Abur-Cubur
Retro bilgisayarABURGOR
A500 ile ilgili...
Commodore Dergisi Hazırlayanları, Böyle güzel bir dergi çıkardığınız için tüm kullanıcılar adına size teşekkür ederim. Benim yeni aldığım A 500'ümle ilgili bazı sorularım var. 1. A 500'üme başka bir sürücü bağlayabilir miyim? 2. Digitizer nedir? AMIGA'yla kullanılabilir mi? 3. Modem nedir? Türkiye'de kullanılır mı? CÜNEYT ALTINÖZ
Sayın Cüneyt Altınöz, 1. A 500 için A 1010 disket sürücü veya A 590 hard-disk alabilirsiniz. Takılan ikinci sürücü AMIGA'nızla uyumlu olacaktır.
2. Digitizer, gerçek dünyadaki bilgileri, bilgisayarın anlayacağı hale getiren bir donanımdır. Ses digitizer ve grafik digitizer gibi türleri vardır.
3. Modem bilgisayarlar arasında bağlantı kurmak için kullanılan bir araçtır. Modem vasıtası ile iki AMIGA haberleşebileceği gibi, birbirinden farklı bilgisayarlar da haberleşebilir. Ancak farklı markalar bir terminal yardımıyla sadece yazılı metin alabilir veya gönderebilirler. Modem almak için Teleteknik yetkili satıcılarına başvurabilirsiniz.
İçin Çözüm
Sayın Commodore Dergisi Yetkilileri, Şimdiye kadar karşılaştığım bazı problemleri çözmemde yardımcı olursanız çok sevinirim: 1. Printer'imde Türkçe karakterleri nasıl basabilirim? 2. Mouse nedir, C-64'le nasıl kullanırım? 3. Bazı programların satır numaraları harf içeriyor, ama bilgisayar bu satırları kabul etmiyor. Bunu nasıl engellerim? 4. Bazı programlar üçüncü satıra geçince SYNTAX ERROR yazıyor.
Bu durumda ne yapabilirim? 5. SYS komutu ne işe yarar? BERK İZ
Sayın Berk İz, 1. Printer'inizde Türkçe harf basabilmek için ya ROM değiştirmeniz ya da karakter setini değiştirmeniz gereklidir. ROM değiştirmek oldukça pahalı bir işlem olduğundan karakter setini değiştirebileceğiniz bir program edinmeniz sizin için daha yararlı olacaktır. Böyle bir program dergimizin eski sayılarında yayımlanmıştır. 2. Mouse bir kontrol donanımıdır. Joystick portuna takılır ve uygun programla beraber özellikle çizim için kullanılır. Mouse'u destekleyen programlar Teleteknik bayilerinde vardır. 3. Satır numaraları harfli olan programlar makine dilinde yazılmıştır ve bu numaralar 16'lık düzendedir. Bunları girebilmek için ya MDE adlı dergimizdeki makine dili programları yazmada kullanılacak programı ya da bir monitör programı yazmalısınız. 4. C-64'ün BASIC işlem ünitesi en fazla 80 karaktere kadar olan satırları kabul etmektedir. Kendi programlarınızın satır uzunluklarını bu sınırın altında tutmaya dikkat edin. Eğer dergideki programlarda bu gibi durumlarla karşılaşırsanız kullanım kılavuzundaki komut kısaltmalarına başvurmanız gerekir. 5. SYS komutu makine dili programları çalıştırmaya yarar, ama programın başlangıç adresini bilmiyorsanız bu komutu kullanmayın. Çünkü rastgele yazacağınız bir sayı bilgisayarın kilitlenmesine yol açabilir. Her programın başlama adresi aynı değildir.
POENOKTASI
Kayan Yazılar - $0009
İşte sizlere BASIC diliyle yazılmış kısa bir yazı kaydırma altprogramı. Programı çalıştırmak için önce A$ değgişkenine yaklaşık 45 tane boşluk yerleştirmeniz, sonra da ekrandan geçmesini istediğiniz yazıları aynı değişkene eklemeniz gerikmektedir. Eğer yazıların ekranda çıkarak kaybolmasını istiyorsanız A$'e 40 tane daha boşluk eklemeniz gerekiyor. Bu arada A$ değişkeninin uzunluğunun 255 karakteri geçmemesine dikkat etmeniz gerekiyor. Eğer daha uzun bir mesaj yazmak isterseniz, mesajı parçalara ayırarak her parçayı ayrı ayrı kaydırma yoluna gidebilirsiniz. A$'i kullanarak mesajınızı tanımladıktan sonra sıra yazıların hangi satırda kayacağını be- 'lirtmeye geldi. SA değişkenine mesajınızı kaydırmak istediğiniz satırın numarasını koyarsınız (ilk satırın numarası 1'dir.) hazırlık safhanızı tamamlamış olursunuz. Artık istediğiniz zaman GOSUB 9000 komutuyla yazınızı kaydırabilirsiniz.
