Sayfa 37

PLA (10) (Program Logic Array — Hafıza işlemleri koordinatörü; COMMODORE 64'teki görevi): COMMODORE 64'ümüzün ana işlem ünitesi yalnızca 64 KByte adresleyebiliyordu. Fakat C-64'ümüzde daha 20 KByte hafıza elemanı bulunmaktadır. Bu 20 KByte, 8 KByte'lık INTERPRETER, 8 KByte'lık KERNAL ve 4 KByte'lık KARAKTER SETİ'nden oluşmuştur. Bu toplam 84 KByte'ın ana işlem ünitesi tarafından kullanılabilmesini sağlamak için tasarımcılar bir hile bulmuşlar; aletin tüm hafıza alanını kaplayan RAM'in bir kısmını ROM'la kaplamışlar. Böylece ana işlem ünitesi o sırada seçilmiş konfigürasyona bağlı olarak RAM'e veya ROM'a ulaşmakta. Bank Switching diye de adlandırılan bu işlem PLA'nın asıl görevi.

POINTER (Göstergeç): Yazdığınız program yürürken, bazı değişkenleri veya text'leri bir yerlerde saklamak zorundadır. Bunlar, çalışma alanının belirlenmiş bazı yerlerine yazılarak saklanır. Göstergeç bu bilgileri saklamak için ayrılmış bölgenin başı ve sonu ile ilgili bilgileri içerir. Böylece saklanmış olan bilgileri tekrar bulmak mümkün olur.

PROCESSOR (CPU - Central Processing Unit Ana İşlem Birimi) (8): Bilgisayarımızın beyni olan ünite. Her türlü mantıksal ve matematiksel işlem bu ünitede yapılır. Hafıza ile ilgili birçok işlem de (bir bölgeyi kaydırma veya kopya etme) ana işlem ünitesinin bazı özel register'leri yardımıyla yapılır. Bütün sistemi kontrol eden bir orkestra şefine benzetebiliriz o'nu. Bilgisayarın hangi elemanının hangi işlemi yapacağına karar verip onlara emirler gönderen de ana işlem ünitesidir.

QUARTZ (18): Bütün bir bilgisayar sisteminin işini kusursuz olarak yapabilmesi için tüm elemanların işlerini belli bir senkronizasyon modeline göre yapmaları gerekmektedir. Bildiğiniz gibi aletimizin bir adres bus'u ve bir data bus'u vardır; bu yüzden bu bus'ların kullanımı sırasında zamanlamadan doğacak bir çakışma (hiç kuşkunuz olmasın) zincirleme bir yanlışlıklar reaksiyonunu başlatacak ve aletimiz elden gidecektir. Tüm elemanların belli bir ritm içinde çalışmasını sağlayan şey sistem darbeleridir. Tüm elemanlar hangi darbe sırasında bus'ları kullanacaklarını bildiklerinden hiçbir çakışma olmayacaktır. COMMODORE 64'ün PAL tipi (Türkiye'de de kullanılan sistem) 0.98 MHz'de çalışmaktadır. Bu demektir ki sistem saniyede 980000 darbe üretmekte. Aslında bu hız günümüz teknolojisiyle kıyaslandığında oldukça düşük kalıyor. Mesela Personal Computer'ler 4.7 MHz'de çalışır. AMIGA ise 8 MHz. Diğer elemanın yapacağı işle ilgili bilgileri içerir. İkinci tip register'ler ise ana işlem ünitesinin kendi içinde bulunur. Bunlar da RAM özelliği taşıyan birkaç Byte'lik bellek bölgeleridir. Bu register'lerin çok çok özelleşmiş ve çok çok önemli görevleri vardır, çünkü ana işlem ünitesinin işlem yapabilmesini sağlayan bu register'lerdir. Bu register'lere örnek olarak Akkü register'ini ve program sayacını gösterebiliriz.

RESET: Bu işlem de bilgisayar için önemli bir yer işgal ediyor. Yapılan işlem bilgisayarı meydana getiren elemanları daha evvel belirlenmiş bazı

AM. Hani bilgisayar alınmaya gidildiğinde “Kaç K acaba?” İşte bu, buna ilişkin

diye sorarlar ya

RAM'ın büyükl

bir sorudur. Peki RAM ne iş

yapar ve neden bu kadar önemlidir?

gibi bir çalışma hızına sahip.

RAM (24) (Random Access Memory - rastgele ulaşımlı bellek - okunabilir/yazılabilir bellek): COMMODORE 64'ün 64 KByte RAM belleği vardır. Tam olarak 65536 Byte'a karşılık gelen bu değer aynı zamanda 65536 karakterlik bir text'i hatırında tutabilecek bir kapasite. RAM'ler ana işlem ünitesine adres bus ve data bus'ı yardımıyla bağlıdır. Bilginin akış yönünü ise R/W sinyali belirler. Bilgisayarın çalışma alanı böyle bir bellekle oluşturulduğu için bir bilgisayarın RAM hafızasını artırırsanız, aynı zamanda işlem yapma gücünü de artırırsınız. Kısacası RAM bilgisayarın içindeki en önemli birimlerden biridir.

REGISTER: Bilgisayarın içindeki birçok eleman kendilerine ne iş yaptırılmak istendiğini bilmek gereksinimindedirler. Bu da ana işlem ünitesi ile söz konusu elemanın ortak olarak kullanılabileceği RAM tipinde belli bir bellek alanı gerektirir. Bu bölge değerlere getirmekten ibarettir. Bu işi yapan ise işletim sistem ROM'unda (!) bulunan reset altprogramıdır. Reset işlemi genelde alet açıldığında otomatik olarak yapılır. Tabii bundan başka kullanıcının isteği üzerine de gerçekleştirilebilir. Diyelim ki reset switch'iniz var ve aletiniz “crash” etti; aleti kapayıp açacak yerde reset tuşuna bir kere dokunursunuz.

ROM (Read Only Memory — yalnızca okunabilir bellek) (4,5,6): Bilgisayar aslında o kadar da akıllı bir alet değildir. O'na ne yapacağının daha evvel söylenmiş olması gereklidir ki bir şeyler yapabilsin. Bu yüzden bilgisayarın içinde her zaman bulunan ve silinip, değiştirilmesi imkansız, sabit programlar bulunur. Bu programlar ROM denilen tümleşik devrelerde bulunur. Bu elemanların başlıca özelliği sabit içerikli bellek üniteleri olmalarıdır. COMMODORE 64'ün içinde üç tane ROM bulunmaktadır. Bunlar INTERPRETER ROM'u (!), KERNAL ROM'u ve KARAKTER SETİ ROM'udur (!).