Sayfa 61

Eczacılar için çok

önemli bir ipucu: Tripsin molekülün reseptör bölümüne bir inhibitör yerleşmesi.

ÇEV.: ANIL GÜL

K sa bir süre öncesine ait bir bilim kurgu: Birkaç mikrometre boyutlarına indirilmiş bir denizaltı deki doktorlar ile birlikte insan organizması içinde seyahat etmektedir. Bu arada bilim adamları damarlar ve organlar içinde gördükleri kimyasal bileşiklerin fantastik yapıları karşısında hayrete düşmekteler. Darmstadt üniversitesi fizikokimya bölüm başkanı Jürgen Brickmann “Adeta moleküller arasında bir gezinti yapar diyerek grafik ekranındaki çizimler karşısındaki memnuniyetini belirtmekte ve şöyle devam etmektedir: “Mouse ile istediğim molekülü uzay içinde döndürebilirim. Aynı zamanda istediğim açıdan molekülün iç yapısını gözleyebilir ve bir tuşa basarak kesit alabilirim.”” “Computer Assisted Molecular Design” veya kısaca CAMD adı verilen bu yeni bilgisayar destekli sistem moleküllerin kimyasal yapılarını üç boyutlu olarak ekrana getirmekte, analiz etmekte ve istenen değişiklikleri yapmaktadır. Karmaşık makromoleküllerin üç boyutlu gösterimi yeni bileşikler geliştiren kimyagerler ve biyologlar için yeni ufuklar açmaktadır. Birçok ilaç vücut içerisindeki biyolojik proseslere uyum sağlayail için etkili olmaktadır. ler -ki bunlar vücut içinde biyokimyasal reaksiyonları hızlandıran veya gerçekleşmesini sağlayan makromoleküllerdir- burada önemli rol oynamaktadırlar. Bu noktada kimyacının görevi bir bileşik, yani ilaç yardımıyla enzimin fonksiyonlarının tamamını veya bir bölümünü engellemektir. Bu durumda enzim ile oluşturacak ilaç bileşiğinin adeta bir anahtarın yuvasına uyduğu gibi birbi- Tine uyması gerekmektedir. Doğ- Tu anahtarın bulunması için ise biyologlar ve kimyacılar eskiden tüm seçenekleri sırayla ela almak zorundaydılar. Oysa CAMD ile moleküler yapısı bilinen maddeler sistematik olarak kolayca denenebilir.