PPage
Retro bilgisayarDört sayfalık yarısı renkli bir tanıtım broşürü.
WordPerfect, DeluxePaint, Professional Page,
Laser Printer.
er ne kadar bilgisayar kullanmaya alışık olsak da yine elle eskiz yapmak vazgeçemediğimiz bir uygulama. Sipariş veren firmanın yazısı ve talepleri doğrultusunda genel sayfa planlarımızı eskiz halinde tasarlamak bize yapacağımız işlemlerde kolaylık sağlayacak. Sayfalardaki resim ve yazı dağılımı kabaca saptandıktan sonra, taslak halinde sayfaları çizmemiz gerekiyor. Bunun için istersek yine bir AMIGA programı, De- LuxePaint'i kullanabiliriz. İşte taslağımız da hazır. Şimdi sıra PPage kullanmaya geldi. Sayfamızın ebatları, 19.5x27 cm. Dört adet aynı sayfadan kullanacağımız için öncelikle bir kalıp
(template) hazırlamalıyız. Bunun için sayfa (Page) menüsünden hazır sayfa (default page) seçeneğini işaretleriz. Çıkan kutuda sayfa ebatlarımızı yazmamız gerekli. Yazılacak yeri hemen bulacağınıza eminim. Sayfa ebatlarını girdikten sonra OK kutucuğuna basarak sayfamızı yaratalım. Ooops... Yine atladık. Yazılarımızı üç sutun içine yerleştirecektik. Tekrar aynı sayfaya dönmek için yine sayfa menüsünden değiştir şıkkına gelip aktif'i işaretleyin. Yaptığınız sayfanın ölçüleri yeniden ekranda bir kutu olarak belirecek. Hazır bu kutu ekranda belirmişken sağ-sol, üst alt paylarını (margin) da belirleyin. Bu arada bu ku-
Bl KİRİ tuyu yeniden niçin açtığınızı da unutmayın. Kutunun en altına yakın kolon (Columns) yazan kutunun üstüne gidip oradaki O rakamını silip yerine 3 yazın. Sonra bir kez daha tamam kutusuna basın. Sayfalar açılacak ancak sütunlarınızı göremeyeceksiniz. Sütunları görebilmek için Ppage'de yazı yazma ucunu alıp Ctrl tuşuna basarak sayfa üzerinde, sütunların açılması gereken yerlerde üç kez kliklememiz lazım. Şimdi sütunlarımızı görebiliyoruz. Açılan sütunları istediğimiz gibi yerleştirelim (aralarında yeterince boşluk kalmasına dikkat ederek). Artık kalıp sayfamız tamam. Şimdi sayfa menüsüne geri döneceğiz. Oradan kalıp yap menüsüne gidip yapacağınız işe göre tek ya da çift sayfa kalıbını seçelim. Bu işlemden sonra yaptığımız sayfa bir kalıp haline gelir. Bundan sonra yapacağımız işlem bu kalıbı kaydetmek olmalı. Yine sayfa (page) menüsünden kaydet şıkkının üzerine gidip, açılan kutudan tek sayfa kalıbını işa-
Mute Templal® pa
retleyelim. Nereye kaydedeceğimizi ve İsmini belirledikten sonra yine tamam tuşuna basarak kalıbımızı kaydedelim. İsterseniz biraz tek (0dd) sayfa/çift (even) sayfa kalıbı lafları üzerinde duralım. Genel olarak bakıldığında, özellikle kitaplarda tek sayfaların yazı yerleşiminin ve sayfa numarası yerlerinin çift sayfalardan farklı olduğu gözlenir. Bu nedenle tek ve çift sayfalar için ayrı ayrı kalıp hazırlamak gerekir. Program böyle uygulamalar için bu kolaylığı hazır halde sunuyor.
