Kısım — Kullanıcı Portu (User Port) İle Pratik Uygulamalar
ÖNCE KULLANICI PORTUNU YAKINDAN TANIYALIM
Kullanıcı portu C-64'ün çevresel birimler dediğimiz yazıcılara, Plotter'lere çıkış veren bağlantı kapısının adıdır. Bu kapıdan çıkış yapılabildiği gibi giriş de yapılabilir. Çok amaçlı ve esnek, kullanıma uygun ilginç bir yapısı vardır. Bizim için en önemlisi de; bu kapıdan çıkışları klavye ile komutlar vererek kontrol edebiliriz. Yani, artık kullanıcı portu'na bağlayabileceğimiz küçük eklerle çevremizdeki değişik türde elektrikle çalışan aracı açıp kapayabilir, elektrik motorlarına güç verebilir, lambaları yakıp söndürebiliriz. Küçük programlarla kontrol sürelerini ve açılma kapanma zamanlarını saptayabiliriz. Daha da güzeli, yapacağımız küçük elektrik motorlu araçları ve robotları kullanıcı portu çıkışından komuta edebiliriz. Bu çıkışa bağlanabilecek uzaktan komuta vericisi ile arada kablo bağlantısı olmadan da ev araçlarına ve küçük portlara komuta edebiliriz.
KULLANICI PORTUNUN DIŞ DÜNYA İLE BAĞLANTISI, EN SAĞLIKLI YOL “OPTİK BAĞLANTI”
Bu çok yetenekli port, dış dünyadan çabuk etkilenebilecek, oldukça hassas bir yapıya sahiptir. Statik elektrik yüklemelerine ve verebileceğinden fazla akım çekilmesine dayanamayıp bozuluverir. İşte bütün bunları göz önüne alıp, en sağlıklı yolu seçmeli ve tüm çıkış bağlantılarını optik yolla yapmalı.
NEDİR OPTİK BAĞLANTI? “OPTO COUPLER” (OPTO KAPLIR) Optik bağlantı iki ayrı sistemi birbirlerinin yapılarına girmeden yalnızca bir ışık bağı ile bağlamanın adıdır. Bir ışık veren Diod (LED) ile onun hemen karşısına konmuş bir ışığa hassas Diod ya da transistörden oluşur (Foto Diod-Foto Transistör). Bu karşılıklı konmuş çift, dış dünyadan ışık almayacak şekilde sarılıp sarmalanır.
KULLANICI PORTU'NDAN OPTİK BAĞLANTIYA GEÇİŞ
Kullanıcı portu'ndaki 8 Pin'den çıkış alınabilir. Çıkış akımı düşük düzeyde olmasına karşın bir Led'i ışıklandıracak güçtedir. Voltaj ise Led için fazla (5V) olduğundan 3.3 k. OHM'luk (Kilo Ohm) bir dirençle uygun düzeye indirilir. Bu direnç atlanmamalıdır, bu çok önemli!!
ŞİMDİ SIRA ELEKTRONİKTE
Çizim A'da görüldüğü gibi kullanıcı portu konnektörünün 1'den başlayarak 8 ucundan “LED”'le çıkış alınabilir. Akım dönüş yönünde
Şahap PEKÇEVİK
“GND” ile işaretlenmiş uçla direnç üzerinden bağlanır. Konnektör çıkış uçları “LED”lerin bacaklarına bağlanır. Çizim B'de konnektör çıkışından alınan “LED” ya da optik bağlantı ile iki transistörden oluşan servo sistemine bağlantısı verilmiştir. “LED”'le Foto Diod ya da transistör, ışık geçirmeyen koyu renk izole bant ile sarmalanmıştır. Foto Diod veya TR. tipleri kritik değildir. BP 104 veya benzeri bir foto transistörü kullanabilirsiniz. Elinizde kızılötesi (IR) İnfrared foto transistör varsa onu da kullanabilirsiniz. Yalnız bu durumda “LED”'in de (IR) kızılötesi tipte ışık veren cinsten olması gerekir. Bu devre ile küçük bir elektrik motorunu çalıştırabilir ya da bir röleye komuta edebilirsiniz. İlerde bu devrelerle daha ilginç uygulamalar yapacağız. Başarılar. Not: Servo 3V'la çalışır. Motor ve Röle bağlamak isterseniz 6V'da uygulayabilirsiniz. BC 140'a soğutucu takarsanız, daha güvenli olur.
PROGRAMLAMA NOTLARI:
10 POKE 56579,255
10 POKE 56577.1
RUNBu küçük program kullanıcı portunun 1. Pinini çıkış yapar. 1'den 8'e tüm uçları çıkış yapmak için: 20 POKE 56577 de noktadan sonra,
LİÇİN 1 2İÇİN 2 3İÇİN 4 4İÇİN 8 5 İÇİN 16 32 7 İÇİN 64 gerekir. ÖRNEK Hem 1. Pini hem de 2. Pini çıkış Aynı anda birden fazla pinden çı- yağtaha ilginç uygulamalar için Rokış almak istiyorsanız, iki pin için ya- 10 POKE 56579,255 bot Lab kitabına başvurabilirsiniz, zılacak değerlerin toplamını nokta- 20 POKE 56577.3 © b dan sonra yazmalısınız. RUN Şahap Pekçevik