Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 44
COMMODORE 64'ün BELLEK HARİTASI
Bellek haritasını Basic ROM rutin başlangıç adresleriyle sürdürmeyi planlıyorduk ama bunları nasıl olsa PROGRAMCININ EL KİTABINDA bulabileceğinizi düşünerek vazgeçtik. Onun yerine Seri bus, CIA gibi özellikler üzerinde duracağız:
C-64, disket sürücüsü ya da yazıcı ile arkasındaki seri port aracılığı ile iletişim kurar. Bu port diğer aracı seri “Bus”'a bağlar. “Bus” yazıcı, disket sürücüsü gibi araçlarda olan bir dizi iletişim hattına verilen addır. Kendinizi bir tren istasyonundaki hareket memuru olarak düşünün. Göreviniz trenlerin istasyona ne zaman girip çıkacağını saptamaktır. Her trenin hareketini izleyebilmeniz gerektiği ve her trenin makinistin amacı ve yapacakları konusunda sizi aydınlatması gerektiği açıktır. En önemli işleviniz trenlerin aynı anda aynı hatta olmamasını sağlamaktır. Bu konudaki bir hata felaketle sonuçlanacaktır. Yeniden C-64'e dönelim. Rolü seri bus'ın hareket memuru olmaktır. Bus'taki araçlar konuşabilir de dinleyebilir de, yani bilgi alabilir ya da verebilir ama hiçbir zaman aynı anda değil. Yoksa bütün veriler birbirine karışırdı. İki insan aynı anda konuşursa anlaşmalarının ne kadar zor olduğunu bilirsiniz. C-64 yalnız konuşmak ve dinlemekle kalmayıp kimin konuşup kimin dinleyeceğine de karar verir. Bu yalnızca bilgisayarın ayrıcalığıdır. Bus'ta veri getiren üç girdi, ve veri götüren üç çıktı hattı vardır. Üç hattan bir aracı çalıştırır, birisi gönderilen verinin zamanlamasını kontrol eder, birisi de veriyi gönderir. Tren istasyonu benzetmesini anımsayın. Seri iletimde, trenin her vagonu bir bit informasyondur. Burada aklınızda tutmanız gereken iki nokta var. İlk olarak, seri bus'taki her aracın kendi adresiyle tanınması gerektiğini unutmayın. Bu da BASIC OPEN komutundaki ikinci sayıdır. Örneğin, OPEN 1,4 yazıcıya, 4 numaralı aracı çalışmaya hazırlamasını söyler. Bus'ın yapabileceği ikinci şey de OPEN komutundaki üçüncü sayı tarafından belirtildiği şekilde aracı değişik modlara ayarlamaktır. OPEN 1,4,7 yazıcıya üst ve alt harfleri basmasını söyler. BASIC ya da makine diliyle seri bus'ı başka araçları kontrol etmekte kullanabilirsiniz.
COMPLEX INTERFACE ADAPTERS (CIA) (KARMAŞIK ARABİRİM ADAPTÖRLERİ)
Bu CIA gizli değil ama oldukça karmaşık. Kendinize şu soruyu sorun: İletişim işleri için neden ayrı bir chip gerekiyor? Bu sorunun aşikar bir yanıtı yoktur. Ama bilgisayarın yazıcı ya da disket sürücüsü gibi bir başka aracı dinlemek ya da onunla konuşabilmek için doğru sırayla yapması gereken bir dizi iş vardır. Her araç diğerleriyle belli hatları paylaşır. Biri konuştuğunda diğerleri dinler. Bu paylaşılan iletişim hatlarına da seri bus denir. İletişimde başka bir problem de bu araçların birbiri ile başka tempo ve farklı lehçelerde konuşabilmesidir. İletişimin iki tarafın zamanlamasına bağlı olmadığı zamanlarda onların işlemleri arasında eşgüdüm sağlamak için bir yöntem gerekir. Buna “eş zamanlı olmayan iletişim” denilir. Özel yazılım ve ya da donanım desteği gerektirir.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 45
KAFANIZ MI KARIŞTI?
