Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 25
HELP YAZIM : HELP HELP konu HELP Konu alt-başlık HELP konu HELP konu alt-başlık- 1... alt-başlık-8 HELP konu HELP
AMAÇ: CP/M Plus işletim sistemi ve ilgili komutları hakkında yardımcı bilgi vermek amacıyla hazırlanmış bir yardım programıdır. İşletim sistemi disketleri üzerinde kullanıcıya sağlanmıştır. Örnekler:
A> HELP Ay HELP GET A> HELP HELP A> HELP DIR OPTİONS A> HELP SET EXAMPLES HELP PUT
HEXCOM VE LINK YAZIM : HEXCOM kütük. LINK kütük-ismi (seçenekler) LINK kütük-ismi (seçenekler) ... kütükismi ismi
(seçenekler) LINK kütük-ismi (seçenekler) — kütük-ismi (seçenekler)
AMAÇ: Her iki program, HEX-COM.COM ve LINK.COM biçimlerinde bulunmaktadır. MAC ve RMAC ile derlenen kütüklerin çalıştırılabilir makine koduna (COM tipine) dönüştürülmesi amacıyla kullanılırlar. Örneğin:
A> HEXCOM B:KAYNAK A> LINK B:KAYNAK3 A> LINK PROG-PROGI, PROG2,PROG3,PROG4
INITDIR YAZIM : INITDIR d: AMAÇ: Disk fihristinde kütüklere zaman ve tarih etiketlerinin eklenmesini olanaklı kılar. Bu komut ancak INITDIR.COM kütüğü olduğunda kullanılabilir; çünkü yerleşik değildir. Örnek:
A> INITDIR
LIB YAZIM : LIB kütük-ismi (seçenekler) LIB kütük-ismi (seçenekler) — kütük-ismi (modül) (,kütük-ismi (modül) ...)
AMAÇ: DIGITAL RESEARCH ya da MICROSOFT tarafından yazılmış dillerle (örneğin RMAC gibi) hazırlanmış ve derlenmiş programların COM tipine dönüştürülmesi işlemi sırasında bazı hazır modüller bunları depolayan kitaplıklardan (LIBRARY) doğrudan alınıp kullanılabilir. Bu derlenmiş program kitaplıklarının hazırlanmasında kullanılan programlardan biri de LIB.COM programıdır. Bu tip programlar genel olarak “Kitaplık Düzenleyicisi” (LIBRARY MANAGER) olarak anılırlar. MICROSOFT tarafından yazılan LIB-80 bu türe ilişkin örneklerden bir diğeridir. SET YAZIM :
SET (seçenekler) SET d: (seçenekler) SET kütük-ismi SET İseçenek — seçenek- değeri) SET kütük-ismi — seçenek- değeri) SET (d:) İCREATE- ON ; OFF) SET (d:) ON ; OFF) SET (d:) (UPDATE-ON ; OFF)
AMAÇ: CP/M Plus işletim sisteminin özelliklerinden olan şifre (PASSWORD) düzenlenmesi ve kütüklerin zaman-etiketlenmesi (TIME STAMPING) amacıyla kullanılan bir komuttur. CP/M 2.2'de STAT komutu ile gerçekleştirilen, kütüklere R/W, R/O, SYS, DIR özelliklerinin kazandırılması işlemi, CP/M Plus sistemi altında SET.COM programı ile yerine getirilir. Örnekler verelim: 1) Etiket (LABEL) işlemleri A SET (NAME=CPMOOI) A SET (PASSWORD=şifre) 2) Şifre (PASSWORD) işlemleri 3) Kütük özellikleri değiştirme işlemleri
Ay Set kaynak.ASM (RO SYS) Ay SET kaynak.COM (DIR) 4 Zaman-tarih etiketi işlemleri A> SET |ACCESS- ON) Ay SET (CREATE-ON) 5) Sürücü özellikleri Ay SET B: (RW) A> SET A: (ROJ
SETDEF
YAZIM : SETDEF SETDEF (d:) SETDEF d: (, d: (, d: SETDEF (ORDER = (tip )) SETDEF (DISPLAY ; NODISPLAY) SETDEF (PAGE ; NOPAGE)
AMAÇ: Kütüklerin disklerde aranma sırasının ve geçici kütüklerin yaratılacağı diskin belirlenmesi işlemi SETDEF.COM programı ile yapılmaktadır. SETDEF komutu ayrıca işlenmek üzere aranacak kütüklerin tiplerini sıralama işleminde de kullanılır. SUBMIT ile etkin hale getirilen program isimlerin görüntülenip görüntülenmemesi yine SETDEF komutu ile ifade edilmektedir. Örnekler:
A> SETDEF A> SETDEF — B:) A> SETDEF B:,* A> SETDEF (PAGE) A> SETDEF - (SUB,COM)) A> SETDEF (NO DISPLAY)
XREF YAZIM : XREF (d:) kütük-ismi
(SP)
AMAÇ: XREF.COM programı, DIGITAL RESEARCH Firması kaynaklı programlama dilleri ile yazılmış ve derlenmiş programlarda kullanılan etiket ve değişkenlere ilişkin çapraztablonun (İng. REFERENCE TABLE) çıkarılması işleminde kullanılır. XREF programı sonuç olarak tipi “XRF” olan bir kütük yaratır. Örnekler:
A> XREF B:ıKAYNAK A> XREF A:KAYNAK $P
SÜRECEK Bu yazımızda CONTROL-PORT ile ilgili
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 24
USER YAZIM : USER
USER n
AMAÇ: Geçerli kullanıcı alanının verilen n no.lu kullanıcı alanı ile değiştirilmesi amacıyla kullanılır. Geçerli kullanıcı alanları 0 ile 15 arasındadır. CP/M açılışta 0 no.lu kullanıcı alanını varsayar. SHOW (USERS) geçerli ve etkin kullanıcıları görüntüler. Örnek:
A>USER 3
Bu komutun işlenmesi ile CP/M uyarı iminin işaretinin,
3A> biçimini aldığı görülür. Yine bu özellik, CP/M Plus'ın getirdiği değişikliklerden biridir.
COPYSYS YAZIM : COPYSYS AMAÇ: CP/M Plus işletim sisteminin açılış (BOOT) izlerini (TRACK) bir disketten diğerine kopya etmek amacıyla hazırlanmış bir yardımcı programdır. CP/M 2.2'de kullanılan SYSGEN işleminin yerini alan bu işlem, Commodore 128/128D gibi sistemlerde kullanılmaktadır. Açılış izlerinin yaratılması işlemi, “Format” işlemiyle birlikte gerçekleştirilmektedir.
DATE YAZIM : DATE DATE CONTINUOUS DATE zaman-ifadesi
DATE SET
AMAÇ: Zaman ve tarihin belirlenmesi ve görüntülenmesi amacıyla kullanılan bir komuttur. Kullanılabilmesi için DATE.COM isimli kütük erişilebilir olmalıdır. Kullanım örnekleri aşağıda özetle verilmiştir: A> DATE A> DATE C A> DATE 10/08/86 23:23: A> DATE SET DEVICE YAZIM : DEVICE DEVICE NAMES DEVICE VALUES DEVICE mantıksalbirim (XON ; NOXON ; baud-oranı) DEVICE fiziksel-birim
(XON ; NOXON ; baud-oranı) DEVICE (XON ; NOXON ; baud-oranı) DEVICE mantıksalbirim - fiziksel-birim (seçenek) (,fizikselbirim (seçenek)... ) DEVICE mantıksalbirim NULL DEVICE CONSOLE (PAGE) DEVICE CONSOLE COLUMNS -n, LINES- NO
AMAÇ: Kullanılabilmesi için DEVICE.COM kütüğünün bulunması gerekir. Mantıksal birimler (LOGICAL) ve fiziksel birimler (PHYSICAL DEVICES) arasındaki atamaları (eşlemeleri) sağlar. Bir başka deyişle CP/M Plus'tan önceki CP/M versiyonlarında bulunan STAT.COM programının görevlerini üstlenmiştir. Seri haberleşme işleminde, yazıcı ve ekran ile ilgili işlerde sıkça kullanılan komutlardan biridir. Özet olarak bazı örnekler verirsek:
Ay DEVİCE A> DEVİCE NAMES Ay DEVİCE VALUES A> DEVİCE CRT A> DEVİCE CON A> DEVİCE CONDUT:—-LPT, CRT A> DEVİCE AUXIN: - CRT2 IXON,9600) A> DEVİCE LİST: - NULL A> DEVİCE LPT (XON,4800) A> DEVİCE CONSOLE IPAGE) A> DEVİCE CONSOLE 400
Commodore 128/128D sistemlerinde CP/M Plus altında 40/80 kolon ekran özelliklerini DEVICE.COM programını kullanılarak değiştirebileceğinizi hatırlatalım.
DUMP YAZIM : DUMP kütük-ismi AMAÇ: Bir kütüğün içinin ekran ve/veya yazıcıya ASCII ve onaltılık formatta dökümü amacıyla kullanılan bir servis programıdır. Çoğu zaman işlem SID.COM kullanılarak yapılabildiğinden pek yoğunlukta kullanılan bir program değildir. Kullanılabilmesi için DUMP.COM kütüğünün erişilebilir disklerde olması gerekir. Örnek:
Ay DUMP CPM3.DOK GENCOM
Yazım formatını ve amacını ayrıntılarıyla ele almayacağımız GENCOM.COM programı, CP/M Plus işletim sistemine RSX (Resident SYSTEM Extensions) denen bazı eklemeler yaparken kullanılan bir yardımcıdır.
GET YAZIM : GET (CONSOLE INPUT FROM) FILE kütük-ismi (seçenekler) GET (CONSOLE INPUT FROM) CONSOLE AMAÇ: Bilgisayar sisteminin konsol girdilerini belirtilen bir kütükten almasını sağlamak amacıyla kullanılır. Komut, GET.COM kütüğü ile oluşturulmuştur. Daha önceki CP/M versiyonlarında kullanılan XSUB.COM programının genişletilmiş bir biçimidir. Bazı örnekler:
A> GET FİLE girdiler A> GET CONSOLE
PUT YAZIM : PUT CONSOLE (OUTPUT TO) FILE kütük-ismi (seçenek) PUT PRINTER (OUTPUT TO) FILE kütük-ismi (seçenek) PUT CONSOLE (OUTPUT TO) CONSOLE PUT PRINTER (OUTPUT TO) PRINTER
AMAÇ: Konsol ya da yazıcı çıktısının bir kütüğe ve tekrar konsol ya da yazıcıya yönlendirilmesi işleminde kullanılır. Komutu PUT.COM kütüğü oluşturur. Örnekler:
AŞ PUT PRİNTER OUTPUT TO FILE YAZICI (ECHO,SYSTEM) A> PUT PRINTER OUTPUT TO PRİNTER EE