Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 53
SÖZLÜK
ASCII: Bilgi alışverişi için Amerikan Standart Kodu. Klavye üzerindeki harfler ve karakterlere rakamları tayin eden bir standarttır. Commodore 64 bilgisayarlar gerçek ASCII (ASK KEY diye okunur)'yi izlemez, ancak bunun yerine kendi kodları vardır. Akümülatör: Mantık ve aritmetik işlemlerin sonuçları geçici olarak burada saklanır. Bu, işlek bir otobüs durağı gibi davranır, kimse burada uzun süre beklemez. Adres: Verilen bir yerleşim yerinin numarası. Sokak adresinin aynısıdır. Atak: Başlangıcından, en yüksek değerine ulaşan nota ya da ses değeri.
Atak
Baud: Bir hat üzerinde taşınan bilginin aktarılma hız değeri. Saniyede aktarılan bilginin bit olarak değeri. Modem veya özel bir yüzey gerektiren bir cihaz kullanıyorsanız bu terimle karşılaşmışsınızdır. Bit: Bilgisayarın kullandığı bilginin en küçük parçası. Bir bayt'ın içinde 8 bit bulunur. Buffer: Saklama yeri, ara bellek. Örneğin klavye buffer'ı vuruşlarınızı saklar ve daha hızlı bir şekilde yazı yazmanızı sağlar. Buffer'daki bilgi eninde sonunda kullanılmak üzere herhangi bir yere gider. Bus: Bus, ona bağlı tüm cihazların paylaştığı elektrik hatlarının sistemidir. Bu, cihazların adresleme ve verileri paylaşmaları için kullanışlı bir yoldur. Bu sistem bir parti hattı gibi çalışır (işler). Decay: Sesin en yüksek düzeyden uzatıldığı düzeye kadar değişen değeri anlamına gelen müzik terimi.
Default: Bilgisayar açıldığında ya da diğer işlemler yapılırken bir bellek konumunun aldığı başlangıç değeri. Disable: Kapatma. RUN/STOP tuşunu kapatarak, birinin yanlışlıkla programınızı durdurmasını önleyebilirsiniz. Enable: Açma; disable'ın karşıtı. Flag: Bir şey olduğunu belirten sinyal. Flag'ları programlarınızın içinde kullanabilirsiniz. Örneğin:
IF A$ = "B", bu ifadede flag durumundadır. Floating Point: Ondalık sayılar kullanarak yapılan aritmetik işlemler. Immediate Mode: Bilgisayarınızı bir program çalıştırmadan kullanma. Örneğin:
10 PRINT 3 2
bir programdır ve cevap alabilmek için RUN ile çalıştırılmalıdır.
PRINT 3 4 2
RETURN tuşuna bastığınızda 5 cevabını verecektir. Jump: Bir adresten ötekine gitme. BASIC'te bunun için eş terimler GOTO ve GOSUB'tır. KERNAL: Bilgisayarı işleten bir dizi makine dili altrutinini adlandırmak için Commodore'un kullandığı kavram. Nybble: Bir nybble yarım bayt'tır. Alt nybble 0-3 bit'lerinden oluşur. Üst nybble ise 4-7 bit'lerini temsil eder. Operating System: İşletim sistemi.
Bazen OS olarak da yazılır. Bunun bir bölümü yukarıda bahsedilen KERNAL'dır. Görevi bilgisayarı işletmektir. Page: Bir sayfa 256 bayt bellek demektir. Bu şekilde daha kolay saklandığından, bilgisayar belleğin değişik bloklarını sayfalar halinde kontrol eder. Pointer: Bilgisayara bilgi için nereye bakması gerektiğini gösteren bir işaret. RAM: Random Access Memory — Rasgele erişimli bellek. Bu çeşit bellek kolaylıkla değiştirilebilir. Programlarınız RAM'da saklanır ve bilgisayar kapatıldığında RAM'daki bilgiler kaybolur. ROM: Read Only Memory — Salt okunur bellek. Bu tip bellek, bilgisayar kapatıldığında silinmez, ROM belleğine örnek BASIC ve KERNAL'dır. Register: Sicil. Bellek konumunun diğer adı. Register'lar bir bayt'tan daha uzun olabilirler. Release: Uzatma seviyesinden sıfır volüme düşme oranını belirten müzik terimi,
Release
—
Reserved Word: Programınızın içinde veri saklamada kullanamayacağınız harfler. Örnekler:
ST (STatus): Durum, TI (Time) ve TI$: Zaman
Bir sorun çıkmaması için herhangi bir BASIC komutu veya BASIC kelimelerinin baş harflerini programlarınız içinde veri saklamada kullanmayın.
