Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 26
PROGRAM Fİ-DIRECTÜRY ösdi
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 27
Kıt kaynakların en verimli bir bileşimde kullanılabilmesi, her an rastlanabilecek bir sorundur. Bu problemi çözümleyebilmek için matematiksel programlama denen muhtelif yöntemler geliştirilmiştir. Bu yöntemlerin en basitlerinden ve en yaygın olarak kullanılanlarından biri olan lineer programlama, belirli kısıtlayıcı şartlar altında, azami kâr veya asgari masraf gibi bir amaca nasıl bir bileşimle ulaşabileceğini gösteren bir yöntemdir.
Bu isimdeki lineer yani doğrusallık terimi, oranlılık ifade eder. Bir mamulün bir kilosu 10.-TL ise, 10 kilosu 100.-TL olmalı; bir tezgah 1 saatte 200 parça üretiyorsa, 5 saatte 100 parça meydana getirmeli, görüldüğü gibi terimler arasında doğrusal bir oran olduğu kabul edilmektedir.
Lineer programlamada en önemli birinci husus, meselenin tam olarak anlaşılıp, doğru bir metoda oturtulmasıdır. Bu iş için henüz bilgisayarlar kullanılabilecek düzeyde değildir, çünkü işin içine zekanın yaratıcı gücü girmektedir. Ancak modeli sembolize eden amaç denklemi ve kısıtlar (sınırlayıcılar) ortaya çıkarıldıktan sonra sıra, bazı karmaşık problemlerde yüzlerce iterasyon gerektiren bir dizi matematik işlem gerektirmektedir. Simplex yöntemi kullanılarak optimum çözüm araştırılır. Şayet yöntem kullanılırken denklemlerdeki değişken sayısı ve kısıt sayıları fazla ise oluşan iterasyonlar yüzlerce olabilir. Bu durumda, sonuca gitmek için çok zaman harcamak gerekir. İşte burada bilgisayar devreye giriyor ve bu hamallığı üstleniyor. Tekrarlanması gereken yüzlerce matematiksel işlem koşul kontrolleri aşağıda verilmiş olan program sayesinde büyük bir hızla birkaç saniyede hallediliyor. Programı kullanabilmek için önce değişken ve kısıt sayısını, sırası ile amaç denkleminin, kısıtların katsayılarını ve eşitliklerin sağ tarafındaki değerleri ve en sağda (Basic) esas değişkenlerin indis numaralarını (yani tabloda kaçıncı değişken olduklarını) vermeniz yeterli.
Karşınıza çıkan ilk tabloda o, iterasyona ait (yani başlangıç tablosu) bilgiler vardır. Bundan sonra her tuşa basışımızda gerekli ara işlemler yapılarak ekrana bir sonraki iterasyona ait tablo çıkacaktır. Optimum değer tablonun altında yazılacak ve işlem duracaktır.
Bundan sonra bir yeni denklem sistemi için çözüm isteniyorsa "Cont" de-