OKUR MEKTUPLARI
PROGRAM ADI : KAYAN YAZILAR
00010 DERGİSİ"
00020
00030
09000<867>
<153)
<103)©9010 PRİNT SAYI THEN FOR R
zi TO
©9020 PRİNT Kel T
O SO:NEXT
69030 IF T*LENCA$)-40 THEN RETURN
©9040 GOTO 9016Başlanıç Adresi - $OOOA
Eminim hepiniz birçok kez makine dili programlarınızın hangi adresten başladığını unutmuşsunuzdur. Buna karşı alınabilecek en iyi önlem programlarınızın adının yanına başlangıç adresinin ne olduğunu yazmaktır. Ama bu yolla program kaydettiğiniz zaman program ismi için ayrılan ve zaten Çok kısa olan yerin bir kısmını feda etmeniz gerekmektedir. Yapabileceğiniz başka bir şey de bir program başlangıç adresi bulucu kullanmaktır. Burada yayınladığımız program bu işi kısa yoldan halletmektedir. Bildiğiniz gibi 1541 disket sürücünüz dosyaları (PRG tipinde olan) saklarken en başına başlangıç adresini yazar. Yani programı okuması gereken bir dosya gibi açar ve ilk iki baytını incelerseniz programın başlangıç adresini kolayca bulabilirsiniz. Programımız bulduğu başlangıç adresini hem 10 hem de 16 tabanına göre yazmaktadır. Daha sonra da disketin hata kanalını okuyarak oluşabilecek hataya karşı sizi uyarır. Bundan sonra herhangi bir tuşa basarak başka bir programın başlangıç adresini inceleyebilirsiniz. Programdan çıkmak istediğiniz zaman programın adı yerine SON yazmanız yeterlidir.
PROGRAM ADI 1: BASLANGIC ADRESİ
00005
00010 PRİNT 1
9,1: INPUT SEROGRAMİN
ISMİ:
60020 POKE 19,0:PRINT
00030 IF THEN END
©0840 IF THEN
<
©0050 OPEN HA
8 <
00055
00080 IE M
00070
©0080 PRİNT YBASLANGIC ADR
,
00090 PRİNT 1
AKSI,
00100 OPEN: 15,8,151 INPUTHİS,E,E$,T,S15 €
00130 PRİNT BİR TU
SA BASINIZ..."
00140 GET AS2*"GOTO 140
00150 RUN<a207)>Ekran Aşağı - Yukarı - $000B
İşte ekran düzenine ve görüntüsüne önem veren arkadaşlar için şahane bir program. artık ekrandaki yazıları değiştirirken daha usta işi görüntüler elde edebileceksiniz. Programımız ekranda yazılı bulunan her türlü şeyi (ne yazık ki yalnızca standart karakter ekranlarını) aşağı ve sonra da yukarı doğru kaydırır. Bu işlemin nasıl oldüğunu göstermek için dataların yanında bir de uygulaması verilmiştir. SYS49152 komutu ile ekran aşağı doğru kaydırılır. Şimdi ekrandaki yazıyı istediğiniz gibi de- Biştirebilirsiniz. Daha sonra da SYS49182 komutuyla ekran geri, yukarı doğru kaydırılır.
TST
GO WITH THE
PROGRAM ADI 1: EKRAN ASAĞISYUKARI
00010 FOR R-49152 TO 492351READ A:POKE R,
00020 IF THEN PRİNT "DATA HATAS
00030 POKE
00040 POKE 53280,0:POKE
00050 SYS 49152
068060 PRİNT
)(10SPACE DERGİSİ"
©0070 PRİNT "<OOWN> 5YS49152 EKRAN ASAGI"
©0080 PRİNT “<DOKN> SYS49182 EKRAN YUKARIBaşarinızın SIm:
ESU 2 JOYSTICK
Tabii ki ??
00090 SYS 49182
00100 END
©1000 DATA I80, 169, S7, 133, 254, 169,
45, 205, 18, 208, 208, 251
©1010 DATA 32, 60, 192, 230, 254, 165, &
54, 2801, 255, 208, 238, 169
©1020 DATA ©, 141, 17, 2808, 88, 96, 1820,
169, 255, 133, 254, 169
01030 DATA 45, 205, 18, 208, 208, 251, 3
2, 60, 192, 198, 254, 165
©1040 DATA 854, 201, 55, 208, 238, 169,
27, 141, 17, 808, 88, 96
01050 DATA 166, 254, 240, 18, 173, 18, 8
068, 168, 41, 7, 9, 16
©1060 DATA 8204, 18, 208, 240, 251, 141,
17, 208, 202, 208, 237, 96- $000€
Bir program hafızadayken NEW komutu verdiniz, ama birden hatırladınız ki programı kaydetmemiştiniz. İşin yoksa bir sürü POKE ve SYS yazıp eski programı geri almaya uğraş. OLD, programı sizi bütün bu uğraşlardan kurtarıyor. Programı sildikten sonra geri çağırmak için SYS 300 komutunu yazmanız yeterli olur.
