Sayfa 51

BURAK KİPER

Bu yazımızda kısaca 1571 disket sürücüsünü tanımaya çalışacağız. 1571, çeşitli disket formatları ve veri transfer hızlarında çalışabilen, tek yüz tek yoğunluktan çift yüz çift yoğunluğa kadar disket formatlarını kullanabilen bir disket sürücüdür. 1571'i çeşitli Commodore bilgisayarları ile kullanmak mümkündür. Kullanabileceğimiz bilgisayarlar içinde C128, C64, PLUS4, C16 ve VIC20 yer alıyor. 1571 özellikle C128 ile kullanıldığında tüm özelliklerini kullanır. Bu özelliklerin bazılarını kısaca inceleyelim. * 1571, C128 bilgisayarında mevcut olan C128, C64 ve CP/M kullanım şekillerine uygun, veri transfer hızını seçer.

* MFM, çift yoğunluk formatında yazma ve okuma işlemleri yapabilir.

Bu format şekli sayesinde Commodore dışında başka bilgisayarlarda mevcut olan CP/M altındaki programları kullanmak mümkün olur. * Çift taraflı, çift kayıt yapabilirsiniz. Bu şekilde bir diskette 339K'lık bilgi saklayabilmeniz mümkündür. 1571'i C64 bilgisayarı ile veya C128'de C64 modunda kullandığınızda, 1571 GCR tek yoğunluk formatını kullanır. Bu format tipini 1541, 1551, 4040 ve 2031 disket sürücüleri de kullanmaktadır. 1571, C64 ile veya C128'de C64 modunda kullanıldığında tamamen 1541'i taklit eder ve onun hızında çalışır. Bunun dışında C128'de kullanıldığında 1541'den çok daha hızlıdır. DOS (Disket Operating System), Disket Çalışma Sistemi, bilgisayar ile disket sürücüsü arasındaki bağlantıyı sağlar. DOS, dosyaların açılması, düzeltilmesi ve silinmesi gibi işleri düzenler. Bundan başka disketteki boş yer miktarını takip eder, disket kataloğundaki dosya isimlerini saklar ve bu dosyaların nerede olduğunu kontrol eder. Ne olduğunu söylediğimize göre Commodore bilgisayarının DOS'undan bahsedebiliriz. 1571 akıllı bir alettir. Akıllı kelimesi ile ne demek istiyoruz? 1571'in kendi CPU'su ve ROM'u vardır. Böylece 1571, kendini kullanan bilgisayarın CPU'suna ihtiyaç göstermeden marifetlerini ortaya koyar. Buna rağmen 1571, bilgisayar kendisinden bir şey istemeden çalışmaz. Buna bir örnek verelim. Mesela, bilgisayara DIRECTORY veya LOAD"$",8 komutunu verdiniz. Bilgisayar bu komutu disket sürücüye gönderir, ondan cevap gelmesini bekler. Bu istekten sonra disket sürücüsü, ilk önce disket olup olmadığını kontrol eder, sonra dönmeye başlar, dönüşün gerekli hıza ulaşmasını bekler, okuyucu/yazıcı kafayı istenilen bilginin olduğu TRACK'a getirir. Ve-

ğer 1571

kullanıyorsanız birçok bakımdan şanslısınız demektir. Örneğin 1571'de disket

İşlemleri çok hızlıdır.

riyi okur, sıralar ve bilgisayara gerekli bilgiyi iletir. C64 veya C128 bilgisayarı C64 modunda iken, kendi içlerinde DOS taşımazlar. Bütün DOS programı 1571'de bulunur. Aynı durum C128'in C128 modu için de geçerlidir. Ancak 1571 ile C128 birbirleri ile daha iyi anlaşabildikleri için DSAVE, DLOAD, HEADER gibi anlaşılması kolay komutları kullanabilirsiniz. Bu komutları C128'in BASIC 7.0'ına borçlu olduğumuzu söylememize gerek yok. Mesela, C64 veya C128'de C64 modunda iken bir disket formatlamak isterseniz, vermeniz gereken komutları görelim:

OPEN 1,8,15 PRINT #1, “Nesim,ıd”” CLOSE |

C128'in C128 modunda disket formatlamak, bu işi anlaşılır bir komutla ve tek satırda halledeceğimiz için çok daha kolay olur:

HEADER “ısım,1d”'DO veya HEADER “ısım,l1d,DO

Eğer daha evvel bir disketi yeniden formatlayacaksanız C128 modunda bu işi 3 saniyede yapmanız mümkündür:

HEADER “ısım”

1571, HEADER Komutunu bitirdikten sonra herhangi bir hata olup olmadığını kontrol edip bize bildirir. Buna karşın C64 modunda iken disket formatladıktan sonra herhangi bir hata olup olmadığını anlamak için fazladan birkaç komut daha yazmanız gerekir. Biraz da C128'in CP/M modu ve 1571'in rolünden bahsedelim. 1541 kullanarak CP/M modunda çalışabilirsiniz. Bunu sağlamak için sistem disketi GCR formatı ile hazırlanmıştır. Ancak size disket kataloğunu verecek DIR komutunun sonucunu alabilmek için bile büyük bir sabırla beklemeniz gerekir. Ama eğer 1571 kullanıyorsanız, birçok alanda şanslısınız demektir. İlk olarak her türlü disket işlemi hızlı gerçekleşir. Mesela, DIR komutunun sonucunu çok çabuk alırsınız. 1571, GCR formatı dışında MFM formatını da tanıdığı için diğer bilgisayarların CP/M disketlerinden de yararlanırsınız. CP/M modunda, DOS bilgisayarın hafızasında yer alır. CP/M sistemi yüklenirken DOS programı da bilgisayarın hafızasına yüklenir ve bilgisayar tarafından çalıştırılır. Tüm dosya işlemleri de bilgisayarda halledilir. C128'de bulunan BASIC 7.0'ın anlaşılması çok kolay ve yararlı komutlar içerdiğini söylemiştik. BASIC 7.0; BASIC 2.0, BASIC 3.5 ve BASIC 4.0'ın komut setlerini kapsar. Bu yüzden kullandığınız BASIC'e göre başka bir deyişle kullandığınız Commodore bilgisayarına göre siz de BASIC 7.0'da kullanılan disket ile ilgili komutların bazılarını kullanabilirsiniz. Yazıya BASIC 7.0'da bulunan disket komutlarını inceleyerek devam edeceğiz.