İŞE BAŞLAYALIM
İşimiz dört sayfalık bir broşür hazırlamaktı. Şimdi sayfa menüsünden, yükle seçeneğinden tek sayfa kalıbını işaretleyelim. Çıkan kutuda isim yerine kaydederken verdiğimiz ismi yazalım ve kalıbımızı yükleyelim. Kalıbımız yüklenince sayfamızı hemen göremeyeceğiz. Çünkü yüklenen bir kalıptır ve biz bu kalıptan sayfa yaratırken yararlanacağız. Bu işlem için yine sayfa menüsünden oluştur seçeneğini işaretleyelim. Çıkan pencereden tek sayfa kalıbından şıkkını seçelim yapacağımız işleme göre kutuları birbirine bağlayabiliriz (bağlanan kutularda birinci kutuya sığmayan yazı otomatik olarak ikinci kutuya geçer. Özellikle uzun yazılar kullanıldığında çok işe yarayan bir işlemdir bu.) ya da ayrı tutabiliriz. İşimizde kullanacağımız yazılar... İşte en önemli şeyi unuttuk! Bilgisayara yazıları geçmeyi. Yazılarımızı bilgisayara aktarmalıyız ki kullanabilelim. Bu işlem için PPage'in tanıyabileceği kelime işlem programlarından birini kullanabiliriz. Bu programların başında Transcript geliyor. Bu program da PPage'i yazan firmanın bir başka ürünü. Bu yüzden PPage ile oldukça uyumlu. Yine PPage 2.0'ın içinde yer alan Article Editör'ü yazılarınızı yazmakta kullanabilirsiniz. Bunların dışında WordPerfect, Scribble, TextCraft programları da kullanabileceğiniz kelime işlemciler arasında yer alıyor.
Kullanacağımız yazıları, bu programlardan birini kullanıp (Örneğin WordPerfect) yazalım ve kaydedelim. Şimdi sayfaları hazırlamaya tekrar dönebiliriz. İşimizde kullanacağımız yazılar ayrı ayrı küçük parçalar halinde. Bu yüzden kutuların birbirine bağlı olması gerekmiyor. Bu nedenle bu şıkka ilişkin kutuyu aktif olmaktan çıkaralım. Ayrıca resim ve şirket logosu kullanacağımızdan kutuların kilitli maması lazım. Bu sorunu da çözdükten sonra kaç adet sayfa istediğimizi belirtip, tamam kutusuna klikleyelim. Elimizde istediğimiz gibi değerlendirebileceğimiz dört sayfamız var artık. Verilen işe son bir kez göz atalim. Bizden istenen kapak ve arka sayfası renkli olmak üzere hazırlanacak dört sayfalık bir tanıtım broşürü idi. İşi veren kuruluş, TAŞPLAK MUZİK, müzik aletleri ve kompakt disk satan bir mağaza işletiyor. Bu sebeple broşürün kapağında en yeni ürünleri olan CD player tanıtılacak. İç sayfalarda ise yarımşar sayfa halinde ellerindeki diğer CD player'ların, kaset çaların ve amfilerin tanıtımı yapılacak. Uçüncü sayfanın son yarısında İse mağazanın yeni tarif edilecek ve kampanya koşulları yazılacak. Arka kapakta da yine mağazada satılan kompakt disklerden resimli örnekler verilecek ve kısa bir yazılacak.
SAYFA ÇİZMEK
Yanlış anlaşılmasın, amacımız grafikerlik dersi vermek değil. Her şeyden önce bilgimiz ve görgümüz bu konuda yeterli değil. Ama elimizde bir iş var ve biz bunu olabilecek en iyi biçimde yapmak istiyoruz. Bu yüzden işlemlerimize başlamadan bir eskiz yapmıştık. Şimdi bu eskizimize sadık kalarak resim ve yazılarımızı yerleştirelim. Ilk işlem olarak ekranın en sağındaki tepe menüsü olan tercihler (preferences) menüsünden text format seçeneğinden yazımızın WordPerfect'le yazıldığını işaretleyelim başka bir program kullanmadıysak). Böylece PPage yazımızı doğru olarak kutularına aktaracaktır. İkinci işimiz ilk yazının gireceği kutuyu işaretlemek olacak. Bunun için yazı yazma ucunu alıp yazının gireceği kutuya kliklemek yeterli. Kutunun aktif hale geldiğini göreceksiniz. Şimdi yapılacak iş en soldaki tepe menüsüne gidip al (import) seçeneğinden yazı'yı (text) işaretlemek. Ekranda bir kutu açılacak ve nereden hangi isimdeki WordPerfect yazısının alınacağı sorulacak. Kaydettiğimiz sürücüyü ve yazının ismini girip tamam kutucuğuna bir klik yapmamız gerekiyor. Son olarak