Sustain: Bilgisayarın ses yetenekleri ile ilgili başka bir terim. Bu, sesi, piyanonun pedallarına benzer şekilde uzatır.
Sustain
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 52
Commodore 64, ev bilgisayarları alanında Türkiye piyasasında tartışılmaz lider. Şimdiye kadar satılmış olan C-64 sayısı çoktan 50.000'i geçmiş durumda. Commodore'cuların büyük bir kısmı 64'ü oyun ve eğitim makinesi olarak kullanıyor. Yine büyük bir kullanıcı grubu ise C-64'e, daha gelişkin makinelere geçişte bir basamak olarak bakmakta. Özellikle bu gruba giren kullanıcılar arasından, dergimizin döküm ekinde de kanıtlandığı gibi, çok yetenekli programcılar çıkıyor. Makineyi yalnızca oyun amacıyla kullanmak istemeyenlerin en çok ihtiyaç duydukları konulardan biri de Commodore 64'ün bellek haritası. Bu sayımızdan itibaren bellek haritasını bir dizi halinde yayınlamaya başlıyoruz. Dizinin ilk bölümü giriş niteliğinde olduğundan bir sözlük de içeriyor.
İster acemi, isterseniz uzun zamandan beri programlama ile uğraşan bir kullanıcı olun, Commodore 64'ün bellek haritasına hoş geldiniz. Bu dizi, Commodore 64'ün beyin hücrelerinin derinliklerine yapacağınız gezide size rehberlik yapmayı amaçlıyor. Bu dizide anlatılanlar, bilgisayarın sisteminin içindeki özel yerlere ulaşmanızda size yardımcı olacak gerçek bir harita, bir rehber olacak. Bu özellikler katmanız için size büyük yardımlarda bulunacak. Bu yolculuğu daha da zevkli bir hale getirebilmek için, tiplerimiz Profesör Çalkafa ve onun sempatik uzaylı arkadaşı Prototip, yol boyunca sizi neşelendirmeye çalışacaklar. Bellek haritası, size kolaylık sağlamak amacıyla, iki bölüme ayrılmış durumda. Her bölüm, belleğin özel bir parçasını inceliyor. Dizi boyunca makinemizde çalıştırmanız gereken birçok program örneği ile karşılaşacaksınız, çünkü çoğu zaman örneği yalnızca okumak yerine onu makineye girerek ekran üzerinde görmek, anlamayı daha da kolaylaştırır. Program örneklerinin bazıları, BASIC'e RENUMBER gibi faydalı kolaylıklar (Utilities) ekler. Diğer bazı örnekler ise, gene çok faydalı programlama incelikleri öğretmeyi amaçlamaktadır. Her durumda, neler olup bittiğini daha yakından görebilmeniz için döküm (listing) çalışması yapmanız ve bir kod sistemi kurmanız yararlı olacaktır. Dizinin sonunda yer alacak olan ekler, yaratık (sprite) yaratmak ya da ses üretmek gibi bazı işlerin nasıl yapıldığını gösterecek ve detaylara inecek. Burada sunulacak olan programlar daha uzun olacak ve Commodore 64 ile yapabileceğiniz daha gelişkin bazı etkinlikleri anlatacaklar. Bu dizi bir roman tefrikası değil, bu nedenle okumaya istediğiniz yerinden başlayabilirsiniz, bazı kısımlar size çok basit de gelebilir. Ama işe baştan başlamanın yararı da inkar edilemez. İddiamız, dizinin programcılık isteyen okurlarımıza mutlaka yarar sağlayacağı. Bu bellek haritası dizisini kolay okunur ve kullanılır hale getirebilmek için çok çalışıldı. Yerleşim (location) adresleri, yeri geldikçe dişi olarak (siyah zemin içinde beyaz) basıldı. Prototip ya da kısaca Proto, yeni başlayan veya orta düzeyde bilgiye sahip programcının sık sık kullanacağı bellek alanlarını ve rutinlerini bulmakta yardımcınız olacaktır. Sayfaları karıştırırken kenarda onu arayın.