Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 73
nız komuta ait harfin kodunu yazdırın. Buna bir örnek verelim: Mesela ekranı bir satır yukarı kaydıra- lim: LDA # $1B JSR SFFD2 LDA # $56 JSR SFFD2
ESC komutlarını kolay olarak kullanmanın bir yolu da komutları KEY fonksiyonu ile tanımlamaktır. Mesela:
KEY 4,CHRS(27)4 “1”
tuşuna bastığınızda boş bir satır eklenecektir. Program Döküm Eki'ndeki sekiz fonksiyon tuşuna ESC komutları yüklüyor. Ekran iki satır azaltılıp son iki satırın bilgi vermek amacı ile kullanılması sağlanıyor. Bu amaçla ayrılmış iki satırda fonksiyon tuşlarının işlevleri yazıyor. ESC komutlarını ihtiyacınıza göre değiştirebilirsiniz. PROGRAM2'deki ESC komutları şunlar:
F4: Otomatik eklemeyi açar. F2: Otomatik eklemeyi kapar. F3: Boş bir satır açar. F4: Bir program satırını siler. F5: Kursoru satır başına götürür. F6: Kursoru satır sonuna götürür. F7: Satırın başına kadar siler. F8: Satırın sonuna kadar siler.
Hoşçakalın...
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 72
ESC B : Ekranın sağ köşesini belirler. ESC L : Ekran akışına izin verir. ESC M : Ekran akışını kapar. ESC T : Ekranın sol üst köşesini belirler. ESC V : Ekranı bir satır yukarı kaydırır. ESC W : Ekranı bir satır aşağı kaydırır. ESC X : 40 ve 80 kolon modları arasında geçiş yapar.
ESC L ve ESC M komutunu açıklarken ekran akışından bahsettik. Bir programı LIST ettiğinizde satırların aşağıdan yukarıya geçmesini ekran akışı olarak tanımlıyoruz. Normalde tüm ekran dolduğunda yeni bir satırın ekrana yazılması için en üstteki satır kaybolur. Ancak ESC M komutunu verirsek, ekran dolduktan sonra yeni yazılacak satır en üste yazılır. Mesela bir ekrana sığmayacak kadar uzun bir program listesi alırsanız, program listesinin sayfa sayfa geçtiğini görürsünüz. Ancak bir program çalışırken PRINT komutu noktalı virgülle bitiyorsa işler biraz karışır. Mesela şu program satırını çalıştırın. (ESC M komutunu kullandıktan sonra). FOR I=1 TO 5000:PRINT "64 ";:NEXT Bu program çalıştığında ekran dolduktan sonra yazılar en üst satırda yazılacağına, yazılar sağ alt köşede çıkmaya devam eder. Çıkan yazılar bir evvelki yazıyı siler. Normal hale dönmek için ESC L komutunu vermek yeterli olur. Bu komutlara Ekran Kontrol Komutları demiştik. Ancak ilk olarak ekran derken neyi kastettiğimizi belirleyelim. Normalde ekran 40*25'lik bir alandadır. Ancak bu alanı tanımlayarak daha küçük bir ekranda çalışabiliriz. Normal ekrandan daha ufak bir ekran tanımlamak için ESC B ve ESC T komutlarını kullanıyoruz. Bu komutlar yeni ekranın koordinatlarını tanımlamada kullanılıyorlar. ESC T komutu yeni ekranın sol üst köşesini tanımlar. CLR/HOME tuşlarına basıldığında kursor buraya gelir. ESC B komutu yeni ekranın sağ alt köşesini tanımlar. Bir ekranın boyutlarını değiştirdiğinizde içindekiler silinmez ancak ekranın yeni boyutlarına göre yeniden ayarlanırlar. ESC V ekrandaki yazıları bir satır yukarı, ESC W bir satır aşağı kaydırır. Bu işlemi yaparken ekranın en üstüne veya en aşağısına bir boş satır eklerler, kullanıcıya 40-kolon veya 80-kolon görüntü ile çalışma imkanı tanıyor. Ancak bunlardan birini kullanabiliyoruz. İstediğimiz anda bir görüntü modundan diğerine geçmek için ESC X komutunu kullanıyoruz. ESC X tuşuna bastığımızda kullanmakta olduğumuz ekran aktifliğini kaybeder. Diğer ekran aktif duruma geçer. Çeşitli Komutlar ESC E : Kursorun yanıp sönerliğini kapar. ESC F : Kursoru yanıp söner duruma geçirir. ESC G : Zil sesini açar. ESC H : Zil sesini kapar.
