Sayfa 58

C64 KARTUŞLARI NASIL TANIYOR?

Basic ya da Soccer gibi kartuşlar C64'ün Expansion Port'una takılır. Makine açıldığı anda program kullanıma hazırdır. Peki, bilgisayar kendisine bir kartuş takılmış olduğunu nasıl anlar? Bunu anlayabilmek için Expansion Port'un bazı bağlantılarını irdelememiz gerekiyor.

Resim 5'te Expansion Port'un bağlantılarının arkadan nasıl göründüğü veriliyor. Açılış sırasında kartuş, EXROM (Pin 9) hattını şasiye (Pin 1, 2, A ve B) bağlıyor. Bu durumda C64'ün belleğinden 9 KByte'lık (9216 bit) bir bellek alanı alınmış oluyor. Bu alan 32768 adresinden 40956 adresine kadar olan bölümü kapsıyor. Takılmış olan kartuşun bellek içeriği bu alanda yerleşiyor. Bilgisayarınız yine de bu noktada bir programın başladığını henüz bilemiyor. Bu bilgiyi ancak “Reset-rutini” olarak adlandırılan yordamın harekete geçmesinden sonra algılayabiliyor. Bilgisayar bu sırada 32772'den 32776'ya kadarki bellek hücrelerini kontrol eder. Eğer orada “CBM80” ifadesine rastlarsa, kendisine bir kartuş takılmış olduğunu anlar. Eğer işgal edilmiş olan bellek alanını “CBM80” için ayrılan bellek hücreleriyle karşılaştırırsanız, metnin kartuşta içerildiğini görürsünüz. Eğer kartuş yoksa, karşılık gelen bellek hücreleri makine açıldığında boş olur ve bilgisayar reset rutinini devreye sokar. “CBM80” ifadesini bulduğu takdirde ise, işgal edilmiş ilk iki bellek hücresi olan 32768 ve 32769'dan kartuş programının burada saklanmış olan başlangıç adresini alır ve oraya atlar. Böylece makine açıldığı anda kartuştaki program işlemeye başlar. Tabii ki, her reset işleminden sonra kartuş takılı olup olmadığının kontrolü yinelenir. Bir reset işlemi gerçekleştirmenin en kolay yolu, User Port'taki 3. (Reset) ve 1. (Şasi) uçları birleştirmektir. Bunu bir switch aracılığıyla yapabilirsiniz. Ama bunu yaparken bilgisayarını almış olduğunuz firmanın garanti koşullarını göz ardı etmeyin.