Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 56
BURAK KİPER
Yazımıza disket sürücü ile çalışırken işimize yarayacak olan bilgilerle başlayacağız. Yazımızda Program Döküm Eki'nden bakmanız gereken programlar için 20. sayının Program Döküm Eki'ne bakmanız gerekiyor, Program Döküm Eki'ndeki PROGRAM 1'i yazarak işimize devam edelim. İlk programımızın etkisini görmek için kullandığımız SYS komutları bize ekranda sadece BOOTING... mesajını vermişti. Şimdi yazmış olduğumuz program sayesinde gireceğimiz mesaj, BOOT kelimesinden sonra yer alacaktır. Yazacağımız mesajın uzunluğu maksimum 246 karakter olabilir. Programımızı çalıştırmadan evvel diskete kayıt edin ve sizin için önemsiz bir disketi takarak programı çalıştırın.
BOOT komutu ile veya bilgisayarı açıp kapatarak programın etkisini görebilirsiniz. Şimdi yaptığımızı biraz daha ilerletmek için Program Döküm Eki'ndeki PROGRAM 2'yi yazıp çalıştırmadan evvel SAVE edin. Programın 10-110 satırları arası daha evvelki yazdığımız programlara benziyor. 1000-1070 arasında yer alan DATA satırlarını inceleyelim.
İlk DATA satırındaki yedi değer disketin TRACK 1 SECTOR 0 bölümüne yazılan yedi byte'ı oluşturuyor. BYTE 0-6: Otomatik başlama rutini için gerekli yedi byte BYTE 7-26: BOOTING kelimesinden sonra yazılacak olan mesaj BYTE 27: Bitimi bildiren sıfır değeri BYTE 28-32: Yüklenecek programın adı BYTE 33: Bitimi bildiren sıfır değeri BYTE 34-52: Çalıştırılacak makine dili programı
1060-1070 satırları arasında yer alan makine dili programı çalıştığında RUN komutu verilip yüklenen programın çalıştırılmasını amaçlıyor. Makine dili ile ilgilenenler için programı detaylı olarak veriyoruz.
LDX # döngü LDA tablo,X al STA tamponuna DEX Başka karakter mı? BPL döngü ;evet LDA 44 $03 mikfarı STA $DO tamponuna RTS sonu
tablo $52, SOD.
Şimdiye kadar otomatik başlama mekanizmasına sahip olacak bir disketi nasıl hazırlayacağımızı gördük. Program Döküm Eki'ndeki PROGRAM 3 kendiliğinden yüklenerek çalışmasını isteyeceğiniz programlara örnek olabilir. Bu programı yazdıktan sonra
SAVE”BASIC”,8
şeklinde kaydedin. Böyle yapmamızın sebebi PROGRAM 2'deki programın 1040 numaralı satırında program ismi olarak BASIC vermemizdir.
57
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 57
PROGRAM 3'ü diskete kayıt etmeden otomatik başlama yapılırsa FILE NOT FOUND hatası ile karşılaşırız. PROGRAM 2'nin 1040 numaralı satırına istediğiniz başka bir programın isminin harflerinin değerlerini yerleştirebilirsiniz. Yeni veri sayısına göre 40 numaralı satırdaki FOR döngüsünü tekrar ayarlamayı unutmayın. Disketten otomatik yükleme hakkındaki sözlerimizi tamamlamadan evvel SECTOR 0'da bulunan bloğun 256 byte'ının dökümünü yapalım.
