Sayfa 17

select “1p:” // printer'a CMD kanalı aç liste Kanallar otomatik olarak açılıp' kapanıyor.

List ve Edit

Comal programını ekranda dökümlediğinizde, satır numaraları görünür ve yapılar otomatik olarak içeriden yazılır. Edit anahtar sözcüğünde de durum buna benzer; fakat burada, satırları daha kolay düzeltebilmeniz için, yapılar içeriden yazılmamaktadır. Ekrandaki dökümleme işlemine ara vermek içinse, boşluk çubuğuna basmanız gerekir. List komutuyla her türlü cihaza program gönderebilirsiniz. Fakat diskte dökümlenmiş bir program çok yararlı olabilecektir. Sentaks Save komutundaki gibidir:

List “benim'programım,

Sonra da, Enter anahtar sözcüğünün aracılığıyla, BENİM'PROGRAMIM.L istendiğinde merge edilebilecek sıralı bir dosya olarak diske kaydedilir. Aynı şekilde, PROC'lar da dökümlenip gerektiğinde Enter edilebilmektedir. Bu da program geliştirme süresini kısaltır. Sık kullanılan PROC ya da FUNC'ları bir diskte depolayıp, sonra gerekenleri merge ederek bir program oluşturabilirsiniz. İstenirse, PROC'lar anahtar sözcük işlevi de görebilir. Comal 0.14, VAL ve STR$ dışında, yaygın olarak kullanılan bütün komutları içermektedir. Bu iki komut için de, onların yerine geçebilecek PROC'lar yazılmıştır ve gerekirse programa Merge edilmeleri mümkündür.

Comal'de programcı döngülerin içindeki değişken koşulları çeşitli yollardan test edebilir. Döngünün sonu Repeat-Until'le test edilir. IF-THEN-ELIF-ELSE-ENDIF ise çoklu koşulları test eder, fakat IF'le ENDIF arasında istediğiniz sayıda kod satırına yer verebilirsiniz. Case yapısı Basic'in ONX-GOTO'su gibidir. Yalnız, burada satır numaraları kullanılmaz ve sınırsız sayıda PROC çağrılabilir:

repeat cevap$ anahtar$ //bir tuşa bas until cevap$ “ax'de // a veya x'e

basıldığında geç case cevap$ when “a” // “a”ya basıldı start'program check'results

end when “x” // “x”e basıldı print “Program Sonu” end endcase

Case tuşların değerlendirilmesini kolaylaştırmaktadır. Doğru tuşa basılmadıkça, Repeat-Until döngüsü durmayacaktır. Comal'de, mantık testleri yapmanıza olanak veren iki de sistem sabiti, Doğru ve Yanlış (True and False) yer alır. Comal fonksiyonu da tıpkı bir PROC gibi ele alır. Ne var ki, burada her FUNC (Basic'teki FN) çok satırlı bir denklem olabilir ve parametreler FUNC'a geçirilebilir. FUNC, değerleri çağıran satıra gönderir.

Krema: Ekran Cinleri ve Kaplumbağa

Apple, Osborne ve CP/M Comal kullananlar, işin tadını tam çıkaramıyorlar. Çünkü onların ekran cinleri yok. Biz Commodore'cularsa bu açıdan da şanslıyız ve C-64 Comal bu olanağı sonuna kadar değerlendiriyor. Ekran cinlerini hep kullanmak istiyor, fakat Basic'i bu konuda yetersiz buluyorduysanız, Comal'e bayılacaksınız. On yeni anahtar sözcük, ekran cinlerinin tanım ve hareketlerini her bakımdan kontrol etmenize olanak tanıyor. POKE'lara son! Comal'in hafızasında ekran cinlerine 56 görüntülük yer ayırılmış. Aynı anda sekiz cini ekrana çıkarabilir, Basic'tekinin birkaç katı hızla hareket ettirebilir, çarpıştıklarını görür, istediğimiz gibi açıp kapatabilir ve boyutlarını değiştirebilirsiniz. Basic programcısının öğrendiği son konulardan olan ekran cinleri sizin Comal'e giriş noktanızı oluşturabilir. Comal'in kaplumbağası, kendinden hi-res ekran üzerine oturtulan küçük bir ışık üçgeninden ibaret ve Logo'nun komutlarına aynen, ya da çok az bir farkla tekabül eden anahtar sözcüklerle hareket ettiriliyor. Comal'in kaplumbağası kâh gizleyip kâh gösterebileceğiniz bir ekran cini. Logo programcıları Comal'de hiç yabancılık çekmeyecekler. Yalnız, Comal'in kaplumbağası Logo'nunkinden bir hayli hızlı ve ekran cinleriyle bir arada kullanılabiliyor. Comal'in hi-res ekranı her an çizime hazır. Tek bir anahtar sözcük, SETGRAPHIC, Logo'nun, 64 Superexpander'in ve Simon Basic'inin bütün grafik fonksiyonlarını bir anda önünüze seriyor. Comal'e yeni başlayan biri kaplumbağayla ve X-Y grafikleriyle oynayarak bile öğrenebilir bu dili.

Tamam, Çok Güzel de...

Comal 0.14'ün kusursuz üst düzey dil olduğunu sanmayın, tabii. Bazı yetersizlikleri de yok değil. Bütün programlar gibi bu dil de C-64'e diskten yükleniyor, fakat yükleme süresi neredeyse 2 dakikayı buluyor. Ayrıca, Comal'de SID chip'ini denetleyecek anahtar sözcükler de yok. Daha önce de belirttiğim gibi, Comal VAL ve STR$ içermiyor. Fakat bu komutlar kolayca uyarlanabilir. Programcıya yalnızca 9902 byte ayrılmış; ne var ki, Comal çok daha güçlü olduğundan, bence bu 9902 byte Basic'te 18K'ya eşdeğer.

Comal Nereye Gidiyor?

0.14 versiyonu başından beri bir öğrenme dili olarak tasarlanmıştı. Güçlü bir geliştirme sistemi olmak gibi bir iddiası yoktu. 64K'lık kartuş versiyonu 2.0'ınsa süper güçlü bir program geliştirme sistemi olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. İzninizle, bu yazıda da cüretkâr bir tahminde bulunayım: Comal kartuşu Basic'i silip süpürecek!