Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 19
Bir SECTOR'ün boş olup olmadığı da BYTE ANLAMI gene DİRECTORY içinde saklanır. Ar — tık, disket üzerinde belli bir yerde bu- 144-161 — Disket adı, eğer kısa ise 160 ile tamamlanır lunan ve özel amaçlarla kullanılan Dl- 162-163 1D RECTORY'nin incelenmesine geçebi- 164 Daima 160'dır gi depolamak için kullanılır. 167-176 166 ile dölü DIRECTORY'nin ilk bloku 18/00'dadır. 171-255 — © ile dolu
İlk iki byte'iı (BYTE 00 ve 01) bir sonraki bloku olan 18/01'i gösterir. BYTE 02 ise, eğer disketinizi Bir sonraki 18/01'den itibaren disket VC-4541 ile formatlamışsanız 65 üzerindeki dosyalarla ilgili bilgiler sakdeğerine sahip olacaktır. Bu, lanmaya başlanır. 18/01 ve sonra ge- VC-1541'in formatlama işareti olan 'A' len DİRECTORY blokları aşağıdaki yakarakterinin karakter kodudur. Örne- pıya sahiptir: ğin CBM-4040 ile formatlanan disketlerde bu sayı 69 (E') olacaktır. Bu tür disketleri, VC-1541 ile okuyabilir, an- BYTE ARR an Bir sonraki blokunu gösterir cek İlk a-31 1. dosya ile ilgili bilgiler ise: Çok Önemli, işle 34-63 2. dosya ile ilgili bilgiler u 140 byte içinde, disket üzerindeki 66-95 3. dosya ile ilgili bilgile tüm blokların dolu veya boş olmaları 38-127 4. ile ni belirtilmiştir. Burası tıpkı bir harita gibidir; İngilizce'de Block Availability 30-159 — 5. dosya ile ilgili bilgiler adını alır. Bu e, her dört byte 5 bir TRACK gösterecek şekilde ayarlan- 226-255 8. do&ya ile ilgili bilgiler mıştır. Bu dört byte'in ilki o TRACK'da kaç boş SECTOR olduğunu gösterir. Görüldüğü gibi her blokta 8 dosya Sonra gelen 3 byte'in oluşturduğu top- — 18. TRACK toplam 19 lam 24 bit'in her biri, o TRACK'daki iri bloktan oluştuğuna ve bunlarda biri SECTOR'lerden birini temsil eder. Eğer 18/00 için kullanıldığına göre, dosya o bit O ise, temsil ettiği SECTOR dolu içi isimleri için geriye 18 blok kalıyor. Yani demektir. 1 ise boş bir SECTOR göste- — Giskette yeterli boş blok olduğu sürece, 18'8- 144 değişik dosya bir diskette yer alabilir. DIRECTORY'nin en BYTE ANLAMI son blokunun İlk iki byte'ı O ve 255 deam ğerlerine sahiptir. Şimdi de her bir dosya için ayrılmış
O TRACK'daki olan 30 byte'ın hangi amaçlarla kulboş blak sayısı lanıldığını görelim! Bi SECTOR Tr a2 SECTÖR 88-15 BYTE ANLAMI A3 SECTÖR 16-23 yg Dosya tipi (PRG, REL, DEL, USR) Bir TRACK'da en fazla 21 SECTOR 1,2 tlk bilgi blokunun TRACK ve ime Bir 3-18 Dosya adı, kısa ise 160 ile tamamlanır 19,21 Relatif dosyalarda kullanılır TRACK 18 SECTOR Gü: e2-25 Kullanılmaz 26,27 O ile SAVE yapıldığında kullanılır 28,293 Dosyanın toplam blok uzunluğu
Byte 24 : - 8 05 : 00000000 - © Dosya tipleri de aşağıdaki gibidir. 3 e
26 : - A7 10000000 - 128 >> DEL 18/00'daki 04-07 sı byte'lar 00 i 04-07 arası byte'lar 00. TRACK'ı temsil ettiğine göre, yukarıda- > ki bilgilerden 00. TRACK'da 8 boş blok olduğu ve bunların 14-21 numaralı 10001000 > 132 REL SECTOR'lerde yer aldığı anlaşılmaktadır. Dikkatinizi çekeceği gibi, en solda- tılmadığını gösterir. Örneğin OPEN ile 18/00'ın diğer byte'ları ise şu anlam- ki bit daima 1'dir. Eğer bit O ise, bu açtığınız bir dosyayı CLOSE ile kapatları taşır: © dosyanın düzgün bir şekilde kapa- mazsanız, SAVE yaparken disket hafızası yetmezse veya işlem bitmeden elektrik kesilirse. Bu tipteki dosyalar kullanılamaz ve LOAD”$”,8 yaptıktan sonra yanlarında bir **” işareti görünür. Eğer soldan ikinci bit 1 ise (diğer bir deyişle, yukarıdaki sayılara 64 toplarsanız; örn. 128 4 64 — 192 ise), o dosya silinmeye karşı korunmuş demektir. Bunu da listedeki & işareti ile anlayabilirsiniz.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 18
ile elde ettiğimiz listenin en sonunda gördüğümüz “XXX BLOCKS FREE” sözünden başlayalım. Buradan da kolayca anlaşılacağı gibi, VC-1541 bilgileri bloklar halinde saklıyor. Her bir blok 256 byte'dan oluşur ve bir diskette 683 adet blok vardır. Bunların 19 tanesini, daha sonra ayrıntısıyla göreceğimiz Directory kaplar. Böylece programlar ve veriler için disket üzerinde 664 blok kalmaktadır. Olaya daha fiziksel bir gözle bakarsak, disketin üzerinde TRACK'ların var olduğunu ve her bir TRACK'ın da belli, ancak her TRACK için farklı sayıda SECTOR'e sahip olduğunu görürüz. Şimdi TRACK ve SECTOR deyimlerini biraz açalım.