ESC N : Normal 80-kolon gösterim. ESC R : 80-kolon ekranda karakter rengini ve arka plan rengini ters çevirir. ESC S : 80-kolon kursorunu blok haline getirir. ESC U : 80-kolon kursorunu çizgi haline getirir. ESC Y : TAB duruşlarını ilk haline getirir. ESC Z : Tüm TAB duruşlarını iptal eder. C128 kursorun görünüşünü istediğiniz şekilde ayarlamanıza izin verir. Eğer yanıp sönen kursordan hoşlanmıyorsanız ESC E komutuyla yanıp sönmeyi kapayabilirsiniz. Artık kursor sadece bir bloktan ibarettir. Kursoru eski haline getirmek için ESC F komutu yeterli olur. Eğer 80-kolon ekranda çalışıyorsanız bir seçeneğiniz daha var. ESC U komutu ile kursoru çizgi haline getirebilirsiniz. Bu komuttan 40-kolondaki kursor etkilenmez. ESC S komutu 80-kolon kursorunu blok haline getirir. 80-kolonda iken ESC E ve ESC F komutlarını kullanarak kursoru blok veya yanıp söner hale getirebiliriz. Birçok bilgisayarda olan ancak C64'te bulunmayan zil sesi çıkarma özelliğine sahiptir. Bunun için CHR$(7) veya CTRL G komutlarını kullanabilirsiniz. Bu sesi programlarda kullanıcıyı uyarmak için kullanırlar. Ancak bazı programlar bu sesi çok fazla kullanırlar. Eğer sesten rahatsız olursanız ESC H komutu ile zil sesini kapayabilirsiniz. ESC G komutu tekrar zil sesini açar. 80-kolon ekranda karakterlerin arka plan rengi video-chip'teki değerle belirlenir. Her karakterin rengi renk hafızasındaki değere göre belirlenir. 80-kolon gösterimde renkler ters çevrilebilir. ESC R komutundan sonra karakterler arka plan rengini alırlar. Karakterlerin arka planları da karakterlerin rengini alır. ESC N tuşu ile normal duruma döneriz. TAB tuşu ESC tuşunun yanındadır. TAB tuşunu BASIC'te CHR$(9) komutu ile ifade edebiliriz. TAB tuşuna basıldığında kursor önceden tayin edilmiş yere gider. Eğer başka gidilecek TAB yoksa kursor ekranın sağına gider. TAB tuşu işe yarar. C128 ilk açıldığında TAB duruşları 8 kolon aralıklıdır. ESC Z komutu ile tüm TAB duruşlarını silebilirsiniz. Bu durumda TAB tuşuna basıldığında kursor ekranın sağına gider. Eğer kursorun o anda bulunduğu kolonu TAB duruşu olarak belirlemek isterseniz, SHIFT TAB veya CTRL TAB tuşlarına basın. Eğer daha önce bu kolonda bir TAB duruşu varsa bu iptal edilir, yoksa bu kolona bir TAB duruşu konur. Bu işlemi program içinde yapmak için CHR$(24) komutunu kullanmak gerekir. TAB duruşlarını bilgisayar ilk açıldığındaki haline getirmek için ESC Y komutu gerekir. ESC Y ve ESC Z komutları sadece aktif ekranı etkiler. 40-kolon gösteriminde, 80-kolon gösteriminde kendine özgü TAB tuşları vardır. ESC komutlarının program içinde kullanımı: ESC komutları ile yaptıklarımız BASIC programlarında veya makine dili programlarında yapmak mümkündür. Ancak bu komutların bazılarının programın çalışması esnasında görülür etkileri olmaz. Mesela kursoru değiştirirseniz, bunun etkisini INPUT komutu dışında göremezsiniz. Program Döküm Eki'ndeki PROGRAM1 bazı ESC komutlarını BASIC programlarda nasıl kullanabileceğinizi gösterir. ESC tuşunun makine dilinde karşılığı $1B'dir. ESC komutunu kullanmak için $FFD2'deki rutini kullanarak $1B'yi yazın. Tekrar $FFD2'yi kullanarak kullanacağınız