BYTE : $43 (67) ASCIİ-C BYTE : $42 (66) ASCIİI-B BYTE : $AD (77) ASCIİ-M BYTE : yüklenecek programın bulunduğu bloğu bildiren adresin LOW-BYTE'ı BYTE : HİGH-BYTE (üstteki adresin)
BYTE: Yüklenen blokların saklanacağı BANK numarası
Kartuşlar ile Otomatik Başlama
Bilgisayarımızın arkasında yer alan, EXPANSION PORT adı verilen yere takılan kartuşları bilirsiniz. Bilgisayara takmanızla birlikte kartuşta yer alan programın da karşınıza çıkması bir olur. Aslında kartuşlardaki programın otomatik olarak yüklenerek çalışması ile, programınızın disketten otomatik olarak yüklenerek çalışması birbirine benzer. Kartuş kullanmanın iki avantajı vardır: (1) SYS komutu veya RUN komutu vermenize gerek kalmadan program göz açıp kapayıncaya kadar yüklenip kendiliğinden çalışır. (2) Kartuşları kopyalamak daha zor olduğu için, sizin için önemli olan bir programı korumuş olursunuz. Peki bilgisayarımız kendisine bir kartuş takılmış olduğunu nasıl anlıyor? İlk olarak C64'te nasıl anladığını görelim: Bilgisayarımızı açtığımızda bilgisayar $8004-$8008 adreslerini kontrol eder. Eğer bu adreslerin değerleri sırası ile CBM80 yazısının ASCII değerlerine karşılık geliyorsa $8000-$8001 adreslerindeki değerlerin işaret ettiği yere kontrol iletilir. Yani $8000 LOW-BYTE, HIGH-BYTE değerlerini taşır. C128'de C64'teki gibi çalışır. Tek fark C128 için CBM yazısı yeterlidir. Aynı zamanda CBM yazısını disketten otomatik yüklemede de kullandığımızı hatırlayalım.
Fazladan Sekiz Fonksiyon Tuşu
Bilgisayarımızın sekiz tane fonksiyon tuşu bulunuyor. KEY komutu ile fonksiyon tuşlarına çeşitli komutlar tanımlayabiliyoruz. Bilgisayarımızı açtığımızda çok sık kullanılan komutlar fonksiyon tuşlarına tanımlı haldeler. Eğer sekiz fonksiyon tuşu karşılamazsa ne yapacağız? Yeni fonksiyon tuşlarımıza on altı karakter uzunluğunda yazı veya kontrol karakteri girmemiz mümkün. Yeni fonksiyon tuşlarını kullanmak için ALT tuşundan yararlanacağız. İlk fonksiyon tuşu için ALT ve F1 tuşuna, ikinci fonksiyon tuşu için ALT, SHIFT ve F1 tuşlarına basacağız. Program Döküm Eki'nde bulunan PROGRAM A sekiz fonksiyon tuşunu tanımlamamızı sağlayan program. Yeni tanımlanan fonksiyon tuşlarına KEY komutu ile ulaşamayız. Ancak programımız sayesinde sekiz tuşa birden istediğimiz komutları yüklememiz mümkün olur.
Tuş Sesi
Bazı bilgisayarlarda tuşlara basıldığında ses çıkar. Bilgisayarınızın böyle bir özelliğe sahip olmasını isterseniz Program Döküm Eki'ndeki PROGRAM 4'ü yazın. Kolaylık olması açısından RETURN tuşuna bastığınızda daha farklı bir tonda ses duyacaksınız. Program vektörünü değiştirdiğinden basılan her tuşa çok çabuk cevap verir.
Program Askıya Alma
Önemli bir programla çalışıyorsunuz, tam bu sırada telefon veya kapı çalındı. Programı bıraksanız bir türlü, bırakmasanız bir türlü. Artık böyle zor durumlarda kalmak istemiyorsanız Program Döküm Eki'ndeki programı yazın. C128'de NO SCROLL tuşu program akarken listeyi durdurmanızı sağlar. Programda NO SCROLL tuşunu kullanmak yerine başka bir tuş kullanmak istiyorsanız,
POKE 5134,N POKE 5140,N
komutlarını programa eklemeniz gerekiyor. N değişkeni yerine istediğiniz tuşun değerini vermeniz lazım. Kesintiye uğrattığınız program siz tekrar tuşa bastığınızda kaldığı yerden devam edecektir. Makine dili ile ilgilenen arkadaşlar için programımızı makine dilinde de veriyoruz.
1400 LDA $0B 1402 STA $0308 1405 LDA # $14 1407 STA $0309 140A RIS
;Vektör değiştirme sonraki BASİC için
;BASIC'e geri dönüş 140B LDA $D4 değeri 440D CMP ;NO SCROLL tuşumu? 440F BNE 8141B