Disketin içi
Normalde kare şeklinde bir koruyucu içinde bulunan disket, aslında bir plak görüntüsüne sahiptir. Ve tıpkı plakların üzerindeki çizgiler gibi dairesel bölümlere ayrılmıştır. Ancak bunlar manyetik oldukları için belirgin olarak görünmezler. İşte bu dairelerin her birine TRACK adı verilir. VC-1541, en büyük çapa sahipse TRACK'ı 1, en içteki en küçük ise 35 ile numaralandırır. Yani toplam 35 TRACK vardır. 35-41 arasındaki TRACK'lara normal DOS komutları aracılığıyla ulaşmak mümkün değildir ve makine dilinde gelişmiş bir bilgi ile VC-1541'i çok iyi tanımayı gerektirir. Bu TRACK'lar, profesyonel
Programlarınızı, elinizdeki bilgileri emanet ediyorsunuz, ama...
TUNA ERTEMALP
64 ile profesyonel olarak ilgilenenlerin veya kasetten daha hızlı ve gelişmiş “akıllı” bir kayıt aracına ihtiyaç duyanların vazgeçemedikleri VC-1541 disk sürücüsü bugünkü konumuz. Daha doğrusu, VC-41541'in bilgileri disket üzerinde saklamak için izlediği yöntemler ve bunları bizim nasıl kullanabileceğimiz.
programları kopyalamaya karşı birer engel olarak kullanılırlar. Her bir TRACK da kendi içinde SEC-TOR'lere ayrılmıştır. Her bir SECTOR 256 byte'dir ve toplam 683 SECTOR vardır. Hemen anlayacağınız gibi, BLOCK olarak belirtilen şey, aslında SECTOR'- un bir diğer adı. Ancak TRACK'ların uzunlukları farklı olduğu için her TRACK'da farklı sayıda SECTOR bulunur. VC-1541, her TRACK'daki SEC-TOR'leri sıfır ile başlayarak numaralar.
Dolayısıyla, dördüncü TRACK'ın beşinci SECTÖR'ü ile onuncu TRACK'ın beşinci SECTOR'ü arasında fark vardır.
Aşağıda her TRACK'da kaç SECTOR olduğu ve numaraları gösterilmiştir.
Disket Yapısı
TRACK SECTOR 20-20 20-18 3-30 31-35 20-16
Disket üzerine herhangi bir bilgi, diyelim ki bir program yazıldığında, ŞU işlemler yapılır. Önce programın adı DİRECTORY'de kaydedilir. Daha sonra da bilgi yazılabilecek en uygun boş SECTOR bulunur. Ancak bilgi bir bloktan daha uzunsa ne olacak? İşte buna çözüm olarak şöyle bir yöntem kullanılmaktadır. Yazılacak bilginin ilk 254 byte'ı bir bloka yazılır. Sonra gelen 254 byte, ilk bloka en yakın boş bir bloka yazılır ve ilk blokun ilk 2 byte'ına, ikinci blokun TRACK ve SECTOR numaraları kaydedilir. Daha sonraki 254 byte için bir üçüncü blok kullanılır ve bu blokun TRACK ve SECTOR numaraları da, ikinci blokun İlk iki byte'ıncı yazılır. Bu işlem en son bilgi parçası da diskette yazılıncaya kadar devam eder ve böylece, yazdığımız bilgi bir bloklar zincirine yerleşmiş olur. En son blokun ilk byte'ı daima sıfır olur ve ikinci byte'i da o blokta kaç byte'lık bilgi olduğunu gösterir. Dikkatli okuyucularımız, DİRECTORY'- nin ve en yakın boş blokun neler olduğunu soracaklardır. DİRECTORY, tüm 18. TRACK'ı kaplar ve disket üzerinde bulunan dosyaların tiplerini (SEO, PRG, REL, DEL, USR gibi), isimlerini, uzunluklarını ve disket üzerinde hangi TRACK ve SECTOR'dan itibaren başladıklarını saklar. Ayrıca disketin adı ve kimlik numarası (ID) da burada saklanır. Bunların nasıl yerleştiğini birazdan göreceğiz. En yakın blok ise, her zaman için bir sonra gelen blok değildir. Örneğin 18. TRACK ve 01. SECTOR'e en yakın SEC-TOR, 18. TRACK 04. SECTOR'dür. Bu tamamen disketin ve VC-1541'in yapısına bağlıdır. Temelde, 18/01'den sonra 18/04'ü okumanın, 18/02'yi okumaktan daha hızlı olacağı gerçeği yatar.