Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 52
Disket sürücüsüne sahip tüm 64 sahipleri aletlerinin yükleme hızının yeterli olmadığından yakınırlar. Gerçekten de öyledir. Normal bir C-64 disk sürücü, bazan bir 64 teybinden daha yavaş çalışmaktadır. Bu nedenle çeşitli firmalar disket sürücünün hı- Zını arttıran kartlar geliştirdiler. (Dolphin Dos, Speed Dos, Turbo Trans...) bunların ortak yanı paralel bir kablo ile sürati 25-30 kat artırmalarıdır. Burada size birçok bakımdan diğerlerinden eksik olmayan ve evde kendi kendinize yapabilecekseniz bir kartuş sunuyoruz. Elektronik ile biraz ilgilenen birinin rahatlıkla hazırlayabileceği bu kartuş ile oldukça yüksek bir yükleme hızına ve birçok utility programına (file copy, disk copy) bilgisayarınızı açar açmaz sahip olacaksınız. Fastload kartuşu expansion port'a takıldığı için çift taraflı olarak hazırlanmıştır. Bu nedenle kartın hazırlanmasında bazı zorluklarla karşılaşabilirsiniz. Dikkat etmeniz gereken bir diğer husus, entegre deliklerinin birbirini tutmamasıdır. Her yüzü ayrı ayrı basacağınız için bu çok önem taşımaktadır. Kartı hazırlayıp delikleri deldikten sonra parçaları iki yüzden de lehimlemelisiniz. Program Döküm Eki'nde yer alan Fastload programını MDE ile girip bir eproma (2764) attığınızda işiniz büyük kısmıyla tamamlanmıştır. Yalnız epromu olduğu gibi lehimlemeyin. 28 bacaklı bir entegre soketi kullanma-
(0000000000 (
©0000
© © © © © o o blolo © nızı tavsiye ederiz. Eprom programlayıcı olarak geçen sayıda yayınlanan programlayıcıyı kullanabilirsiniz. Montaj tamamlandıktan sonra aletinizi son bir kez gözden geçirin. Gerekli olan beş atlamayı yapmayı unutmayın. Herhangi bir kısa devre bilgisayarınıza zarar vereceğinden çok dikkatli davranmanız gerek. Kartuşunuzu expension port'a taktığınızda eğer her şey yolunda ise bilgisayarınızı açtığınızda normal açılış ekranı ve “Fastload” ile karşılaşacaksınız. Artık disketten programlarınızı normalden kat kat hızlı yükleyip, kaydedebilirsiniz. Fakat kartuşunuzun özellikleri bununla kalmıyor. “£” yazıp bastığınızda karşınıza şu menü gelecektir:
A.DİRECTORY B.RETURN TO BASIC C.COPY D.EDİT DİSKETTE E.FİLE UTILITY
Şimdi bunları sarısı ile inceleyelim. A.DIRECTORY B.RETURN TO FIRST MENU: İlk menüye döner. C.COPY A FILE: Tek bir programı kopyalamanızı sağlar. D.DELETE A FILE: Diskette istediğiniz programı siler. E.LOCK A FILE: Programınızı silinmeye karşı korur. F.UNLOCK A FILE: Silinmeye karşı olan korumayı kaldırır. G.RENAME A FİLE: Disketteki programınızın adını değiştirir. Yukarıda anlatılan özelliklerden başka ! yazıp RETURN”'e bastığınızda monitör programıyla karşılaşırsınız. Bu monitör programının özelliği KERNAL altındaki bölüme yerleşerek size tüm hafızayı kullanma imkanı sağlamasıdır. Parçalar Listesi: İC 1: 2764 Eprom * 28 bacaklı entegre soketi. IC 2: 741.S09 R Cd:0.33 F, 50V A.DIRECTORY: Bu seçenekte bilbso JJes? o o © © o o ©
Rs
| diğimiz directory fonksiyonu gerçekleştirilir. Disketin içeriğini gördükten sonra Fİ veya SPACE ile ilk ekrana dönebilirsiniz. B.RETURN TO BASIC: Başlangıç ekranına dönmenizi sağlar. C.COPY: Bu seçenekte karşınıza ikinci bir menü çıkacaktır: a.DIRECTORY b.RETURN TO FIRST MENÜ: İlk menüye döner. c.COPY ENTIRE DİSKETTE: Tüm disketi kopyalar. d.BAM COPY: Sadece disketin başlığını kopyalar. E.COPY A İstediğiniz programı kopyalamanızı sağlar. f.FORMAT DİSKETTE: Disketiniz formatlar. D.DISABLE FAST LOAD: Fastload'u yeni hızlı yüklemeyi devre dışı bırakır, bilgisayarınız normal durumuna döner. E.EDIT DİSKETTE: Bu seçenek ilk disketin istediğiniz track ve sector'ünü okuyabilir, değişiklikler yapabilir ve tekrar kaydedebilirsiniz. Burada bazı tuşları kullanmanız gerekir: R(Read): Okunacak track ve sector'ü belirtme, Wi(Write): Trac ve sector'ü kaydetme. O(Ouit): Geri dönüş. F.FİLE UTILITY: Bu son seçenekte karşınıza yeni bir menü çıkacaktır.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 53
Elektronik Devre
SAYIN Teleteknik Yetkilisi; Commodore bilgisayarcı arkadaşlarıma başarılar dilerim. 27. sayının program döküm ekinde yayınlanmış bulunan elektronik sembollerle devre dizaynını çok beğendim. Bu program için teşekkür ederim sayın arkadaşıma. Bir sayıda C-64 ile ilgili robotik devreler hakkında aydınlatıcı yazılar vereceğinizi yazmıştınız. Bunlar ne zaman, hâlâ bekliyorum? Ayrıca makine dilinde yazılmış bir program: CA60: 4C 94 CA 3D 00 00 00 00 51 Bu programdaki yazılar ve rakamlar neye göre yapılıyor? C-64, GW BASIC'le çalışamaz mı? Bunun için derleyiciler mevcut mu? Ayrıca C-64 çok güzel bir bilgisayar. Tabii ki kullanabilen için ama, ben 64'ümde oyun için değil genelde, elektronik devre dizaynları, elektronik hesaplamalar vs. için uğraşıyorum. Teletekniğin Commodore'lar için mevcut yan ürünlerini fiyatları ile birlikte yayınlarsa teşekkür ederim.