Kendi bilgisayarın yerine koyun. Örneğin yazıcıya veri aktarmanız gerekiyor. Ama o sırada yazıcı sizin yazmasını söylediğiniz başka bir şeyle meşgul. Size verdiğiniz çıkartmaya hazır olmadığını ve o hazır olana kadar beklemenizi söyleyecektir. Bu durumda siz, yani bilgisayar görevi yazıcıya daha sonra ne yapacağını söyleyen bir “kuyruğa” sokarsınız. Bu arada düzenli olarak yazıcıya vermek istediğiniz bilgiyi almaya hazır olup olmadığını sorarsınız. Yazıcı olumlu yanıt verdiğinde kuyruğu boşaltıp işinizi sürdürebilirsiniz. Bu bilgisayarda iki CIA chipi vardır. Bilgisayar ya da kullanıcının sormak ya da değiştirmek için ihtiyaç duyduğu 64K kullanıcıya açık bellek alanında gereken bellek yerlerini idare ederler. Bir aracın ya da CIA'ya ayrılmış ciplerden birinin 6510 merkezi işlemciden işlem görmeleri gerektiğinde, CIA chiplerinden birine bir sinyal gönderilerek işlemciden bu işe biraz zaman ayırması istenir. CIA'nın bazen 6510'a zamanı nasıl kullanacağını söyleyebilmek gibi bir ayrıcalığı vardır. Yani CIA'nın işinin önemli bir kısmını diğer araçlardan gelen bilgiyi işlemek oluşturur.
PİN CONFIGURATION
C-64 GRAFİKLERİYLE SANAT
Yaratıcı zihnin kendini ifade edebilmek için bulunduğu kanallar çokluk sınırlıdır. Bu konuda önceden hiçbir eğitim görmeden bir resim şaheseri yaratmaya ya da bir senfoni bestelemeye kalktığınızı düşünün. Amacınıza ulaşmak için yıllarca emek ve zaman harcamanız gerekecektir. Ama C-64 sayesinde kendinizi ses ve görüntü yaratmada yeni ufukların eşiğinde bulabilirsiniz. C-64'ün özellikle grafik alanında tüm marifetlerinin anahtarı 6567'dir. Diğer bir adı da VIC-II çipidir. Eğer VIC-I çipinin başına ne geldiğini merak ediyorsanız VIC-20'ye yerleştirildiğini hatırlatalım. V.I.C. (Video Interface Controller) yani video arabirim kontrolörünün kısaltılmışıdır. VIC-I ya da VIC-20'de kullanılan adıyla 6560 hem grafikler, hem de ses için kullanılır ama Sprite'lar ile baş etme yeteneği yoktur. Burada yapacak çok şey var, kendi karakterlerinizi
PIN CONFIGURATION
6567 oluşturmanız ya da yeni alfabeler yazmak gibi. Bu da daha işin başlangıcı. Sprite'lar denilen sekiz ayrı oynatılabilir nesnenin yazgılarını kontrol edebilirsiniz.
BİRAZ DAHA TEKNİK KONUŞALIM
Her şeyden önce, VIC-II iki çiplik bir işlemcidir. Eşlik eden çip 6566'dır. Aralarındaki tek fark sistemin adres buslarına ulaşma yöntemlerindeki değişikliktir. Bunun dışında, aralarındaki normal işlemler tamamıyla sisteme açıktır ve her türlü pratik amaç ve işlev açısından tek bir birim sayılabilirler. VIC-II, diğer grafik çipleri gibi ana işlemciye (6510) direkt olarak ulaşabilir. Bu da VIC-II'nin bir işi halletmesi gerektiği zaman, 6510'a, RAM'ın 64 K'sına bilgi aktarmak için sistemin 8 bitlik iki yönlü data buslarını kullanıp kullanamayacağını sorması gerektiği anlamına gelir. 6510 bu talebe cevap verebilmek için işlem hızını biraz düşürür. Bunun yanı sıra kullanıcı belleğe direkt ulaşma sistemini erken boşaltma yoluyla işleyiciyi durdurabilir. (yer 53265) Bunun yanı sıra adres busları boyunca interrupt'ları durdurarak grafik işlemlerinin sistemin geriye kalan kısımlarına müdahale etmemesini sağlayabilir. (yer 56334) Donanımı kuş bakışı görmek isteyenler için: (Yandaki şekle bakınız.) Buna ek olarak chip, test görüntüsü, yüksek rezolüsyon grafikleri, sprite'lar ve sprite öncelikleri ile de uğraşır. C-64 grafiklerinin tümü size daha fazla renk seçeneği sağlayacak biçimde çok-renk modundadır. Ama renkten kazanırken, rezolüsyondan da biraz kaybedersiniz. Çünkü bayttaki sekiz bit çifter çifter okunur.
A B C rengini 53281'den alır-ekran rengi, B rengini 53282'den alır-arkaplan 1. renk, 53283'den alır-arkaplan 2. renk, D rengini ekrandaki yerine göre alır. Bu 55296 ve 56295 arasındaki renk RAM bölgesinden gelir.