Sayfa 62

Yapay zeka çok çeşitli alanlardan oluşur. Örneğin birisi data ağaçlarının analizi idi. Ağacın gittikçe büyüdüğünü düşünün, dallar o kadar artacaktır ki etkileşmeye ve ağacın yapısında bir döngü oluşturmaya başlayacaklardır. Bu son fikir, küçük bir robotun bir labirente bırakılıp çevresini keşfetmeye terkedildiği uygulamada kullanılmıştır. Bu örnekte, fare labirentin bir yerinden diğer kısmına gidebilmek için bir yol açmak durumundadır. Bu boş geliyorsa, olası hareketleri inceleme fikrini düşünün. Aynı kavram data baselerde ve özel bir satranç versiyonunda, A'dan B'ye varmanın en kestirme yolunu bulabilmek için kullanılmıştır. Hızlı araştırma operatörleri geliştirmekte de kullanılabilir. (LISP geçmişte kelime işlemcileri yazmakta kullanılmış.) Başlangıçta bir şaka olarak yazılmış ünlü bir LISP programı partilerde ortalığı ısıtmak için kullanılıyor bugün. ELİZA adındaki program bir bilgisayar ile operatörü arasındaki bir soru yanıt seansından ibaret, bazen sonuçlar son derece çarpıcı olabiliyor:

Operatör: Babam benden nefret ederdi. Bilgisayar: Bana biraz daha ailenden söz et. Operatör: Çocukluğumun mutsuz geçti; anımsıyorum. Bilgisayar: Mutsuz çocukluğunu sık sık düşünüyor musun? Operatör: Hayır, bunu yapamıyo- Tüm. Bilgisayar: Neden yapamadığını anlat bana. Bu tipik bir LISP diyaloğu ve gördüğünüz gibi operatör kalbinin derinliklerini bir metal yığınına açıklıyor! ELIZA'nin terapi değeri olduğuna pek inanmıyorum. Çünkü operatör sonunda geri besleme yokluğuna tepki duymaktadır. Hiçbir yanıt verilmeden yalnızca soruların sorulması bir süre sonra sıkıcı gelecektir. Kendimizi bilgisayarın arkasında düşünen ve hisseden bir insan olduğuna inandırabilmek için her şeyi söylemeye hazırızdır ve sonuçlar bize asıl düşündüklerimizden çok yapay zekadan beklentilerimizi sergiler. Yapay Zeka kavramı, biraz da bir dizi kural ve ifadeye en azından bir süre için zeka sahibi gözüyle bakabilmemize dayanmaktadır. Bir yazılım nasıl oluşturulmuş olursa olsun, zekice davranıyor görüntüsü veriyorsa, bu bazıları için yeterli olabilmektedir. LISP bilgisayarınızı bir silikon dehaya dönüştüremez ya da cümle ve kelime yapı analizi gibi karmaşık uygulamalarda kullanılamaz ama iyi bir database hazırlanması ve liste işlem programlarının yazılmasını sağlaya- Buna ilave olarak, uzman sistemler, simülasyon ve model programları gibi gerçek dünyanın bazı yönlerinin simüle edilmesini gerektiren programlarda işe yarayabilir. Ayrıca koşullu karşılaştırmalarla ilgili fonksiyonlarda idealdir. LISP kullanarak yazıları bir satranç programı da gördüm. Bu yalnızca bir eksersiz olmakla birlikte, LISP kullanarak ne kadar ciddi şeyler yapılabileceği konusunda da bir örnek oluşturmaya yeterli. Tüm bunlara ilave olarak, özellikle geliştirilmiş versiyonları (IBM PC için “Golden Common LISP” ve Macintosh için MAC LISP gibi) eğitim ve bilgisayar eğitiminde yaygın olarak kullanılabilir. Adventure oyunları yazma olanağından ise hiç söz etmiyoruz.