halkınızın yiyecek sıkıntısını önlersiniz. Hemen bir formatlayıcı yani atmosfer processor alarak gezegenleri formatlamaya başlayın. Her formatladığınız gezegene bir solar-sat ve yiyecek fabrikası kesin gönderin. Formatlama işlemleri bittikten sonra her gezegene en az 100 asker gönderin. Tabii en iyisinden olmak şartıyla. Böylece gezegenlerinizi gü-

- - TANTİŞM

vence altına almış olursunuz. Ana üssünüzde hiç asker bulundurmayabilirsiniz. Çünkü karşı taraf tüm gezegenleri ele geçirmeden size saldırmıyor. Ayrıca saldırıları genelde en fazla 700'lük bir güçle gerçekleşiyor. Ele geçirdiğiniz bir gezegende ilk ayarlayacağınız nokta vergiler olmalıdır. Normal hayat vergiler ve moral yüzdesi birbirini 400'e tamamlar. Moral düştükçe nüfus artışı da azalmaktadır. Buna göre nüfusu azalmadan vergileri yüksek tutmaya bakın. Vergiler 4 40 durumunda iken nüfus artışı 0 olur. Yiyecek ihtiyacı çok önemli bir sorun olduğundan bunu sakın ihmal etmeyin. Unutmayın ki çok nüfus çok vergi getirir ancak çok da yiyecek tüketir. 4 hatta 2 yiyecek fabrikası size yetmeyebilir. Oyun ilerledikçe bilim adamlarınız ilginç buluşlar yapacaklardır. Örneğin fabrikalarınızın verimini 2 katına çıkarabilirler. Ya da uzay gemilerinizin az yakıtla çok gitmelerini sağlayabilirler. Ancak bence en önemli buluşları savaş gemilerinin güneş enerjisi ile çalışmasını sağlamalarıdır. Hiç yakıtsız istediğiniz yere gidebilirsiniz. Ancak bazen bilim adamlarınız size kötü haberler de verebilirler. Örneğin gezegenlerinizden birine dev bir göktaşı çarpabilir ve burayı kaybedebilirsiniz. Bu uyarılar sadece bu kadar değil tabii ki. Size gezegenleriniz hakkında da bilgiler verebilir. Örneğin yiyecek durumu çok kötü bir gezegenden size acil yiyecek istediklerine dair bir mesaj gönderebilir. Ayrıca bunların dışında ele geçirdiğiniz gezegenlerin üzerindeki ve hangardaki tüm araçlar da sizin olur. Tabii bu seçenek sizin gezegen kaybetmeniz halinde de sizin aleyhinize geçerlidir. Bir gezegeni ele geçirmek için en iyi ordudan 4100 eğitilmiş 200 kişilik bir takım yeterlidir. Ancak bazı gezegenler çok kuvvetli olabilir. Özellikle enemybase yani düşman üssü oldukça kuvvetlidir. Yaklaşık 10000 asker gücü ile korunmaktadır. Üstelik askerlerinin eğitimleri de oldukça iyi olacak ki, siz 100 eğitimli 4000 gücünde bir ordu ile de saldırsanız sizi farklı bir şekilde yenmektedir. Supremacy hakkında anlatılacak daha çok özellik var. Bunlar oyun sırasında sizin de karşınıza çıkacaktır. Her oynadığınızda farklı bir sürprizle karşılaşmanız da ilgi çekici bir özellik. Örneğin sizden yardım isteyen bir gemiye gerekli yardımı gönderirseniz bir süre sonra size korkunç bir yardım ile karşılık verebiliyor. Ya da size saldırıyor. Eğer yardım göndermezseniz de gemi gezegeninize düşüyor ve oldukça önemli hasarlara yol açıyor. Kısaca her şey sizin yöneticiliğinize kalmış durumda. Oyunda izleyeceğiniz politika ile başarıya ulaşabilir ya da tamamen batabilirsiniz. Uyguladığınız strateji her zaman çok önemli. Örneğin gezegeni ele geçirip yararlandıktan sonra tamamen boşaltıp tekrar düşmana verip düşmanınız tekrar orayı iyi bir seviyeye ulaştırdıktan sonra geri almak da bir stratejidir. Dediğim gibi uyguladığınız stratejiye göre başarıya ulaşırsınız. Kalabalık gezegenli sistemlerde ise gerçekten iyi bir zekaya sahip olmanız gerekli. Çünkü otuz iki gezegen hakkında bilgiyi insan oldukça karıştırıyor. Genel olarak çok başarılı bir çalışma olan Supremacy'yi herkesin oynamasını tavsiye ederim. Bol uzaylı günler dilerim.