PC'lerde BASIC

1- PC ile standart olarak genellikle ücretsiz bir BASIC yorumlayıcısının verilmesi, 2- PC'nin tüm donanımına programla erişimin BASIC yorumlayıcıları ve derleyicileri tarafından desteklenmesi, 3- BASIC dili ile yazılmış çok sayıda programın ücretsiz olarak çeşitli dergi ve kitaplar aracılığı ile yayılmış olması, 4- Programcılık eğitimi veren kuruluşların genellikle ilk olarak BASIC dilini öğretmesi. BASIC yaygınlığının yanı sıra çeşitliliği ile de dikkati çeken bir programlama dilidir. Ev bilgisayarlarından büyük bilgisayarlara kadar geniş bir alanda kullanıldığından, FORTRAN ve COBOL gibi dünyaca kabul edilmiş bir standardı olmadığından ve en önemlisi kullanıldığı birçok bilgisayarın tüm donanımına erişimi sağlayan özellikleri bulunduğundan, BASIC ile yazılmış bir programı bir bilgisayardan diğerine taşımak bazen tüm programı yeniden yazmayı gerektirecek kadar zor bir iştir. Bu çeşitliliğin yanısıra PC'lerde MS-DOS işletim sistemi altında IBM PC'lerde BASICA, IBM uyumlu Commodore PC'lerde ise adı ile bilinen BASIC yorumlayıcısının tanımladığı BASIC dili MS-DOS işletim sistemi ile çalışan bilgisayarlarda bir standart oluşturmuştur. Bu standardın oluşmasındaki başlıca neden gerek işletim sisteminin (MS-DOS) gerekse yorumlayıcıların aynı kaynaktan (MICROSOFT) gelmesidir. MICROSOFT'un ayrıca bir de MS-BASIC adı ile bilinen BASIC derleyicisi vardır.

BASIC dili çabuk ve küçük çapta programlar yazmak için en uygun dil olarak kabul edilebilir. Ancak büyük ve genel amaçlı program yazmanın birçok önemli koşulunu BASIC yorumlayıcı ve derleyicilerinde bulmak mümkün olmamaktadır. Örneğin, altprogram çağırma olanağının yokluğu önemli bir eksiklik, program ve veri alanları toplamının 64KB oluşu ise önemli bir sınırlamadır. Ayrıca PASCAL ve benzeri dillerin sahip olduğu esnek veri yapıları (data structures) tanımlama olanaklarının yokluğu ve satırların zorunlu olarak ve yalnızca numara ile başlaması genel amaçlı ve büyük program yazmada önemli sorunlar yaratmaktadır. Son yıllarda bütün bu sayılan eksiklikler ve sınırlamaları ortadan kaldıran derleyici ve yorumlayıcılar çok sayıdaki PC programcısının yardımına koşmaya başlamıştır. Bunlara birkaç örnek CBASIC, BUSINESS BASIC ve QUICKBASIC. MICROSOFT'un yeni ve MS-BASIC'ten oldukça üstün BASIC derleyicisidir. QUICKBASIC, BUSINESS BASIC'in program parçalarını ayrı ayrı derleyip birleştirilebilme, dinamik diziler (array) gibi özellikleri ile BASICA yorumlayıcısının ses ve grafik komutlarını içermektedir. Program ve veri alanları ayrı ayrı 64KB olabilmekte, hatta ayrı ayrı derleme (separate compilation) özelliği ve dinamik diziler sınırını da pratik olarak ortadan kaldırmaktadır. QUICKBASIC'in diğer önemli özellikleri, satır numaralama zorunluluğunun kalkmış olması ve alfabetik satır etiketlemenin mümkün oluşu, parametrik altprogram kullanım olanağı, derleme sonucu çıkan object programların diğer MICROSOFT derleyicilerinin object programları ile uyumlu oluşudur. Bunlardan satır etiketleme, program okunabilirliğini ve anlaşılabilirliğini arttırmakta, parametrik altprogram çağırma, genel amaçlı ve kolay denenebilir altprogramlar dolayısıyla da modüler program yazmayı kolaylaştırmakta, object programların standart formatta oluşu ise diğer derleyicilerin object programları ile birlikte link edilebilme ve standart kütüphanelere (library) eklenebilme esnekliğini sağlamaktadır. Parametrik altprogram çağırma, altprogramın anaprogramdan yollanan parametreyi doğrudan değiştirebilmesi (call by reference) ve parametrenin bir kopyasının yollanması (call by value) yöntemlerini desteklemektedir. Bir başka önemli özellik yerel bilgisayar ağlarında (local area network) kullanımında dosya ve kayıt kilitleme komutlarıdır. Bu komutlar yerel bilgisayar ağlarında çok kullanıcılı (multiuser) programlar yazılmasını desteklemektedir.

ayrıca, derlenmiş programların çalışma hızı ile de dikkati çekmektedir. Aşağıda bazı program test (benchmarks) sonuçları verilmiştir: Program BASICA QUICKBASIC Eratosthenes yöntemi 0,5 74.0 160.000'lik boş çevrim 1,2 32.1 800 kelime sayma 7.0 14,0 750 ekrana yazma komutu 58,4 58,9 5500 yatay çizgi çizme 3,7 38,5 Yukarıdaki sonuçlar saniye cinsindendir. Eratosthenes yöntemi asal sayıları bulmakta kullanılan bir program, 800 kelime sayma ise, bir dosyada (file) kelime sayma programıdır. COMMODORE PC, IBM PC ve uyumlu bilgisayarlar için olup henüz tüm MS-DOS işletim sistemini kullanan bilgisayarlarda çalışmamaktadır. Uyumlu olduğu yorumlayıcılar BASICA ve GWBASIC'dir. Bu yorumlayıcılar için yazılmış programlar QUICKBASIC derleyicisi tarafında doğrudan doğruya derlenebilmekte, yalnızca bazı DRAW ve PLAY komutlarında ufak değişiklikler gerekmektedir. QUICKBASIC ve benzeri yeni ürünler BASIC'i PC dünyasının tek programlama dili yapmasa bile bu dünyadaki yerini sağlamlaştıracağı kesin.

