Sayfa 71

& Ye

BURAK KİPER

Yazımızın son bölümünün konusu ESC tuşu ile neler yapılabileceği hakkında. ESC tuşu klavyede en sol üst köşede bulunuyor. ESC tuşu ile başlayan 27 ayrı kontrol sayesinde değişik ekran kontrolleri kazanıyoruz. ESC tuşu ile başlayan bir komut kullanmak için, ilk olarak ESC tuşuna, bu tuşu bıraktıktan sonra da kullanacağımız komutu belirten tuşa basmamız gerekir. Unutmamamız gereken bir şey, komutun tuşuna basarken ESC tuşunu artık bırakmış olmamız gerektiğidir. Bu noktada ESC tuşu CTRL tuşundan ayrılıyor. ESC tuşu ile kullanılan kontrol komutlarını, Program içinde kullanmak da mümkündür. BASIC'te ESC tuşunun karşılığı CHR$(27)'dir. Bundan sonra kullanmak istediğimiz komutun karşılığını yazarız. 27 ESC komutunu üç gruba ayırıyoruz: 1) Yazılımında kolaylık sağlayan komutlar. 2) Ekran kontrol komutları. 3) Çeşitli Komutlar. Yazılım komutları Yazılım için olan ESC komutları sayesinde ekranın üzerinde çok kolay hareket edilebilinir. Yazmakta olduğumuz programa ekleme-çıkarmalar, kolay veri girişi sağlanır. Yazılımda kullanılan ESC komutları:

ESC A : Otomatik eklemeyi açar. ESC C : Otomatik eklemeyi kapar. ESC D : O anki satırı siler. ESC I : Boş bir satır açar. ESC J : O anki satırın başına gider. ESC K : O anki satırın sonuna gider. ESC O : Tırnak işareti açıldığında girilen modu kapar. ESC P : Bulunduğunuz satırı kursora kadar siler. ESC Q : Kursordan satırın sonuna kadar siler. ESC & : Kursordan ekranın sonuna kadar siler.

ESC A komutu otomatik eklemeyi açtıktan sonra programınızın herhangi bir satırına ekleme yaparken kursordan sonraki kısım silineceğine kaydırılır. Bu şekilde programınızın herhangi bir satırının ortasına ekleme yapacağınızda ekleme yapacağınız yere SHIFT INST tuşları ile yer açmak zorunda kalmazsınız. Ekleme işiniz bittiğinde otomatik eklemeyi ESC C ile kapatın. Çünkü otomatik eklemede işler oldukça yavaş ilerler. Commodore 128 SYSTEM kitabında ESC C komutunun tırnak işareti açıldığında girilen modu kapattığını yazıyor. Ancak bu komutun işlevi otomatik ekleme modunu kapatmaktır. ESC D komutunu kullanarak bulunduğumuz satırı sileriz. Ancak eğer bulunduğumuz program satırı bir ekran satırından daha uzunsa tüm program satırı silinir. Bulunduğumuz yere bir satır açmak için ESC I komutunu kullanıyoruz. Kursor yeni açılan satırda bulunuyor. Komutunu vermeden evvel kursoru yeni satır açılmasını istediğiniz yere getirmeyi unutmayın. ESC J ve ESC K komutları bir program satırında kolay hareket edebilmenizi sağlar. Burada unutmamanız gereken, bu komutların etkilerinin bir ekran satırında değil, bir program satırı üzerinde olduğudur. İki ekran satırı uzunluğundaki bir program satırında ESC K komutu verdiğinizde kursor bir alt satıra, program satırının sonuna gider. Özellikle ESC K komutu program satırına bir şey ekleyeceğimizde işimize yarar. Kursor tuşu ile satırın sonuna gitmek yerine ESC K komutunu kullanabiliriz. Tırnak işareti açtıktan sonra kursor tuşlarını veya diğer kontrol tuşlarını kullandığınızda grafik şekillerin yazıldığını görürsünüz. Tırnak açtıktan sonra kontrol tuşlarının eski işlevlerini yerine getirmelerini isterseniz ESC O tuşunu kullanmanız gerekiyor. Bundan başka SHIFT INST tuşları ile açtığınız boşluklarda da kontrol tuşları işlevlerini yerine getirmezler. ESC O komutu burada da işe yarıyor. SYSTEM GUIDE kitabında ESC O komutu için otomatik eklemeyi kapatır yazıyor. Gerçekte kitapta ESC O ve ESC C komutlarının açıklaması ters yazılmış. Ayrıca kitapta yazılmamış bir özellik daha var. ESC O komutunu ESC ESC tuşlarına basarak da yapmak mümkün. ESC P komutu bir program satırını başından kursorun bulunduğu yere kadar siler. Mesela kursoru satırın ortasına getirip komutu verirseniz program satırının ilk yarısı silinir. Silinen kısma satır numarası da dahildir. ESC Q komutu ESC P komutunu tamamlar nitelikte. Kursordan program satırının sonuna kadar olan bölümün silinmesini sağlar. Silinen kısımlar boşlukla dolar, kursor ve satırın kalan kısmı oldukları yerde kalırlar. Daha evvel söylediğimiz gibi bu komutların etkisi program satırı üzerindedir. ESC & komutu, ESC Q komutunun biraz daha gelişmiş halidir. Kursorun bulunduğu yerden ekranın sonuna kadar her şeyi siler. Ekran kontrol komutları,