SIM CITY
Retro bilgisayarİşte AMIGA'yı AMIGA yapan oyunlara bir örnek daha. Ben şimdiye kadar AMIGA'da böylesine muhteşem bir oyun daha görmedim. Bu oyunla şehirler kurup yönetimleri ile en ufak ayrıntısına kadar bizzat ilgilenebiliriz. Oyunda amacımız her yönden en muntazam kenti kurmak ve bu kentin sorunlarını minimuma indirmek. Programı ilk yükleyişimizde karşımıza oldukça güzel bir grafik ile birlikte üç seçenekli bir menü çıkar. START NEW CITY: Yeni bir şehir yaratarak oyuna başlarız. LOAD A CITY: Daha önceden SAVE ettiğimiz bir oyunu buradan yükleriz. SELECT SCENERY: SIM CITY disketi içerisindeki senaryolardan herhangi birinden oyuna başlayabiliriz. Senaryolar arasında Dünyanın en büyük şehirleri ve bu şehirleri tehdit eden tehlikeler vardır. Tabii bu modda bizim görevimiz seçtiğimiz kentteki sorunlara son vermek ve şehri daha da geliştirmek olacaktır. START NEW CITY ile oyuna başladığımızda karşımıza yeni bir pencere gelir. Burada inşa edeceğimiz şehrin toplu haritasını görebiliriz. Oyunda elde edeceğimiz başarı şehri kuracağımız alan ile de ilgilidir. Alanda ne kadar çok su varsa şehrin inşası o kadar çok zor oluyor. Eğer bu pencerede ilk çıkan haritayı beğenmediyseniz “GEN NEW MAP”'i seçerek yeni bir harita yaratabiliriz. Biz de stratejimize göre istediğimiz haritayı seçebiliriz. İsterseniz disketin içindeki hazır şehirlerin alanlarını da kullanabiliriz. Oyunun zorluk derecesini bu windowdaki Easy, Medium ve Hard seçenekleri ile ayarlayabiliriz. Kademeye göre bize verilen para da azalır ve işimiz o denli zorlaşır. Eğer o anki haritayı beğendiyseniz USE
THIS MAP ile oyuna geçebiliriz.
Oyunda iki ana ekran vardır. Birincisi MAPS GRAPHICS isimli ekran. Burada oyunun seyri halinde şehirdeki olayların istatistik bilgisini görebilirsiniz. Artık şehrimizi kurmaya başlayabiliriz. Şehri kurmadan ekranın sağındaki ikonları kullanacağız. Bu ikonlar yardımı ile haritanın istediğimiz yerine elektrik ağları döşeyebilir, evler, iş yerleri, ticaret merkezleri, polis ve itfaiye merkezleri, dinlenme parkları, demiryolları, karayolları yapabiliriz. Tabii bu tesisleri kurarken bizden inşaat ücreti olarak her bina ve tesis için belli bir para alınır. Eğer oyuna başlarken zorluk derecesi olarak EASY seçtiyseniz oyuna $20000 dolar ile başlarsınız. Gerçi binaların birim fiyatları o kadar fazla olmasa da oyun esnasında bu binalardan yüzlerce yapacağımız için, paramızın çokluğuna kanıp bol bol harcamayın. İlk iş olarak şehrimizin elektrik ihtiyacını karşılayacak olan elektrik santralini kuralım. Oyunda iki türlü elektrik santrali mevcuttur. 1. Kömürlü SANTRAL 2. Nükleer SANTRAL Kömürlü santraller: Nükleer Santrale göre daha ucuz olmasına karşın kentin büyümesiyle bazı sorunlar çıkarabilir ve yetersiz kaldığında verilen uyarıyı zamanında değerlendiremezsek santralimizi büyük bir patlama ile kaybedebiliriz. Aynı zamanda patlayan santral çevresinde büyük zararlar verebilir. Nükleer Santraller: Aynı ihtiyaçlara rahatlıkla karşılık verebilirler. Kömürlü santraller gibi dayanıksız değildirler. $5000 dolarlık fiyatına karşın bunlardan iki tanesi rahatlıkla bir metropolis'in elektrik ihtiyacını karşılayabilirler. Elektrik Santralleri kurmak için ana ekranın sağında bazı ikonlar göreceksiniz. Bu ikonlar içerisinden elektrik santrali ikonunu seçin sonra santrali nereye kurmak istiyorsak haritada o yere gidip uygun gördüğünüz bir yerde santrali inşa edin. Hemen arkasından hiç vakit kaybetmeden fabrika ikonunu seçip fabrikaları kurmaya başlayın. Fakat deniz ve nehir kıyılarına fabrika kurmaktan çekinin. Çünkü bu yerleri daha çok ticaret merkezleri kurmak için değerlendireceğiz. Elektrik santralinin hemen yanına on veya on beş fabrika kurun. Fabrikalardan en az üç beş blok öteye fabrikada çalışacak olan işçilerin evlerini inşa edin. Evleri yapmak için sağdaki ikonlardan ev ikonunu seçin ve nereye kurmak istiyorsanız oraya gidip evleri kurun. Fabrikaların ve evlerin imarını yaptıktan sonra o alana elektrik ulaştırmamız gerekir. Eğer imar edilmiş olan bu alanlara elektrik vermezsek binaların inşaatını kesinlikle başlatamayız. Elektrik hatlarını döşemek için, elektrik direği şeklindeki ikonu seçip elektrik santralinden başlayarak binaların inşa edildiği yere kadar hat döşeyin. Santral ile inşaatların elektrik bağlantılarını eksiksiz yaptığımız anda o binanın inşaatı başlamış demektir. Bundan sonra diğer yapacağımız evlere de elektrik ağını santralden yapmanıza gerek yoktur, o binanın en yakınında elektrik alan başka binadan hat döşeyebilirsiniz. Böylece fazla bir para harcamamış olursunuz.
