Sayfa 13

TO UCGEN FORWARD 50 RIGHT 120 FORWARD 50 RIGHT 120 FORDWARD 50 END

komutlarıyla yapabiliriz. Şimdi daha üst bir kavrama geçelim:

TO HAC UCGEN RIGHT 90 UCGEN RIGHT 90 UCGEN RIGHT 90 3 UCGEN RIGHT 90 END

Görüldüğü gibi daha önce verilen üçgen kavramı, bir üst işlemde haç oluşturmada kullanıldı, yani sözcükler cümle içinde değerlendirildi. Basit kavramlardan yola çıkılarak karmaşık düşünceler ifade edildi. LOGO'da turtle grafikleri önemlidir, ama yalnızca başlangıç için. LOGO eşittir çizim ve grafik denemez. Bu dilin asıl önemi semboller üzerinde işlem yapmamızı sağlaması (symbol processing), yani düşünceleri somut nesneler gibi işleyebilmesidir. Konuyu bir örnekle açarsak: “Kuş” sözcüğü bize kanatları olan, uçan, yumurtlayan canlı varlıkları anlatan bir semboldür. İnsan beyni kuşları bu sembole bağlı özelliklerle algılar. Martı da bir kuştur; yani kuşların bütün özelliklerine sahiptir. Ayrıca martının su kenarında yaşama, suda batmadan durabilme gibi kendine özgü nitelikleri de vardır. Sonuçta bütün martılar kuştur, ama bütün kuşlar martı değildir yargısı insan mantığı için son derece basit bir işlemdir. İnsanlar sembolleri doğal olarak değerlendirir; nesnelere özellikler bağlar ve diğer şeylerin aynı sınıfa dahil olup olmadığını yargılar. Bunu BASIC dilinde yapabilmek için çok karmaşık matematiksel algoritmalar kullanmak gerekmektedir. Oysa LOGO'da yöntem insandakine çok yakındır. Kuşun özelliklerinin listesi yapılır ve bu özellikler değerlendirilerek diğer nesnelerin kuşlarla olan ilişkisini yargılayabiliriz. Şimdi bütün bunların LOGO'ca nasıl ifade edildiğini görelim:

MAKE “KUS (LIST (KANATLARI VAR) (UCAR) (YUMURTLAR) (CANLIDIR)) MAKE “MARTI (LIST (KANATLARI VAR) (UCAR) (YUMRUKLAR) (CANLIDIR) (SU KENARINDA YASAR) (SUDA BATMADAN DURUR)

TO YARGILAMA MAKE “SAYI COUNT”': KUS IF: SAYI- O THEN PRİNT (MAR- TI BIR KUSTUR) TEST MEMBER? MARTI IFFALSE THEN PRINT (MARTI BIR KUS MAKE “KIS BUTFIRST”: KUS YARGILAMA END

FIRST: KUS:

Görüldüğü gibi ilk bölümde her iki kavramın da özelliklerini tanımladık, sonra kuşun özelliklerini martınınkilerle teker teker karşılaştırdık. (Bunu BASIC'le deneyin bakalım.) Ece, bütün bunlar neye yarar, biz doğal olarak bu işlemleri yapıyoruz zaten, bilgisayarın yapmasına ne gerek var diye düşünebilirsiniz. Haksız da sayılmazsınız, ama düşünün bir kez, ona bizim gibi düşünmeyi daha yeni öğrettik. Hele bunu biraz daha karmaşıklaştırır, daha geliştirirsek bizimle fikir tartışmasına girmesi bile yakındır. Yani yapay zekaya sahip olması... Neyse daha fazla uzatmadan son sözlerimi özetleyeyim: LOGO sorularımızı doğal yollarla ifade edebilmemizi sağlar. Bunun ötesinde LOGO problem çözmede bir yaklaşım sağlar. Yaratıcı yolla problem kurma ve çözme yollarını öğretir. Bu öğrendiğimizi yalnızca bilgisayarla olan ilişkimizde değil, yaşamın her alanında kullanabiliriz. Kısacası LOGO ile düşünmeyi öğrenebiliriz. O LOGO'nun C-64 için Türkçe uyarlaması TELETEKNİK tarafından yakında çıkarılıyor... Artık C64 ile ana dilimizle çalışacağız. LOGO projelerinizi bekliyoruz... Başvuru: Afif SAY - Teleteknik