Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 60
100 - ;AD'YE $E000 DEĞERİNİ ALMA 110 - LDA : O 120 - LDX O 130 - ETİKET2 LDY * O 140 - ETİKETİ STA (AD),Y 150 - INY 160 - BNE ETİKETİ 170 - - AD 4 $0100 Rİ
180 - INX 190 - CPX # 32 200 - BNE ETİKET2
İndirekt indeksli adreslemede, AD değişkeni iki byte'lık bir göstergeç olmalı; yukarıdaki gibi absolut değer olmamalı. Sıfırıncı sayfadan kendimize uygun iki (boş!) byte bulmamız gerekmekte. $FA ve $FB adresleri, bu iş için ideal! Döngüye girmeden önce göstergecimiz $E000 değeri ile yüklenmelidir. Bunun için, düşük değerli byte (800) SFA'ya, yüksek değerli byte (SEO) SFB'ye gitmelidir. Dikkatli okurlarımız hemen farketmiş olacaklardır; göstergecimizin değerini $100 artırmak için yüksek değerli kısmı barındıran byte'ın değerini bir artırmak yetecektir. Programımızın sonuna bir de RTS ekledik mi, hiç bir eksiğimiz kalmayacak:
90- .BA $C420 100- LDA # < ($E000)
102- STA $FA 104- LDA # >($E000) 106- STA $FB 110- LDA O 120- LDX O 130- ETİKET2 LDY : O 140- ETİKETİ STA ($FA),Y 150- INY 160- BNE ETİKETİ 170- INC $FB 180- INX 190- CPX # 32 200- BNE ETİKET2 210- RTS
Bu parçanın, başlangıç adresi $C420'dir. Hatırlayacağınız gibi, ilk iki programımızın hemen arkasından gelen boş adresti bu. Programımızı assembler'dan geçirdikten sonra şöyle bir görüntüye bürünür:
C420 A9 00 LDA * $00 C422 85 FA STA $FA C424 A9 EO LDA $E0 C426 85 FB STA $FB C428 A9 00 LDA $00 C42A A2 00 LDX $00 C42C A0 00 LDY * $00 C42E 91 FA STA ($FA),Y C430C8 INY C431 DO FB BNE $C42E C433 E6 FB INC $FB C435 E8 INX C436 E0 20 CPX $32 C438 DO F2 BNE $C42C C43A 60 RTS
Bu programı biraz daha kısaltmak mümkündür. Mesela, register'lerin hepsini ilk satırda sıfırlamak ve bunu transfer komutlarıyla yapmak (TAY, TAX gibi); bunlardan başka, döngünün içinde X-registerini 0'dan 32'ye değil de 32'den 0'a doğru geriye saydırırsak döngüden çıkmak için CMP $00 komutuna gerek kalmayacağı için, hem programın uzunlu- Bundan tasarruf edeceğiz, hem de kısmen hız sağlayacağız. Fakat, bu değişikliklerle programın veriminde gözle görülür bir artış sağlamayacağı için bu değişiklikleri sadece öneri ve bilgi olarak bırakalım. İlk iki programımızın da o anda hafızada bulunduğunu varsayarak ufak bir deneme yapalım. Aşağıdaki satır şimdiye kadar yazdığımız programların bize güzel bir gösterisini yapacaktır:
SYSS0176:POKE198,0:WAIT198,
1:SYSS0192
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 61
Satırı verip RETURN tuşuna bastığımızda ekran grafik moduna geçer ve bekler. Herhangi bir tuşa bastığımızda ise ekran silinir. Tabii, bu işlem gözümüzle takip edemeyeceğimiz bir hızda gerçekleşecektir (tüm silme işlemi 90 ms kadar sürecektir). BA-SIC'te yazdığımız program bu iş için yarım dakika civarında zaman harcıyordu. Bir kere daha herhangi bir tuşa bastığımızda ise grafik modunu terkederiz. Şu seviyede bir de renk bilgisini silecek programı yazmak o kadar zor gelmese gerek. Programı yazmak kolay da, önce renk ram'inin silinmesi ile ne kasdettiğinizi görmeniz gerekiyor. gerekiyor. Çünkü biliyoruz, renk ram'inin aslında silinecek bir durumu yoktur. Yapılacak işlem, bu belleği ilk değerlemek, yani başlangıç renk değerlerine geri getirmek. Tuna Ertemalp'in GRAFİK adlı yazı dizisini takip edenleriniz bilirler: Renk ram'ine ait her bir bellek elemanı 8*8'lik bir grafik alanı için gerekli olan renk bilgisini içerir. Renk bilgisi şöyle oluşturulur: Yanık bitler için üst taraftaki dört bitin belirttiği renk, sönük bitler için alt taraftaki dört bitin belirtti Yani 8*8'lik bir bölge içinde toplam iki renk kullanabiliyoruz. Bu renkler de renk ram'inin o bölgeye karşılık gelen byte'ıinin içeriğinde saklı. Buna göre, biz tüm renk ram'ini $10 değeriyle doldurursak, sönük bitlerde siyah, yanık bitlerde beyaz renginin görünmesini sağlarız. Biz bu bilgiyi programın bir parçası değil de, bir parametre olarak bırakalım. Yani, biz altprogramımızı hangi akü değeriyle çağırırsak, renk ram'i o değerle doldurulacaktır. Başlangıç adresi olarak $C440'i seçelim. Programımız şöyle bir şey olacaktır:
100 — AD - 110 — ADI- 120 — $C440 130 — LDY 140 — STY ADI 150 — (SCO00) 160 — STY AD LDX 4 180 —ETİKETİ STA (AD),Y 190 — INY 200 — BNE LABELİ 210 — INC ADI 220 — DEX 230 — BNE LABELİ 340 — RTS
Gördüğünüz gibi bir önceki programda yaptığımız önerilere burada uyduk. Yani programlama stilimizi geliştiriyoruz. Şimdi, yazdığımız bu program modülünü deneyebiliriz.