—VALUE
Artık şehrimizin evleri ve fabrikaları hazır. Şimdi sıra evler ve fabrikalar arası ulaşıma geldi. Karayolu iconunu seçerek fabrikaların etrafını yollar ile çevirin. Ve bu yolların uygun bir yerinden evlere doğru yolu uzatın evlerin etrafını yollar ile çevirmenize gerek yoktur. Artık yolları da kurduğumuza göre trafik akışını da başlatmış oluyoruz. Şimdi fabrikalarda üretilen malların pazarlanacağı ticaret merkezlerini kurmaya başlayabiliriz. Kare şeklindeki ticaret merkezi iconunu seçip deniz veya nehir kıyılarına ticaret merkezlerini kurun. 20 fabrika için dört tane ticaret merkezi yeterlidir. Tabii bu binalara da vakit geçirmeden elektrik ve yol hatlarını ulaştırın. Artık şehrimiz canlanmaya başlıyor. Biz bu işleri yaparken bir yıl da rahatlıkla geçmiş olur. Tabii biz bu şehrin belediye başkanı olarak her yıl sonunda şehir halkından belli bir vergi alacağız. Vergilerin ne kadar olacağına da biz karar veririz. Ekranın üst kısmındaki AMIGA menülerinden Window menüsündeki BUDGET seçerek Yıllık Vergiler penceresini ekrana getirin: Bu ekranda vergileri istediğimiz gibi artırıp çoğaltabiliriz. Fakat şehrin ilk yıllarında vergileri fazla artırmamanızı tavsiye ederim. Çünkü vergileri yüksek tutarsanız şehre hiç kimse gelmez ve nüfusu kesinlikle artıramayız. Size tavsiyem oyuna ilk başlarken vergiler yüzde 2 civarında olmasıdır. Böylece ilk yıllarda alacağımız yıllık vergi az gibi gözükse de sonraları nüfus arttıkça elimize bayağı iyi bir para geçiyor. Şehrin artan nüfusu ile bazı sorunlar bizi beklemektedir. Başlıca sorunlar şunlardır. 1- Trafik sorunu 2- Cinayetler 3- Konut sorunu 4- Hava kirliliği 5- İşsizlik Çok büyük şehirlerde de şöyle sorunlarla karşılaşabiliriz. 1- Yangınlar 2- Deniz ve Hava kazaları 3- Godzillanın şehre saldırısı 4- Savaş yıllarında hava saldırıları 5- Hayaletlerin şehirleri işgal etmesi Oyunun o anki anında şehir sorunlarını öğrenmek için EVAL menüsünü seçin. Açılan pencerede WORDS PROBLEMS kısmında sorunlar yüzdeleri ile görebiliriz. Çalışmalarımız bu sorunlar doğrultusunda yapacağız. Trafik sorunu ile karşılaşırsak; ilk önce istatistik ekranından şehrin hangi caddelerinde trafik yoğunsa o caddeleri tespit edin. Sonra o caddelerin bulunduğu yerlere demiryolu döşeyin ve o kısımdaki trafik sorununu kökünden halledin. Eğer şehrin tam ortasında bir nehir veya kanal geçiyorsa karşı taraf ile ulaşım bağlantısını köprülerle çözebiliriz.
