Sayfa 64

BURAK KİPER

Döngü komutları sayesinde birden fazla kere tekrarlanması gereken komut gruplarının istediğimiz sayıda tekrarlanmasını sağlayabiliriz. Mesela hacim hesaplayan bir programımızın sadece bir tek cismin hacmini hesaplaması pek bir işimize yaramaz. Bu işi bir hesap makinesi ile de yapabiliriz, fakat döngüleri kullanarak istediğimiz sayıda cismin hacmini hesaplayabiliriz. Kısaca, bir bilgisayar programının yararlı olabilmesi için programın bazı komutlarının bir kereden fazla çalıştırılabilmesi gerekir. Programımız bir kere de çalışsa bazı komutların birden fazla çalışmasını döngü komutları sağlar.

Döngü komutlarını kullanırken dikkat etmeniz gereken en önemli şey, programınızı sonsuz döngülere sokmamaktır. Bu genellikle en sık yapılan hatalardandır. PASCAL'de üç tane döngü komutu bulunmaktadır. Sırasıyla FOR komutu, WHILE komutu, REPEAT-UNTIL komutu. Şimdi bu komutları tek tek inceleyeceğiz.

FOR KOMUTU

For komutunu anlatmanın en iyi yolu bir örnek vermek: FOR I:=1 TO 5 DO WRITE (I); Bu ufak program çalıştığında WRITE komutu beş kez çalışmış olacaktır, bu ufak programın çıktısı şu şekildedir: Programımızdaki döngünün çevrimi sırasında I değişkeninin değeri 1, ikincisinde 2'dir. I değişkeninin aldığı değeri şu programla görebiliriz. FOR I:=1 TO 5 DO WRITE (I:3); çıktı şu şekildedir: 1 2 3 4 5 14. sayımızdan hatırlanacağı gibi, komuttaki ibaresi çıktılar arasındaki istenen boşluğu bırakan :3 komutuna denk düşmektedir. Bu çıktıyı alabilmek için BASIC dilinde aynı programı şu şekilde yazabiliriz. FOR I=1 TO 5: PRINT I; : REM buradaki noktalı virgülün amacı aynı satıra yazmaya NEXT I : REM devam etmek içindir. Eğer bilgisayarın geri saymasını istersek TO yerine DOWNTO kullanabiliriz.

(4)

FOR I:=5 DOWNTO 1 DO WRITE (I:3); 5 4 3 2 1 For komutunda döngüü sınırlamak için, doğrudan doğruya bir değer vermek yerine aritmetik bir ifade de kullanabiliriz. Mesela, FOR I:=5*2 TO 5*3 DO WRITE (I:2); 10 11 12 13 14 15 For komutunda DO'dan sonra sadece bir komutun tekrarlanışını gördük, fakat istersek bir komutlar grubunun da tekrarlanmasını sağlayabiliriz. Bunu yapabilmek için tekrarlamak istediğimiz komutlar grubunu BEGIN ve END arasına alacağız. Şimdi bu şekli bir örnekle görelim. FOR I:=1 TO 3 DO BEGIN WRITE ('AB'); WRITE ('CD'); END; ABCDABCDABCD.

FOR komutunu kullanırken şuna dikkat etmek gerekir. FOR komutundan sonra gelecek komutla arasında olması gereken noktalı virgül, tekrarlanmakta olan komuttan sonra konur.

5 DO WRITE (1:3)

Üstteki örnek programı şu şekilde de yazabiliriz:

a:—1.0; FOR 1TD5SDO WRITE 1:3 ; b: Programlarımızda genellikle ikin- ci yazdığımız şekilde bir yazım tarzı kullanacağız.