Sayfa 8

Bir dergide tekrar birlikte olmak ne güzel. Bundan önceki bölümümüzü Commodore Dergisi'nin AMIGA Bülteni'nde vermiştik. Artık bu bölümler bu dergide yayınlanmaya devam edecek. Lafı fazla uzatmadan hemen konuya girmek istiyorum. AMIGA, hepinizin bildiği gibi birçok üstün özelliğe sahip bir bilgisayar, ancak bunlar sadece grafik, ses, animasyon gibi alanlarda değil. En az bunlar kadar önemli olan ve ne yazık ki diğerleri kadar hatırlanmayan bir unsur da onun işletim sistemi. Bu kavramı bilmeyenler için kısa bir açıklama yapmak gerekirse, “İşletim sistemi (Operating System, OS) bir bilgisayarın en ince ayrıntılarına kumanda eden programlar grubudur” diyebiliriz. Bu programlar, bilgisayarın yaptığı temel işlemleri uygular. Örneğin bir program diskete bir bilgi yazmak isterse işletim sisteminden bunu nasıl yapılacağını bilen bir alt programı çağırır, bu bilgileri ona iletir ve gerisine kendi karışmaz. Bu alt program, bilginin diskete mi, harddiske mi, RAMdiske mi yazılacağına bakarak o tür kayıt ortamı için gereken daha düşük seviye alt programları çağırır. Bu biraz dolambaçlı bir yol gibi görülebilir, ancak böylece programlar belli bir kayıt ortamına (örneğin diskete) bağlı kalmazlar, başka ortamlara (örneğin harddiske) kolayca uyum sağlarlar. Ne yazık ki bazı programlar (daha çok oyunlar) bunu pek dikkate almazlar, bazı programcılar doğrudan diskete erişerek kazanılacak küçük zaman kazançlarının peşinde koşarak uyumluluktan vazgeçerler. Oyun programlarında anlayışla karşılanabilecek bu davranış, diğer yazılım türleri için son derece yanlıştır, ama zaten boyutları devamlı büyüyen grafik, müzik, animasyon programları disketlere sığmayıp harddisk (hatta CD-ROM) gibi kayıt ortamlarına gerek duymaya başlayınca bu tür sorunlar azalmaya başladı. İşletim sistemi aslında oldukça kapsamlı. ROM'da bulunan Kickstart adlı kısım, 1.3 versiyonuna kadar 256K uzunluğunda, 3000'de yer alan Kickstart 2.0 ise tam 512K tutuyor. Bunun dışında bilgisayarın açıldığı (boot edildiği) disketten gerektiğinde yüklenen pek çok kısım var. Bu özelliği yüzünden AMIGA son derece esnek bir işletim sistemine sahip, herhangi bir ilave yapılacağı zaman bunu açılış disketine yerleştirmek ve bir iki yere bunların tanınması için gereken ilaveleri yapmak yetiyor, ancak bu aynı zamanda bir dezavantaj, çünkü AMIGA bu cins bir bilgiye ihtiyacı olursa sizden açıldığı disketi istiyor. Bunun çaresi, bilgisayarın harddiskten açılması ve aradığı dosyaları burada bulabilmesidir. Zamanımızda harddisk artık bir lüks değil, ama tabii ki AMIGA'sı ile sadece oyun oynayan birisine harddisk gerekmez. Yine de ciddi bir işle uğraşırken (animasyon, programcılık, müzik, grafik gibi) harddisk yalnız gerekli değil, neredeyse mecburidir. Ayrıca günümüzde pek çok kaliteli ve fazla disketli oyun da harddisk kullanımını desteklemektedir. Bunlara birkaç örnek vermek gerekirse Pirates, TestDrive, SilentService, StarControl, Wings, 688 Attack Sub, Falcon, Elvira, LucasFilm'in oyunları (Secret of Monkey Island...), Sierra-On-Line'ın oyunları (Iceman, King's Quest, Larry...) bunların başında gelir. Neyse, konuyu fazla dağıtmayalım. İşletim sisteminin kısımlarına geçmeden bazı temel kavramları açıklamak istiyorum: Multitasking (Çok görevlilik): Birden fazla programın aynı anda çalışması. AMIGA'nın içinde sadece bir merkezi işlemci (CPU) olduğu için aslında birçok programın aynı anda çalışması imkansızdır. Ancak AMIGA her programı belli bir süre çalıştırıp sonra diğer programlara birer birer zaman ayırarak görünüşte bunu sağlar. Bilgisayarın yüksek hızı yüzünden insan bunu ayırt edemez. Resident library (kalıcı kütüphane): Bu tür library'ler her dilde yazılmış programların kullanabileceği yararlı fonksiyonlar (alt programlar) içerirler ve işletim sistemini kullanmanın temel yolu bu alt programları kullanmaktır. İlk olarak tüm sistemi üç ana kısma ayırmak mümkün. Bunlar: 1- Multitasking imkanlarını düzenleyen EXEC. 2- Disket ve diğer kayıt ortamlarını düzenleyen AMIGA-DOS. 3- Grafik tabanlı kullanıcı arabirimi (Graphical User Interface) işlevi gören INTUITION.