Köprü yapmak için yine köprünün cinsine göre karayolu veya demiryolu iconunu seçin. Aynen toprağa yol yapar gibi suyun üzerine de aynı doğrultuda olmak üzere köprünüzü oluşturun. Fakat fazla miktarda köprü yapmamanızı tavsiye ederim. İleride limanlara gelen gemiler köprülere zarar verebilirler. Artan nüfus ile birlikte şehirde suç oranı yükselir. Problemler kısmında Suç oranının (Crime) yüzde 20'yi geçtiğini gördüğünüz anda polis merkezi kurmanın zamanı gelmiştir. Yine istatistik ekranından suçların en çok nerelerde işlendiğini tespit edin. Sonra o yerlerin tam orta kısmına polis merkezini kurun. Çok geçmeden bunun yararını göreceksiniz. O bölge artık yerleşim için çok değerli bir bölge olmuştur. Polis merkezinin tek sorunu bize yıllık belli bir masraf açmasıdır. Aynı şekilde itfaiyeler de, Polis merkezleri gibi bizden yıllık belli bir miktar para isterler. Vergi ekranından onlara verilen paranın yüzdesini eksiltebiliriz. Fakat o zamanda onlardan görevlerini tam olarak yapmalarını bekleyemeyiz. Şehirde karayolları ve demiryollarının her yıl bakıma ihtiyacı vardır. Bu iş için de yine yıl sonunda bunların ücreti, alacağımız vergilerden kesilir. Eğer alacağımız yıllık vergi karayolları ve demiryollarının masraflarını karşılamıyorsa eksik kalan para bizim kasamızdan çekilir. Bunu önlemek için bu harcamaların yüzdesini vergi ekranından azaltabiliriz. Fakat o zaman da yollarda bozukluklar oluşmaya başlar. Şehir nüfusu arttıkça sakinleri hafta sonları eğlenmek için bir stadyum istemeye başlayabilirler. Böyle bir talep ile karşılaşırsak önceleri duymamazlıktan gelebiliriz. Fakat bu isteği fazla göz ardı etmeden bütçemizin müsait olduğu ilk anda yerine getirin. Yine stadyumu deniz kenarında bir yere koymanızı tavsiye ederim. Bu hareket halkın daha da hoşuna gidecektir. Zamanla fabrikalar arttıkça hava kirliliği sorunu ile karşılaşabilirsiniz. Hava kirliliği sorunu yüzde 15'i geçince tehlike başlamış demektir. Böyle bir durumda hemen yeşillendirme çalışmaları yapmalıyız. Yüzdeyi ancak bu şekilde azaltabiliriz. Yeşil alan yeri olarak deniz kıyılarını seçin. Şehrimiz büyüdükçe (nüfusun 100,000 dolaylarında) artan ekonomi talebine göre limanlar kurmamız gerekebilir. Limanları daha çok şehrin dış kısımlarına kurmaya gayret edin. Çünkü gemiler hem daha rahat çalışırlar, hem de şehir kargaşasından uzakta kazasız belasız işlerine devam ederler. Tabii şehir dışındaki bu limanları da karayolu ile şehre bağlamayı unutmayın. Oyunun ilerleyen zamanlarında hava alanı da yapmamız gerekecek. Nüfusun
Commodore'la ilk öğrenim:
100.000 - 150.000 civarında olduğu zaman yine hava kazalarına neden olmaması için Hava alanını şehrin dışında bir yere kurmanızı tavsiye edemiyorum. Ve hava alanı yakınlarına bir de itfaiye merkezi kursanız çok iyi olur. Çünkü hava kazaları sırasında yangının fazla yayılmadan söndürülmesi gereklidir. Aksi takdirde siz de benim gibi $40000 dolarlık bir harcama ile yaptığınız ufacık bir yangından kaybedebilirsiniz. Yangından binanın yüzde 50'si yandığı anda bina kaybedilmiş demektir. Böyle bir durumda yangının sönmesini
- beklemeden o binayı bulldozeri kullanarak yıkın. Böylece yangını söndürmüş olursunuz. Eğer binanın yüzde 50'si yanmadan yangın sönmüşse bina yangını atlatmış demektir. Oyundaki başarımızı EVAL ekranından izleyebiliriz. Yüzde olarak halkın bizi ne kadar sevip sevmediğini anlayabiliriz (yüzde 70 YES yüzde 30 NO).
Sevilmeyen bir kişiysek hemen uçak biletimizi almalıyız. Şehir akışının düzenli olması için binaları doğru yerlere inşa etmelisiniz. Örneğin evleri fabrikalara bitişik yaparsanız, bu yerlere hiç kimse yerleşmeyecektir. Bu gibi hatalar yaparsanız oraları yıkıp park yapın. Kısacası 'SİM CITY' harika bir oyun. Şimdiye kadar AMIGA'daki en güzel oyun diyebilirim. Fakat 512 K AMIGA'cılar için kötü bir haberim var. Program minimum 4 MByte'de çalışıyor. SIM CITY'li günler dileğiyle...
Oyunun değerlendirmesi AMIGA-1MB
GRAFİK : 9 SES ZORLUK : 8 KURGU : 9 GENEL : 8
Tanıtım bölümümüz 54. sayfadan itibaren devam ediyor.