Başlangıç adresimiz $C440, yani 50240 olacaktır. Fakat, programımızı SYS 50240 komutuyla başlatmadan önce akümülatöre renk bilgisini koymamız gerekiyordu. Bunun için, önceden POKE 780,16 komutunu veririz. Böylece, ekranda istediğimiz siyah ve beyaz kombinasyonlarını yaratırız. Yazdığımız tüm modüllerin ortaklaşa çalışmalarını görmek için direkt modda:
SYSS0176:POKE198,0:WAIT198,1: SYS50208:POKE198,0:WAIT198,1: SYS50240
satırını veririz. Önce grafik moduna geçeriz, ardından ekran silinir, bunun erhangi bir grafik programı farklı görevler yerine getiren değişik altprogramlar içerir.
arkasından renk ekranı silinir. Normal moda geçmek için (RUN/STOP-RESTORE) tuşlarını kullanın.
Şimdiye kadar dört adet değişik altprogram yaptık. Hepsinin de başh başına bir görevi vardı ve bu görevlerini başarıyla yerine getiriyorlar. Fakat, grafik denince esas akla gelen altprogram, herhangi bir yere nokta koyabilen veya silebilen bir altprogram oluyor. Bu programı yaratırken birçok değişik programlama tekniğini kullanabilmek için de fırsat bulacağız. Örneğin, mantıksal ve aritmetik işlemlerin kullanımı gibi. Her zaman yaptığımız gibi, programlama tekniklerini bir an unutarak yapacağımız işin ana hatlarını belirleyelim. Bunun için, başvuracağımız ilk kaynak gene Tuna Ertemalp'in, GRAFİK adlı yazı dizisi olacaktır. Her ne kadar, grafikle ilgili birçok işlemin detayları o yazıda bulunsa da, biz gene de burada uğraştığımız olayın ana hatlarını belirleyeceğiz. Grafik noktalarının hafızada nasıl yerleştiklerini incelemekle işe başlayalım. Grafik noktaları her ne kadar normal yazı ekranından daha sıksa, gene de genel yapı olarak çok büyük benzerlikler vardır. Bunların başında, grafik ekranının da, normal yazı ekranı gibi 40 kolon ve 25 satıra bölünmüş olmasıdır. Aşağıdaki şemada, grafik ekranına ait bellek elemanlarının hangi gruplamalarla biraraya geldiğini gö-
0.kolon 1.kolon... 39.kolon o 8 312 1 9 313 10 314 3 11 315 0.satır 4 12 316 5 138 317 6 14 318 T 15 319 7680 — 7688 — 7992 7681 7689 7993 7682 — 7690 799â 7683 — 7691 7995 24. satır 7684 7692 7996 7685 — 7693 — 7997 7686 7694 7998 7687 7695 7999
Yani yazı ekranında bir karakter için ayrılmış olan bölge, 8 byte'lik grupları barındırıyor. Her bir byte'- ın sekiz biti ise grafik ekranının tek tek noktalarını oluşturuyor. Yedinci bit en soldaki, sıfırıncı bit ise en sağdaki noktayı oluşturuyor. Şematik bir gösterimle:
76543210
10001100
Byte'ımızın içeriği $8C yani 10001100 olduğu zaman, sol taraftan saydığımızda, birinci, beşinci ve altıncı noktalar yanık olacaktır. Diğerleri sönük kalacaktır. Grafik ekranımızdaki noktalara erişmek için bunların X- ve Y-koordinatlarını kullanacağız. X-koordinatımız 0'dan 319'a, Y-koordinatımız 0'dan 199'a kadar uzanacaktır. Şimdi biz öyle bir algoritma bulmalıyız ki, bizden bu koordinatları aldığında bize gerekli olan bellek elemanının adresini ve bu eleman içinde bizim uğraşmamız gereken bitin numarasını hesaplasın. Bu işlemleri önce BASIC'te formüle edelim.