Sevgili okurlar, günümüzü “endüstri çağı ve toplumu”ndan, “enformasyon (bilgi) çağı ve toplumuna” geçiren bilgisayarların en önemli özelliğinin ne olduğunu hiç düşündünüz mü? Bir çağı kapatıp bir yenisini açmak, insanlığın bugüne dek yarattığı çok az araç ve gerece nasip olmuştur. Eskiye baktığımızda ancak yazının bulunması, tekerleğin icadı gibi birkaç buluş kesin olarak insan toplumlarının yaşama şekil ve özelliklerini değiştiren, çağa damgasını vuran örnekler arasında sayılabilir. Daha yakın çağlarda ise “endüstri toplumu ve çağı”nı başlatan buhar makinelerini görüyoruz. Endüstri toplumunun yarattığı bir sürü teknik harika var; otomobil, uçak, telefon, televizyon vs. Ancak bunların hiçbiri toplumu yeni bir çağa sokacak kadar etkin değilken, artık bilgisayarlarla birlikte insanlığın yeni bir çağa girdiği savında birçok düşünür hemfikirdir. Peki nedir bu aleti endüstri çağının diğer teknik harikalarından bu denli değişik kılan? Bir uçağa, telefona, televizyona, otomobile sahip olmayan çağ kapatmak, bilgisayarlara neden nasip olsun? Bu sorunun cevabı bilgisayarın aslen spesifik bir iş için yaratılmamış olup her işe göre adapte edilebilmesinde, yani programlanabilmesinde yatmaktadır. İnsanın kafasındaki herhangi bir problem matematiksel şekilde ifade edilebildiği an, insanlar bu problemin çözümünde bilgisayardan istifade edebilmekte, yani zekalarını bu alete aksettirebilmektedirler. Durum böyle olunca bilgisayarlar, her türlü işte insana yardımcı olabilmekte, tekdüze ve tekrar gerektiren işlerde ise insanın üstünden yükü alıp, aynı işi daha hızlı ve hatasız yapmaktadır. Bilgisayarların da esası, tıpkı insanlardaki “vücut ve ruh” gibi birbirinden ayrı düşünülemeyen iki teknoloji dalında yatmaktadır: Donanım ve Yazılım! Bilgisayarlara programlanabilmeleri için gerekli tüm elektronik ve mekanik olanakları sağlayan entegre devreleri, kapasitörleri, dirençleri, bağlantıları, motorcukları geliştiren teknoloji dalına donanım diyoruz. Yazılım ise, bütün bu donanım parçacıklarının sağladığı programlanabilme olanaklarından istifade ederek bilgisayarlara, istenen uygulama alanlarına insan zekasını aksettirme bilimi ve teknolojisidir. Yazılım ve donanımın başlıbaşına birer teknoloji dalı olmaları ve bilgisayarların verimine bakarken sadece elle tutulur, gözle görülür yanına değil, aynı zamanda donanımın tamamlayıcı, ayrılmaz bir parçası olan yazılıma da aynı titizlikle eğilinmesi gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. Kullanıcılarının yaptıkları yatırımlarından her zaman maximum faydayı sağlamalarını isteyen TELETEKNİK, gerek ev, gerekse iş bilgisayarlarında sağlamlık, güvenilirlik ve sağladığı kolaylıklar bakımından en iyi donanım olduğuna inandığı COMMODORE bilgisayarlarını pazarlamaktadır. Ancak bu bilgisayarlarda en fazla verimi alabilmek için gerekli yazılımın da en az bilgisayar seçimi kadar önemli olduğunu bu yazımızla vurgulayıp, kanımızca COMMODORE bilgisayarlarından asgari istifade etmenizi sağlayabilecek yerli/yabancı yazılım ürünlerini sizler için inceleyip, tasvip ettiklerimizi bu derginin sayfalarında sizlere tanıtmak istiyoruz. Ev bilgisayarlarıyla ilgili programlar derginin diğer bölümlerinde anlatılırken, biz bu bölümde iş dünyasındaki COMMODORE bilgisayarlarına layık oldukları “ruhu” verebilecek yazılım ürünlerini tanıtmaya çalışacağız. İş dünyasına dönük yazılım incelemelerimize, ilginç bulduğumuz yabancı kökenli tek ve çok kullanıcılı (bilgisayar ağları) ortamlarda çalışabilen, tamamen Türkçeleştirilmiş ve Türkiye'ye adapte edilmiş olan MİSHA “Muhasebe ve İş İdaresi Sistemi” entegre programlarıyla gelecek sayımızda başlayacağız. Saygılarımızla. TELETEKNİK A.Ş.