Sayfa 49

CMD komutu ise, normalde ekrana yapılan her türlü çıktının belirtilen bir kanala yapılmasını sağlar. Örneğin OPEN 1,4,0:CMD 1 yaptıktan sonra ekranda yazılması gereken her şey printer'a gidecektir. Bu tür bir işlemin diskette ne işe yarayabileceğini ileride göreceğiz.

Bir kanal ile işimiz bittiğinde onu kapatmamız gerekir. Bu, özellikle 1541 ile yapılan haberleşmelerde çok önemlidir. Örneğin CLOSE 3 vererek üç numaralı kanalın işini bitiririz. Geçen sayımızda üzerinde çalıştığımız disketi inşallah bozmadınız. Bu ay gerekeceğini söylemiştik. Öğreneceğimiz DOS komutlarını onun üzerinde deneyeceğiz. 1541'in akıllı bir alet olduğunu söyleyerek işe başlayalım. İçinde kendi işletim sistemi ve kendi merkezi işlem ünitesi vardır. Aslında bu pek rastlanmayan bir özelliktir. Birçok iş bilgisayarı, kullandığı disket sürücülerine hitap etmek için gerekli işletim sistemini kendi hafızasında saklar ve bu da çok değerli boş hafıza miktarını ister istemez azaltır. Ancak bizim durumumuzda bu sözkonusu değil.

1541 kendi başına çalışabildiği için ona kendi komutlarını gönderip işi bitince bizi haberdar etmesini bekleyebiliriz. Bu komutları, demin de sözünü ettiğimiz komut kanalını kullanarak gönderiyoruz ve gene bu kanalı kullanarak 1541'in bize gönderdiği mesajları alıyoruz. Bu kanalı kullanmanın ilk örneğini geçen sayımızda yapmıştık. Disketimizi kullanmadan önce onu formatlamak için:

OPEN 1,8,15,“N: DENEME,01”: CLOSE 1

komutunu kallanmıştık. Burada neler yaptık? Önce | numaralı haberleşme kanalını 8 numaralı alete, ki bu da disket sürücüsü oluyor, 15 numakıllı bir alet olan 1541, içinde kendi işletim sistemi ve kendi merkezi işlem ünitesini taşımaktadır.

ralı ikincil adres üzerinden bağlıyoruz. Bu ikincil adres 1541'in komut kanalını aktif hale getirdiğine göre, arkasından gelen karakter dizisinin de bir dosya adı değil de bir komut olması gerekiyor. “N:DENEME,01” yazısı bir komut ve şu parçalardan oluşuyor: N: NEW kelimesinin kısaltılmışı ve disketimizin baştan sona temizlenmesi gerektiğini 1541'e bildiriyor. Arkasından iki nokta üstüste gelmesi şart. 1541 bunu komut ile arkasından gelen yazıyı ayırmak için kullanıyor. DENEME: Disketi temizledikten sonra adının ne olması gerektiğini burada veriyoruz. En fazla 16 karakter olabilir. 01: Bu da disketimizin kodu. İngilizce de ID (Identification) olarak bilinir. İki karakterden oluşur ve çok içindeki disketin değişip değişmediğini bu koda bakarak anlar. Bu nedenle kullandığınız her disketin ID'sini farklı yapmaya dikkat edin. Formatlama komutunu verirken isim ve ID arasına virgül koymayı unutmayın! Dikkat ederseniz, yukarıdaki format komutunu tek satırda ve OPEN komutu ile birlikte gönderdik. Bunun illa da böyle olması gerekmiyor. Aşağıdaki örnek de aynı işi yapar:

OPEN 1,8,15 PRİNT # ,“N:DENEME,01” CLOSE 1

Gördüğünüz gibi, komut kanalına hitap ederken muhakkak komutu da göndermemiz gerekmiyor. Daha sonraki haberleşmelerde kullanmak için onu en baştan açmamız, sonra da PRINT kullanarak komutlarımızı göndermemiz mümkün. Ayrıca, eğer 1541'e komut göndermek istemiyor da, sadece onun mesajlarını görmek istiyorsak, gene bu tür bir OPEN işlemi yapmamız gerekiyor. Sırası gelmişken, komut kanalının nasıl okunacağını, 1541'in mesajlarının nasıl alınacağını ve anlamlarını görelim. Bu kanalı okumak için aşağıdakine benzer türde bir program vermeniz gerekmekte. Bunun nedeni, tıpkı INPUT gibi INPUT — komutunun da sadece program içinde kullanılabilir olması.

10 OPEN 1,8,15 20 INPUT : 1,A,AS$,B,C 30 PRİNT A;A: 40 CLOSE 1

Programdan da anlayacağınız gibi, 1541'in mesajları dört parçadan oluşuyor. İlki bir sayı ve mesajın kodunu belirtiyor. İkincisi ise, ilk sayı ile verilen koda ait mesajın yazı ile yazılmış hali. İkinci ve üçüncü sayılar ise, eğer gönderiler mesaj disketteki bir hatayı bildiriyorsa, o hatanın hangi track ve sector'de olduğunu belirtiyor. Şimdi disketimizi takalım ve directory'i yükleyelim. Sonra NEW verip yukarıdaki program parçasını yazahm ve çalıştıralım. Ekranda,

0OKO00 yazısı çıkacaktır. 1541 bize işlerin yolunda olduğunu bildiriyor. Şimdi disketi çıkarın ve directory'i yüklemeye çalışın. Disket sürücümüz biraz takırdayacak, sonra da kırmızı ışık yanıp sönecektir. Daha önce de belirttiğimiz gibi, bu ışığın yanıp sönmesi bir hata olduğunu gösterir. Ve her hata olduğunda, 1541'in komut kanalında hatayı açıklayan bir mesaj hazır bekler. Bize kalan onu okumak. RUN komutu ile programımızı bir kez daha çalıştıralım ve bu seferki mesajı okuyalım: