Sayfa 57

İD yada

Kontrol saklayıcısındaki (Flag) kesme bitini lojik 1 yapar. TOD Bu giriş 6526'nın içindeki saati kontrol etmek için kullanılır. 6526 saniyenin onda biri hassaslığında bir gerçek zaman saati içerir. Bu saat ile çok hassas zaman ölçümü yapabilmek için TOD girişine 50 (veya programlanırsa 60) Hz.lik darbe katarı veren çok kararlı ve hassas bir osilatör bağlanır. Harici kristal osilatör bağlanmadığı zaman sistem 50/60 Hz.lik saat sürücü sinyalini 9 VAC şebekeden alır. Fakat şebeke geriliminin frekansı 48 ile 52 Hz arasında oynadığı için ölçülen zaman hassas olmaz. Maalesef C 64'te dış dünyaya TOD çıkışı verilmemiştir. Bu çıkışı kullanmak için bilgisayarın içini açıp epeyi uğraşmak gerek. CNT Count anlamına gelen bu kısaltma 6526 içindeki zamanlayıcılara dış dünyanın etkimesini sağlar. Bu sinyali kullanarak darbe sayılabilir, frekans ölçülebilir, darbe genişliği ölçülebilir, ya da harici sinyallerin gecikme zamanları hesaplanabilir. SP 6526, 8 bitlik kaydırmalı bir saklayıcı da içerir. 8 bitlik data'nın seri olarak dışarı çıkartılması ya da içeri alınması bu pinden yapılır. (Bkz. Reference Guide s.432) A ve B portları (toplam 16 bit) hem giriş hem çıkış yapılabilir.

Sistem yüzü Çevrebirim yüzü RSO 4 PAĞ PAA RS2.L RS3 4 -PA3 RES 4. 4PA4 DBO.. 4PAS -PA6 —.PBO DB4 | DB5.. —.PB2 DB6-- —-PB3 DBZ7.. 4.PB4 4.PB&5 — — PS6 — 4PS7 IRA PC ! LTOD LCNT | 1 FLAG

Şimdi ise 6526'yı C-64 sistemi içerisinde çalışan bir alt sistem olarak ele alalım ve bu alt sistemin ana sistemle elektriksel ilişkilerini inceleyelim.

6526'nın elektriksel özellikleri: Burada daha çok Reference Guide s.422 ve s.423'te verilen elektriksel özelliklerin açıklamasını ve yorumunu yazacağız. Dijital devrelerde gürültüden etkileniş kararlılığın bozulmaması için bir gürültü tanımlanmıştır.

Çıkış

|

> Vih > 2.4V Voh > 2.4V

-0.3V < Vil < 2.4V

Yandaki şekil ters çevirmeyen tampon (buffer) kapının transfer karakteristiklerini gösterir. Devrenin toprağında oluşan gürültülerden kapının etkilenip sık sık çıkış değiştirmemesi için gürültü marjını yaklaşık 2.4V civarında tutulmuştur. Girişteki voltaj değişiklikleri 2.4V'un altında kaldığı sürece kapı veya giriş bunu lojik 0 olarak alır. Tümleşik devrenin çalıştığı ortamın sıcaklığı maksimum 70°C olabilir. Daha doğrusu tümleşik devrelerin bu tür ticari versiyonları 0°C ila 70°C arasındaki ortam sıcaklıklarında çalışacak şekilde imal edilmiştir. (Askeri ortamlarda çalışmak üzere tasarlananlar -55°C ile 125°C arasında çalışabilecek şekilde imal edilirler.) Beslenme voltajı maksimum 7V'a çıkabilir. -0.3 volt ile yaklaşık 2V arasındaki giriş voltajları giriş modunda lojik 0 olarak algılanır. Eğer giriş voltajı 2.4 voltun üzerine çıktığı zaman giriş modunda port bu sinyali lojik 1 olarak algılar. Her iki porta da (A ve B) giriş “pull-up” dirençleri bağlanmıştır. Bu dirençler girişleri lojik 1'e çeker. Port giriş durumuna getirildiği zaman eğer port pinlerine dışarıdan bir lojik seviye uygulanmaz ve pinler açıkta bırakılırsa portları okuduğunuzda tüm port pinlerinde lojik 1 seviyesini görürsünüz.

2 Rp

| ©

tamponu

Rpi (giriş pullup direnci)'nin değeri minimum 3.41, maksimum 5 kilo ohmdur. Bunun 5 kilohm olduğunu varsayalım. 5 voltta bu dirençten 1 mA akım geçecektir. Yani bu pinlere bağlanan bir kapının bu girişi lojik 0'a çekebilmesi için bu dirençten çıkan yaklaşık 1 mA'lık akımı batırabilmesi gerekir.

Lojik 1 İs, v | Lojik O | | | Dış Dünya

Giriş tamponu

Tümleşik devre (Giriş modunda olduğu için çıkış tamponu çizilmemiştir.)

Tümleşik devre (giriş modunda olduğu için çıkış tamponu çizilmemiştir). Rpi=5kohm Is=1 mA Yine s.422'de giriş sızıntı akımı (input leakage current) tanımlanmış. Iin ile belirtilen bu akım bu girişlerdeki voltaj Vin=5V iken içeri kaçan akım olarak tanımlanmış. TOD, R/W, FLAG, 02, RES, RS0-RS3, CS pinleri için tipik değeri 4 mikroamper, maksimum değeri 2.5 mikroamper olarak verilen bu akım değeri sistem tasarımı sırasında sistem data, adres ve kontrol yollarının akım yükleme hesapları için kullanılıyor. Giriş ve çıkışlar “Three State” olarak tasarlanmış. Yani gerektiğinde giriş çıkışlar yüksek empedanslı hale geçerek kendilerini sistem bağlantılarından izole edebiliyorlar. Bu durumda çıkışlar o bağlantıdaki lojik seviyeye katkıda bulunmuyorlar, girişler ise o bağlantıdaki lojik seviyeden etkilenmiyorlar. Yüksek empedans durumunda DB0-DB7, SP, CNLİR pinlerinde oluşan çıkış kaçak akımı (Ioz) tipik 4 mikroamper, maksimum 40 mikroamper olarak verilmiştir. S. 422/423'teki spesifikasyonların diğer bir maddesi de 1 çıkış voltajı (output high voltage). Yükleme akımının 200 mikroamperden küçük olduğu durumda PA0-PA7, PC, PB0-PB7, DB0-DB7 pinleri için minimum 2.4 volt olarak verilmiş. Yük akımının 3.2 miliamperden küçük ya da buna eşit olduğu durumda tanımlanan lojik 0 çıkış voltajı (Vol output low voltage) ise 0.40 volt olarak verilmiş. Bu iki tanımdan fark ediyoruz ki lojik 1 ve lojik 0'daki akım karakteristikleri belirgin bir değişiklik gösteriyor. Bu kanımızı s.423'teki tablo da pekiştiriyor.