Sayfa 47

bir çocuk gibidir. Bilgisayar bir çocuk gibi düşünür. Sizin verdiğiniz direktifleri izler ve kendi adına rasyonel kararlar veremez. Bunların yanısıra toz ve kiri bir mıknatıs gibi çekmeleri ve yıkanmamakta direnmeleri anlamında da çocuklara benzerler. Birkaç yıl önce şöyle bir olay olmuş: Birisi kendisi için çok önemli olan bir datanın tek kopyasının bulunduğu 5.25 inçlik disketine kahve dökmüş. Disketi kurutup plastik kılıfı çıkardıktan sonra, sabunlu suyla yıkamış. Kuruttuktan sonra şaşırtıcı bir şekilde çalıştığını görmüş. Bu deneyi tekrarlamaya kalkışmamanızı önermekle birlikte, sonucun disketlerin oldukça dayanıklı olduğunu kanıtladığını da kabul etmek gerek. Bu örneklere bakarak bilgisayarcılığın ilk yasasını söyleyebiliriz: bilgisayarlar bir şey içmezler. İnorganik yaratıklar olarak yemediklerini de söyleyebiliriz. Bu konuyu hafife almamak gerekir çünkü bisküvi kırıntıları gibi hiç aklınıza gelmeyecek unsurlar klavyenin hassas mekanizmalarına zarar verebilir. Yiyecek ve içecekler ilk akla gelen zararlı maddeler olmakla birlikte, o kadar belirgin olmayan başka unsurlar da var. Bir Amiga ya da PC'yi bir kurşun kalemle bile oldukça çok zedelemek mümkündür. Nasıl mı? Eğer bir kurşun kalem birkaç tuş arasında sıkışırsa ve ucu kırılırsa -olmaz olmaz demeyin- tuşlar sıkışabilir. Bu masum kalem arkadaki pervanenin yakınında olursa, devrelerin içine grafit tozu yayılabilir. Şimdi de birçoklarının favori konusu sigara üzerinde durmak gerekiyor. Sigara dumanı buharlaşmış katran ve toz parçacıklarından oluşmaktadır. Her parçacık kendi başına bir milimetrenin milyonda biri genişliğinde olmakla birlikte, biraraya gelince bir yüzeye yerleşebilen yapışkan bir tabaka oluşturabilmektedirler. Hard disk yüzeyleri de bu yüzeyler arasındadır tabii. Özellikle hard diskin kafası tehlikeye maruzdur. Bugünün ev ve okul ortamında, dünün bilgisayarları tarafından talep edilen temizlik standartlarını tutturmak olanaksızdır. Bu kadarına zaten gerek yok, çünkü mikroişlemciler erken makinaların ihtiyaç gösterdiği antiseptik ortama ihtiyaç göstermiyor ve daha dayanıklılar. Buna karşın, yeni bilgisayarlara karşı da belli bir özen göstermek gerekiyor. Hiç farkına varmadan bilgisayarınıza zarar verebileceğinizi aklınızdan çıkarmayın.

6) Ekran ve disket sürücüsü kafalarını temizlemek için deterjan gibi maddeler kullanmayın. Bu bilgisayarın herhangi bir parçasını temizlerken de geçerlidir. 7) Bir hard diski önce kafasını park etmeden hareket ettirmeyin. 8) Disketleri sıcağa ya da manyetik alanlara maruz bırakmayın. 9) Bilgisayarın içine bir şey sokmaya çalışmayın. 10) Bilgisayarınızı kendi başınıza onarmaya çalışmayın. Daha fazla zarar verebilirsiniz.

ÖZEN GÖSTERİLECEK NOKTALAR

1) Bilgisayarınızı her zaman özenli ve dikkatli kullanın. 2) Disketleri kullandıktan sonra koruyucu kılıflarına koymayı unutmayın. 3) Tuşlara basarken fazla şiddetli davranmayın.

4) Kapattıktan sonra hard disk kafalarını yerlerine park etmeyi unutmayın. 5) Bilgisayarı kapattıktan sonra yeniden açmak için en azından otuz saniye bekleyin. Bu hassas çiplerin zarar görmesini önleyecektir.