Sayfa 60

Bir PASCAL programının bildirimlerinde yeni veri tipi tanımlama CONST bildiriminden sonra gelir. Veri tipi tanımlamadan sonra ise DEĞİŞKEN bildirimleri gelir. PASCAL'da bir bloğun başlangıcında yer alan değişik tanımlama ve bildirimler aşağıdaki sıra ile olmalıdır:

(1) CONST tanımlamaları (2) TYPE tanımlamaları (3) VAR bildirimleri (4) FUNCTION veya PROCEDURE bildirimleri

Her programda bunların hepsi olması gerekmez ancak olduklarında bu sırayı izlemek zorundadırlar. PASCAL'ın sıralı şekilde bildirmek şartı ile yeni ORDİNAL veri tipleri tanımlamanıza izin verdiğini söylemiştik. Bunu bir örnekle görelim:

TYPE GUN (PA, PT, SA, CA, PE, CU, CT); RENK - (KIRMIZI, TURUNCU, SARI, YESİL, — MAVI, MOR); SATRANÇ - (KALE, AT, FIL, SAH, — VEZİR, PIYON); AYLAR - (OCA, SUB, MAR, NIS, MAY, HAZ, TEM, AĞU, EYL, EKİ, KAS, ARA); NOT -(FDCBA),;

Mesela GUN veri tipi PA, PT, SA, CA, PE, CU, CT belirteçleri tarafından tanımlanmış yedi değer içeriyor. Listedeki belirteçlerin sırası çok önemli, zaten öyle olmasa bunlar ORDİNAL veri tipi olamazlardı. Sıralı olmaları sayesinde hangi değerin öncelik sırasına sahip olduğunu biliyoruz. Mesela PA, PT'den evvel geliyor. CT'si CU'dan sonra geliyor. Eğer G değişkenini,

VAR G: GÜN;

şeklinde tanımlarsak,

D:-PA ve

şeklinde eşitlemeler doğru olur.

Bildiğimiz BOOLEAN veri tipini, BOOLEAN = (FALSE, TRUE);

şeklinde tanımlayabiliriz. Ancak bu tanımlama PASCAL tarafından yapıldığı için bizim tekrar böyle bir tanımlama yapmamız gereksiz olur. Bir programda tanımladığımız bir veri tipinde yer alan belirteci tanımlayacağımız başka bir veri tipinde kullanamayız:

TYPE SATRANC — (KALE,AT,FIL); HAYVAN - (FIL,AT,DEVE);

şeklindeki bildirim yanlış olurdu. Çünkü AT ve FIL belirteçleri her iki veri tipinde de yer alıyor. Kendi hazırlayacağımız veri tipine sahip olacak bir değişkeni TYPE kullanmadan tanımlayabiliriz:

VAR A : (KIS, ILKBAHAR, YAZ, SONBAHAR);

Eğer TYPE kullansaydık:

TYPE MEVSİM - (KIS, ILKBAHAR, YAZ, SONBAHAR); VAR A: MEVSİM;

şeklinde tanımlardık. Her ORDİNAL veri tipi için bu tipin bir alt kümesi sayılabilecek yeni veri tipleri tanımlayabiliriz:

ISGUNU — PT..CU;

GUN veri tipinin bir alt kümesi olup, PT, SA, CA, PE, CU değerlerine sahiptir. GUN veri tipi ile tüm yapabildiğiniz işlemleri ISGUNU veri tipi ile de yapabilirsiniz. Tek fark ISGUNU veri tipinin belirlenen değerler içinde yer almasıdır. Buna bir örnek verelim:

VAR K:ISGUNU; BEĞİN

END.

komutu her zaman geçerlidir, çünkü K değişkenin değeri I değişkeninin alabileceği değerler arasında bulunur. Ama I komutu sadece I değişkeninin değeri PT ile CU değerleri arasında bulunuyorsa doğrudur.

Ordinal Veri Tiplerinde İşlemler

Ordinal veri tipindeki değerler için belirli bir sıra vardır. INTEGER veri tipi için bildiğimiz sayısal sıra, BOOLEAN veri tipi için önce FALSE sonra TRUE. Kendi tanımladığımız veri tipleri içinse yaptığımız listedeki sıra geçerlidir. Bütün değerler birbirini izlediği için;

bu işlemcileri Ordinal veri tiplerinde kullanabiliriz. Bunları bir örnekle görelim:

İFADE DEĞER

PA < PE TRUE KIRMIZI > MAVİ FALSE MART > NİSAN FALSE

Gelecek yazımızda Ordinal veri tiplerinde kullanılan bazı fonksiyonları göreceğiz. Şimdilik hoşça kalın. O