Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 65
B'den €'ye
Son yıllarda mikro bilgisayarlarda giderek yaygın bir kullanıma erişen bir diğer bilgisayar programlama dili ise C. Bu yeni dil -çoğu uzmanın başarılı olduğuna inandığı- Assemblervari bir biçimde makineye yakınlık ve programlama konforu arasında en iyi uyumu sağlamış durumda. AMIGA için hazırlanmış iki verimli derleyici, Aztec-C ve Lattice-C, programcılar tarafından büyük kabul görüyorlar. C dili büyük ölçüde yalnızca derleyicilerle bağlantılı çalışıyor ve bu nedenle de bilgisayara yeni başlayanlar için pek uygun olmayan bir dil.
Bilgisayara yeni başlayanlar açısından C'nin bir diğer dezavantajı ise, aynen Assembler'da olduğu gibi, programcı hatalarına karşı herhangi bir korunma önleminin olmaması. *“Aptalca”' olarak nitelenebilecek ve böylesine kapsamlı bir programın aslında bulabilmesi gereken hataları yapanlar yalnızca bilgisayara yeni başlayanlar değil. Ama C maalesef bu hataları aramıyor bile. Buna karşılık C derleyicileri çoğunlukla Assembler'ın hızına ve derli topluluğuna erişebilen çok iyi makine kodu üretebiliyorlar. Ayrıca birçok üreticinin C derleyicileri o kadar kaliteli hazırlanmış durumda ki, yeni bir bilgisayara kolayca uyarlanabiliyor. Bu durum o makinenin çok farklı bir makine kodunu anlayabiliyor olması halinde bile geçerli. Bu nedenle yeni bilgisayarlar için çoğunlukla çok hızlı C derleyicileri var, halbuki diğer diller için hazırlanan derleyiciler ve çeviriciler uzun bekleme sürelerini gerektirebiliyorlar. Bu durum AMIGA için de geçerli. İki disket sürücülü bir AMIGA için ilk zamanlardan beri piyasada Lattice-C derleyicisi var. Bunun geliştirilmiş versiyonu ise bugün piyasada yaygın olarak satılıyor ve AMI-GA dünyasında bir tür standart oluşturmuş durumda. Manx firmasının ürettiği Aztec-C derleyicisi de oldukça iyi bir program. Bu program, program geliştirmede ve hata aramada büyük yarar sağlayan Source- Level-Debugger ile birlikte satılıyor.
Pascal ve Modula
BASIC gibi Pascal da eğitim amacıyla geliştirildi. Ama bu eğitimin hedefi Zürih Elektronik Teknik Yüksek
Okulu'ndaki bilgisayarcılardı. Pascal'ın öğrenilmesi BASIC'teki kadar kolay değil, ama programcıyı az ya da çok yapılandırılmış programlar üretmeye zorluyor. Ayrıca Pascal'ın içinde, diğer dillerin derleyicilerinin rahatça gözardı edebildikleri hataları çok erken farkedebilen bazı ögeler de var. Pascal, yeni bir bilgisayar ailesinin ilk ferdiydi. Pascal'ın bir süre kullanılmasından sonra tüm avantajlara rağmen- bu programda belirli program grupları için bazı önemli yeteneklerin eksik olduğu kendini göstermeye başladı. Pascal'ı geliştirenler bu durumu yeni bir dil üretmek için bir motivasyon olarak kabul ettiler.
Modula (ya da Modula-2), Pascal'- ın giderek ağırlaşan eksikliklerini gidermekte oldukça başarılı bir dil oldu. Ama Pascal ile benzer yönleri o kadar çok ki, programcıların fazladan öğrenmek zorunda kaldıkları şeyler oldukça az. Çok kısa sürede yalnızca bir programlama dilini değil de, genel olarak programcılığı öğrenmek isteyen bir kullanıcı için Pascal'ın halefi Modula-2 hararetle tavsiye edilebilecek bir dil. Modula ile programlamayı öğrenen bir kişi için ardından bir diğer dili öğrenmek kural olarak pek zor değil. Halbuki bu sürecin tersi oldukça zor. Peki, bilgisayar programcılığına yeni başlayan biri için en uygun dil hangisi? Programcılığı bir meslek olarak sürdürmek isteyen bir kişi için Modula ve C gibi profesyonel diller tavsiye edilebilir. Boş zamanlarında bilgisayarıyla uğraşan ve bilgisayarın olanaklarıyla oyun oynar gibi daha yakından tanışmak isteyen kullanıcılar için en iyi seçim ise BASIC. Bu dil insanı'pek verimli olmayan bir programlamaya sürüklüyor olsa bile, sonuç ekranda görünecektir. Çok verimli olmayan bir çözüm ise hiçbir çözüm olmamasından iyidir. Ayrıca AMIGA BASIC, büyüleyici bilgisayar programcılığı dünyasına en ucuz girişi sağlamaktadır. Bu yazıya Butler Lawson'un bir sözüyle başlamıştık. Bir başka sözüyle bitirelim. Kendisine güzel bir programı tasvir edip edemeyeceği sorulduğunda, Mr. Lawson şu cevabı vermişti: “Güzel bir program güzel bir teorem gibidir. Görevini şık bir biçimde yapar. Basit ve net bir yapısı vardır. Görenlerin şunu diyebilmesi gerekir: İşte bu iş böyle yapılır.” 65
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 64
