Sayfa 45

(pixel), rengini bu renk sicillerinin birinden alır. Peki ama bu noktalar bellekte nasıl düzenleniyorlar?

32 renk modunda, her noktacık 5 bitlik bir ikili sayıdır (2x2x2x2x2 = 32). Ama 5-bit'lik bir değer, bellek birimi olan bayt'a uygun oturmaz. O nedenle Amiga ekran belleğini, diğer bilgisayarların çoğundan farklı biçimde düzenler. Geleneksel olarak, bilgisayarlar ekran belleklerini soldan sağa ve yukarıdan aşağıya, dizisel olarak düzenler. Örneğin Commodore 64'ün çokrenkli grafik modunda, her bit çifti bir noktacığı temsil etmek üzere, dört noktacık bir bayt kaplar (00=0 rengi, 01=1 rengi, 10=2 rengi, 11=3 rengi.) Bu nedenle Commodore 64'ün 160 x 200 çok-renkli şemasıyla daha fazla renk elde etmek için, daha fazla noktacığı bir kümede toplamamız gerekir. Ama, bir noktacık için beş bit gereksinen Amiga'da, her bayt'ta üç bit boşa kullanılacaktır. Eğer Amiga ekran belleği olarak dizisel şemayı kullanacak olsaydı, 320 x 200 ve 32 renkli bir ekran için 64K ayırması gerekecekti. Bu sorun, bitleri farklı bir şekilde gruplayarak çözülmüş. Bir renk sicili seçmek için, baytları birbirine komşu sıralanmış bitler şeklinde kullanmak yerine, Amiga, baytları üst üste koyarak bitleri dikey okur. Örneğin, üst üste durumdaki beş baytın 7. bitleri bir arada okunarak, bir noktacık (kullanıcının tercih belirtmediği mod olan 640x200 kullanılır.) Her bit düzlemi, belleğin bağımsız bir bölümüdür. Ama ekran tarafından, sanki üst üste istiflenmiş gibi kullanılırlar. Özdeş konumdaki bitler, noktacık (pixel) için renk kodu oluşturan ikili sistemde sayılar şeklinde, ekran donanımı tarafından birleştirilirler. Bu bit düzlem kodu, söz konusu noktacık elemanının rengini verebilmek için 32 sicilden birini seçer.

AMIGA'DA EKRAN GÖRÜNTÜSÜ NASIL OLUŞUR?

Ekran noktaları, bit düzlemleri ve renk sicilleri... Kısaca Amiga dünyayı bizden biraz farklı görür. Ekrana baktığınızda bir görüntü bütünü görürsünüz. Oysa Amiga bu görüntüyü 320x200 grid'e (ızgara) ayrışmış durumda görür (normal düşük rezolüsyon modunda iken). Izgaranın her parçasına ekran noktası (pixel) ya da görüntü elemanı dendiğini biliyorsunuz. Bunları bir an için, açık ya da kapalı olabilen birer anahtar olarak düşünün. Açık olduklarında bu noktacık beyaz, kapalı olduklarında ise siyahtır. Her noktacıktaki rengin ne olduğunu ve ızgara üzerindeki yerini belirten bilgiyle bu ızgara, bir “bit düzlemi” olarak adlandırılır. Şimdi tarif ettiğimiz bit düzleminde sadece iki rengimiz olduğunu sanırım siz de fark ettiniz, çünkü her “anahtar” (bit), ancak ya açık ya da kapalı olabilir. Ekranda daha fazla renk oluşturabilmek için daha fazla bite ihtiyacımız var. Bu da, birden fazla bit düzlemi kullanarak sağlanır. Her bit düzlemi belleğin bağımsız bir bölümüdür. Bunları birbiri üstüne sıralanmış biçimde düşünün. Bu iki anahtar için iki olası kombinezon vardır: açık/açık, açık/kapalı, kapalı/açık ve kapalı/kapalı. Bu bize dört renk gösterebilme imkanı sağlar. Kullandığımız bitleri arttırdıkça, görüntüye girebileceğimiz renkler de artar. Bitlerden oluşan her ızgara, bağımsız bir bit düzlemidir. Beş bit düzlemi ile 32 renk elde ederiz ki, düşük-rezolüsyon modunda Amiga'nın gösterebileceği üst sınır da budur. O için beş-bit'lik bir değer verir. Sanki her noktacık ekran haritası üzerinde, beş bit yüksekliğinde bir kule gibidir. Eğer ekranı oluşturan bu kulelerin yatay kesitini alırsanız, beş dilim elde edersiniz ki, bunlara da “bit düzlemleri” adı veriliyor. Her bit düzlemi, renk tanımının bir bitini barındırır. En basit ekran, bir bit düzlemli olanıdır, her noktacık için bir bit vardır. Bu düzenlemede her noktacık için sadece açık ya da kapalı seçeneğine sahip olursunuz. Daha geniş bir yelpaze için, bir tane daha bit düzlemi eklemeniz gerekir. Böylece, birincinin üzerine oturan ikinci bit düzlemi, noktacıklara ikişer bitlik değerler, yani dört olası renk verebilmeyi sağlar. Şekilde, renk seçimi için Amiga'nın bit düzlemlerini nasıl kullandığı gösterilmiştir. Bu arada Amiga'da, daha eski bilgisayarlardaki gibi gerçek bir yazı (text) modunun bulunmadığını belirtelim. Yazılar da grafik bir nesne gibi çizilir. (Genellikle yazı için, Amiga'nın işletim sisteminde default -

Her ne kadar, her bit düzlemi belleğin bağımsız bir bölgesiyse de, bunlar görüntü oluşturma süreci sırasında üst üste yığılıymışlarcasına işlem görür. Aynı konuma düşen bitler, görüntü donanımı tarafından ikili bir sayı oluşturacak şekilde birleştirilir. Bu sayı belli bir ekran noktasının renk kodudur.

Bu bit-düzlem kodu, mümkün 32 sicilden birini seçerek, söz konusu ekran noktasının renklendirilmesini sağlar.

RENK KÜTÜĞÜ