Sayfa 30

sinin ekrana aktarılmasına yarar ve kullanımı

Text (konum, dizi, eleman sayısı)

şeklindedir. Burada Text, rutin ismi; parantez içindekilerse rutin parametreleridir. Konum yazılacak dizinin ekrandaki yerini, dizi karakter dizisini, eleman sayısı ise bir diziden kaç elemanın kullanılacağını gösterir. Amiga'nın işletim sisteminde buna benzer yüzlerce rutin kullanılmaktadır. Bu rutinleri kullanmak için ise C en uygun dildir. C, 1972 yılında New Jersey'deki ünlü Bell Laboratuvarı'nda geliştirildi. Dennis Ritchie, Ken Thompson tarafından tasarlanmış B dilini geliştirerek bugünkü C'yi yaratmıştır. C genel amaçlı programlama dilidir. Modern kontrol akışı ve data yapısı, çok zengin komutları ile C dilinin önemi gittikçe artmaktadır. C bir yüksek seviye (High Level) dili (Basic, Fortran, Cobol, Pascal gibi) veya düşük seviye dili (Assembler) değildir. Belki orta seviye dili deyimi kullanılabilir. Belirli bir uygulama için tasarlanmadığından birçok alanda işletim sisteminden mühendislik ve ticari programlara, mikroişlemci kontrollü elektronik araçların sistem yazılımına kadar başarıyla kullanılmaktadır. C ilk olarak UNIX işletim sisteminin yazılım geliştirme çalışmaları için düşünüldü ve ilk C derleyicisi DEC PDP-11'de Dennis Ritchie tarafından başarıyla denendi. UNIX ilk olarak Assembler diliyle hazırlandı. Daha sonra yeni sistem programlarının yazılması (system utilities) sırasında çeşitli bilgisayarların donanım farklılıkları nedeniyle güçlüklerle karşılaşıldı. Bunun için Ken Thompson ve Dennis

Char Int Short Long Float Double Float

Ritchie UNIX işletim sistemini C yardımıyla yeniden tasarladılar. Böylece farklı donanıma sahip sistemler arasında tam uyum sağlanmış oldu. C yapısal programlama dilidir. Bu özelliğiyle Pascal diline büyük benzerlik gösterir. Dergideki Pascal yazıları Amiga açısından temel oluşturabilir. Pascal'da her program grubu begin-end çiftinin arasında tanımlanır. C'de,

dilinin

yaygınlaşmasıyla birçok yazılım şirketi C derleyicileri hazırladılar. Bu dil, C-64'te de uygun derleyiciyle kullanılabiliyor.

benzer mantıkla, her program grubu { } işaretleri arasında yer alır. Çok basit bir örnek verelim:

main( ) | /*Pascal'daki begin gibi */ printf(“deneme”); | — /*Pascal'daki end gibi *”

Program başında yer alan main() ana program grubunu belirler. Bu program yardımıyla deneme yazısını ekrana aktarabiliriz. Bunun için kullanılan printf() bir library fonksiyonudur ve parantez içinde parametre olarak bir karakter dizisi tanımlanmıştır. ; işareti her bir işlem adımının sonu. Bu notasyon Pas-

9 bit 16 bit 36 16 bit 36 32 bit 36 32 bit 36 64 bit 72

Programdan da anlaşıldığı gibi /* ve */ arasına açıklama yazılabilir. Bu kullanım Basic'teki REM gibidir. C'de kullanılan değişkenler de Pascal'da olduğu gibi her bir program bloğu içinde tanımlanır. Aşağıda değişken tipleri ve bazı sistemlerle karşılaştırılması verilmiştir. Burada gördüğümüz bit uzunlukları sistemlerde kullanılan mikroişlemcilerin veya merkezi işlem ünitelerinin iç bellekleri (register) tarafından belirlenir. 68000 işlemcisi Amiga tarafından kullanılmakta ve Data register'ları Bayt (8 bit), Word (16 bit), Long (32 bit) bilgi işleyebilme yeteneğine sahiptir. Bu ilişkiyi aşağıdaki tablolardan görebilirsiniz. Böylece C ile Assembler programlama arasındaki ilk ilişkileri açıklamış olduk. Bu mantıkla C'deki birçok komutun Assembler komutlarına derleyici yardımıyla doğrudan çevrildiğini söyleyebiliriz. Floating Point işlemlerin dışındaki işlemler, doğrudan Data register'ları kullanılarak yapılır. Bu işlemlerden bazıları toplama, çıkarma, çarpma, bölme, bit işlemleri ve karşılaştırmalardır. Yukarıda saydığımız çarpma ve bölme işlemlerinin 68000 komutları arasında olduğunu hatırlatalım. C derleyicileri (compiler) konusunda da bir şeyler söyleyelim. C dilinin yaygınlaşmasıyla birçok yazılım şirketi C derleyicileri hazırlamıştır. Amiga için iki derleyiciden söz edebiliriz. Bunlardan en popüler olanı Lattice C'dir. Diğer bir derleyici de Aztec C'dir. Bu derleyicileri ilerki yazılarımızda tanıtacağız. C-64 kullanıcıları için de çeşitli derleyiciler vardır. C-64 kullanıcılarını da kapsayan C yazılarımızda, bir ders kitabı niteliği taşıyan ve ilk kitap olan Brian Kernighan ve Dennis Ritchie'nin yazdığı The C Programming Language'i örnek aldığımızı belirtelim. 8 bit EBCDIC 8 bit bit 8 bit bit 32 bit bit 16 bit bit 32 bit bit 64 bit