PROGRAM ADI 1 OLD
00010 FOR R-300 TO 326:READ A:POKE60020 IF BC32563 THEN PRİNT "DATA HATASI.
“©0030 PRINT "SYS 300“00048 END
01000 DATA 169,255,160,1,145,43,32,51
©1010 DATA 165,165,34,24,105,2,133,45
Bl020 DATA 165,35,105,0,133,46,76,94
01030 DATA 166,73,141Kafa Zıplatıcı - $000D
Bu program, komut kanalından diske bir dizi emir göndererek sürücünün kafasını zıplatır. Ancak bu programı sürücünüz yükleme sorunları çıkardığında kullanmanızı tavsiye ederiz. Çünkü sürücünün kafası sağlamken bu programı çalıştırırsanız, sağlam olan kafa ayarı bozulabilir.
TST
PROGRAM ADI 3 KAFA ZİPLATICI
00010 ÖPEN
TO
. ©0030 FOR TO JÖ:NEKT 1
5S, 15TENDPRİL
00040 PRİNTH15,“M-R"CHRS(O)CHRS(28):GET
AND 3
. ©0050 AND 3
00060 R-CA AND 252) OR
RETURNDerviş - $000E
Bu program, ekranlarına biraz hareket katmak isteyenler için. Programı yazıp çalıştırdığınızda ekranınızın saat istikametinin tersine dönmeye başladığnı göreceksiniz. Program interrupt olarak çalıştığı için, siz BASIC'le çalıştığınız sürece program da etkilenmeden çalışmasını sürdürecektir.
PROGRAM ADI 1 DERVİS
00010 PRİNT “<CLR> DATALARI KONTROL EDİYO
TO S1*190
3READ 4D
©0020 POKE X.D:PRİNT TİF CKC)16
666 THEN PRİNT PRİNT "DATA SATIRLA
RI
000830 PRİNT 491
Sa ILE CALISTIRIN...
00040 PRİNT *<DOWN><3RİGKTİSYS 49155 ILE
DURDURUN.<163><008)
<113><ıa2)>
00050 DATA 76,49,192,76,112,192,0,0,1,2,3
4 <078)
, ©0060 DATA
0,1,2,3,4,120,169,88,141,20,3,169,1
sa
00070 DATA 141,21,3,169,1,141,26,208,169,
0,141,18:208,173,17,208,41,119,141,
17
©0080 DATA
08,88,96,173,25,208,41,1,240,11,169<013)
00090 DATA 141,25,208,32,150,192,76,49,23
4,104,168,104,170,104,64,120,16900100 DATA 128,141,26,209,169,49,141,20,3
.169,234,141,21,3,173,22,208,41,240
©0110 DATA 9,8,141,22,208,173,17,208,d1,2
40,9,11,141,17,208,88,96,174,6,192 <137)
©0120 DATA 173,22,208,41,248,29,7,192,141
,22,208,173,17,208,41,248,29,28,192 (043)
00130 DATA 141,17,208,238,6,192,173,6,192
*201,21,144,5,169,0,141,6,192,96MEM - SAVE - $000F
Monitör programı olmayan arkadaşlarımız hafızanın herhangi bir yerindeki programları kaydetmeyi nasıl beceriyorlar bilemiyoruz, ama beceremeyenlerin yardımına bu program koşacaktır. Başlangıç adresi, bitiş adresini yazdıktan sonra dosya adını yazın ve hafızanın istediğiniz sjmfizuru diskete kaydedin.
PROGRAM ADI MEM-SAVE
<189)
<157)00010 INPUT “BASLANGIC ADRESİ
60020 INPUT “BITİS ADRESİ
00030 INPUT "DOSYA ADI “/DASISYS<030)
00040 POKE
3)4256
60050 POKE 780,172:POKE 782,SA/256
00060 POKE 65496 <O72)HIRES Temizleme -$0010
BASIC'ten grafik ekranı temizlemek ancak bu kadar hızlı yapılabilir. Program temizlemeyi görmeniz için grafik ekranına geçiyor ve A değişkeni için 7000 baytlık bir alan açıyor. CLR komutu A değişkeninin alanını temizlerken grafik ekranı da temizlenmiş oluyor.
PROGRAM ADI : HİRES TEMİZLEME
00010 POKE 53272,29:POKE 53265 ,59:POKE S6
00020 DIM A (7000) :CLRS76.3DIM