Suat Aysan
SAYIN Suat Aysan, CA60: 4C 94 CA 3D 00 00 00 00 51 şeklindeki satır makine dilinde yazılmış bir programa aittir. Bu satırda yer alan iki haneli rakamların her biri bir byte'tır. İlk rakam bu byte'ların ilkinin yerleşeceği adrestir. Diğerleri sıra ile bu adresten sonra hafızaya yerleştirilirler. Yani 4C değerli byte CA60 adresine yerleşir, bundan sonra gelen 94 değerli byte CA61 adresine yerleşir. CA60'dan sonra gelen ilk sekiz byte hafızaya yerleşecek olan byte'ların değerleridir. Satırın en sonunda yer alan rakam ise kontrol değeridir. Adres de dahil olmak üzere girilen sekiz byte değerinin doğru olarak yazılıp yazılmadığını kontrol eder. Kısaca özetlersek bu tarzda yazılan makine dili programının bir satırı şu şekildedir.
Adres : sekiz byte - kontrol değeri Burada kullanılan rakamların hepsinin heksadesimal olduğunu da hemen belirtelim. C-64'te GWBASIC kullanamazsınız ama GWBASIC ile yazılmış programların bazılarını C-64 BASIC'ine uyarlayabilirsiniz. Ayrıca SIMON'S BASIC derleyicisini kullanarak programlama verimliliğini arttırıp GWBASIC gibi diğer BASIC dillerinde yazılmış programların daha çoğunu C-64'e çevirebilirsiniz.
128 ve CP/M
SAYIN Burak Kiper, Derginizdeki C-128 Püf Noktaları'nı zevk ile okudum. Çok memnun kaldım. Yalnız birkaç sorumu bu bölümde bulamadım. Sorularımı cevaplarsanız çok memnun olurum. 1- C-128'in IBM ve Kaypro gibi bilgisayarların CP/M 3.0 yazılımlarını kullanabildiğini duydum. Doğru mu? Doğruysa bu bilgisayarların programlarını nereden bulabilirim? 2- C-1571 disk sürücünün çift taraflı (MFM) olması bize ne kazandırır? 3- Piyasada C-128 programlarını oldukça güç buluyorum. Yalnız hiç oyun programına rastlamadım. C-128 için oyun programları var mı? 4- C-128'in ekran çözünürlüğü nasıldır? C-128'de net bir görüntü elde edebilmem için nasıl bir monitör tavsiye edersiniz? Murat Pirim/Kars
SAYIN Murat Pirim, C-128, IBM (8-bitlik), Kaypro gibi bazı bilgisayarların CP/M disketlerini kullanabilir. Ancak bunun için C-1571 disket sürücüsü veya C-1570 disket sürücüsünü kullanmanız gerekir. 2- C-1571, 1541'den farklı olarak çift taraflıdır. Disketin iki tarafını da okuyabileceğinden 664 yerine 1328 boş blok verir. Bundan başka CP/M modundayken çift taraflı olması sayesinde disketleri 70 track, yani çift taraflı olarak okuyabilir. Diğer bilgisayarlara ait CP/M disketleri genellikle 70 track olduğundan, bu bilgisayarlara ait CP/M disketlerini kullanmada önemli bir avantaj teşkil eder. 3- C-128, C-64 modunda tüm 64 programlarını kullanabildiğinizden, bu mod için özel olarak fazla oyun yapılmıyor. Şimdiye kadar C-128 modu için sadece iki oyun programı üretildi. 4- C-128 iki ayrı ekran çözünürlüğüne sahip: 320*200 ve 640*200. İlk çözünürlüğü herhangi bir monitör veya televizyonda kullanabilirsiniz. Ancak 640*200 çözünürlüğünü kullanabilmek için C-1901 gibi bir monitöre ihtiyaç var.
Coin-Op.
SAYIN Commodore Dergisi Yetkilileri, Sorumun Commodore ile bir ilgisi olmamasına rağmen, bir bilgisayar dergisi olarak yardımcı olabileceğinizi umuyorum. Yabancı ülkelerde “Arcade Machine” veya “Coin-op” olarak adlandırılan bilgisayarlar hakkında aydınlatıcı bilgi verebilirseniz çok sevinirim. Bu bilgisayarlar gelişmiş bir gibi tek bir oyundan mı ibarettir, yoksa bir ev bilgisayarı gibi dolu oyunla kullanılabiliyorlar mı?
Atilla Önal SAYIN Atilla Önal, Yabancı ülkelerde “Arcade machine” olarak adlandırılan makineler genellikle oyun salonlarında kullanılmak üzere üretilirler. Her makinede sadece bir tek program çalışır. Ancak programlar son derece kaliteli sese ve detaylı grafik özelliklerine sahiptirler. Bu makinelerdeki oyunların bazıları daha sonra C-64, Spectrum, Atari, AMIGA gibi diğer bilgisayarlara da çevrilmektedir. Bu makinelerin fiyatları da oldukça pahalı. Kullanılmış bir makineyi yaklaşık olarak 1000 Pound'a alabilirsiniz.