Makine Kodu
Assembler dilinin diğer bir sorunu ise, bir program içerisinde bir sürü mantıksal hatanın yapılabilmesinin kolaylığıdır. Assembler bu hataların farkına varmaz. Yüksek programlama dilleri kendi hatalarından büyük ölçüde korunmuş durumdadırlar ve programcıyı çok sıkıntılı bir iş olan hata aramadan bir ölçüde kurtarırlar. Bugün Assembler dilinde çok az sayıda program geliştirilmektedir, çünkü bu arada oluşturulmuş bir sürü yeni programlama dili aynı işi aynı düzeyde yapabilmektedirler. Ancak eğer hız ve derli topluluk önemli bir rol oynuyorsa ya da programcı tek tek bitlerle uğraşmaktan özel bir zevk alıyorsa, Assembler dili gündeme gelebilmektedir. Günümüzde dünyada en yaygın kullanılan bilgisayar progdili BASIC. Artık standart olarak birçok bilgisayarın, bu arada AMIGA”- 'nın da ambalajında makineyle birlikte veriliyor ya da doğrudan makineye yerleştiriliyor. BASIC sözcüğü, İngilizce “Beginners All Purpose Symbolic Instruction Code” (yeni başlayanlar için çok amaçlı yönerge kodu) sözcüklerinin başharflerinden oluşan bir kısaltma. Bu adla da Dartmouth Koleji'nde geliştirildiği sırada kendisiyle amaçlananı açıklamış oluyor: Bilgisayar programcılığına yeni başlayanların eğitilm Günümüzde de BASIC çoğunlukla bu amaç için kullanılıyor. Eskiden olduğu gibi bugün de BASIC'in en önemli avantajı çabuk öğrenilebilmesi. Bunun da yararı, her amatörün oldukça kısa bir sürede kendi programlarını yapabilir ve dolayısıyla bilgisayar alanında ilk başarılarını elde edebilir hale gelmesi. Mikro bilgisayarlar için geliştirilen ilk BASIC denemeleri, o sıralar çok kısıtlı olan bellek alanları nedeniyle oldukça verimsizdi. Mikro bilgisayarlardaki BASIC diyalektleri uzun süre boyunca programlama için ancak gerçekten çok gerekli ögeleri içeren ilkel diller olarak kaldılar. Bu durum daha sonraki dönemlerde bilgisayar bilimi çevrelerinde BASIC'in kötü bir üne sahip olmasına neden oldu. Bu ilkel BASIC biçimleriyle aslında kolay incelenemeyen ve bir müddet sonra kimsenin anlayamadığı ve dolayısıyla gerekli değişiklikleri yapamadığı programlar yazmak kolaydı. Ama programcıların temel görevlerinden biri, eski programların anlaşılması ve değiştirilmesidir. Bu nedenle de program üreticileri için bu aşama zaman maliyeti bakımından ilk versiyonun oluşturulmasından çok daha pahalıdır.
Zaman içinde BASIC giderek daha verimli hale geldi. Bunu sağlayan, belleklerin giderek ucuzlaması ve BA-SIC çevirici ve derleyicilerinin giderek daha çok fonksiyon içerecek şekilde büyümeleriydi. Örneğin, bir mikro bilgisayardaki ilk BASIC 4 KByte büyüklüğündeydi. Buna karşılık AMİGA BASIC çeviricisi 80 KByte'tir ve mikro bilgisayarlarda raslanan en büyük BASIC de değildir. Gelişkin BASIC diyalektleri modern bilgisayar programlama dillerinin tüm önemli özelliklerine sahiptirler. Örneğin herhangi bir zorlukla karşılaşılmaksızın yapılandırılmış programlama yönteminin kullanılmasına olanak verirler. Bu yöntem yardımıyla oluşturulan programlar o denli kolay incelenebilir ki, yıllar sonra bile başkaları tarafından anlaşılıp değiştirilebilirler. Örneğin, bu yapının bir bölümü, program döngülerinin işletilmesidir. Başta gelen BASIC çeviricilerinden AMIGA BASIC, satış sırasında makine ile birlikte veriliyor. Bu BASIC ile yetinmeyenler için piyasada farkh avantajları (ve dezavantajları) olan alternatifler var. AMIGA BASIC'i hazırlayan firma Microsoft. Bu yazılım evi hemen tüm mikro bilgisayar üreticileri için BASIC dili alanında ana üretici durumunda. Bir mikro bilgisayar için hazırlanmış ilk BASIC Mikrosoft tarafından üretilmişti ve bugüne kadar piyasada kendisi için Microsoft BASIC (MS-BASIC) hazırlanmamış herhangi bir mikro bilgisayar yok. MS-BASIC'in en önemli avantajı çok yaygın olması ve bu nedenle hakkında çok iyi öğretici kitaplar hazırlanmış olması. AMIGA BASIC'e göre diğer BA-SIC diyalektlerinin sağladığı en önemli avantaj ise büyük ölçüde hız olayında yatıyor. Bunlar ya daha hızl (örneğin bir derleyici gibi çalışabilen) programlar üretebiliyorlar ya da program geliştirme işlemini daha hızlı hale getirebiliyorlar. AMIGA için en çok tutulan BASIC dilleri, (hızlı bir derleyici olan) AC-BASIC, (BASIC'i geliştiren profesörlerin yeni ürünü olan) True-BASIC ve özellikle Atari ST'de çok başarılı çalışan bir derleyici/çevirici olan GFA-BASIC.