düzenle (edit! menüsünden yapıştır (paste) komutunu seçerek yazımızı kutusuna yerleştiririz. Ya da kolay yolu seçip Fi tuşunu da kullanabiliriz. Hatırlarsanız sayfamızı kalıptan çoğaltırken kutuları ayrı tutmuştuk. İlk sayfadaki yazımızın ilk kutuya sığmadığını kutunun alt sağ köşesinde beliren bir işaretten anlayabiliriz. Şimdi yazımızın geri kalanını da görmek için ilk kutuyu ikincisine bağlamamız gerekiyor. Bunun için ekranın sağındaki ikon menülerden birbirine çapraz bir çizgiyle bağlı iki kutuyu gösteren ikonu seçeriz. Artık elimizde tamamen ikona benzer bir pointırımız var. Bununla ikinci kutuyu işaretleyelim. İkinci kutu aktif hale geldi ve işte yazımızın devamı da gözüktü. Aynı işlemi üçüncü kutu için de yapalım. Yazılarımız yerine yerleşti. Aynı sayfaya bir başlık, bir resim ve firmanın logosuyla ismini koymamız lazım. Eskizdeki biçime uygun olarak bunlara alt kutuları çizelim. Kutu çizmek için ikon menüsündeki en üst kutuyu seçmeliyiz. Kutularımızı çizdikten sonra ölçülerin ve yerleşim yerlerinin tam olması için tepe menülerinden kutu menüsüne gidelim ve oradan değiştir (alter) aktif olanı (current) şıkkını seçelim. Belirecek kutuda kutumuzun sağdan ve yukarıdan aldığı pozisyon sayısal değerlerle ifade edilecektir. Ayrıca kutumuzun eni ve boyu verilecektir. Ayrıca kutumu-
Point Size
alar
£
Cancel | zun eni ve boyu verilecektir. Bu rakamları bu kutunun üzerinde değiştirerek, İstediğimiz ölçülere ulaşabiliriz. Bu menüde yapmamız gereken bir ikinci iş daha var. Kutunun üzerinde bir dizi (dört adet) ikon komut olduğunu görmüşsünüzdür. Bunlardan üçüncüsü bir yazının üzerinde bir zarf göstermektedir. Bu ikona bütün kutularımız için bir
$
| i e f | BERK HER | Dİ BİLİ & * kez basmamız ve o zarfı belirgin hale getirmemiz lazım. Bu sayede yazılarımız başlık, logo ve resim kutularının etrafından dolaşacaktır. Eyvah.. Şimdi de yazılarımız var olan kutulara sığmadı. Oysa bütün yazının birinci sayfada yeralması lazım. Burada punto (boysize) kavramından söz etmenin zamanı geldi. Punto yayıncılıkla ilgilenenlerin karakter boyları için kullandıkları ölçü birimidir. PPage alınan yazıyı kutuya yapıştırırken 12 punto karakterler kullanır. Ancak 12 punto özellikle uzun yazılarda gereksiz bir büyüklüktür. Bu nedenle yazımızı 10 punto -ki yeterli bir büyüklüktür- olarak yeniden düzenleyebiliriz. Bunun için düzenle (edit! menüsünden hepsini seç (select all) şıkkını seçelim. Bunu yaparken yazı yazma ucunun elimizde olmasına dikkat etmeliyiz. Daha sonra yazı (type) tepe menüsüne gidip oradan boy (size) menüsünü seçmeliyiz. Gelen kutucukta 12'nin yerine 10 yazmak çok kolay. İşte şimdi yazımız sığdı. Punto'nun yanısıra yazı karakterlerinden de bahsetmemiz gerekiyor. PPage içinde Posteript dilinde yazılmış 15 karakterlik bir set var. Bu karakterlerin her biri değişik özellikler taşıyor. Ancak biz burada temel iki özellik üzerinde duracağız. Tırnaklı karakterler ve tırnaksız karakterler. Tırnaklı karakterler (serifli olarak da bilinir). Times, NewCentury gibi karakterlerdir, tırnaksız karakterler ise Helvetica, AvantGarde gibi karakterlerdir. Genel olarak tırnaklı karakterlerin daha kolay okundukları bilinir. Buna karşılık tırnaksız karakterler daha dikkat çekicidir. İşte bu nedenle başlığımızı tırnaksız bir karakterle yapmamız ve yazının bütününün tırnaklı karakterlerle olması daha doğru olacaktır. Artık sıra başlığımızın atılmasında. Başlık doğal olarak daha büyük bir puntoda atılmalıdır. Kutumuz ve içinde yazacaklar belirli olduğuna göre, deneyerek kutuya sığacak en büyük puntoyu bulabi- İiriz. Birinci sayfamız ve son sayfamız renkli olacaktı. Onun için doğrudan son sayfaya geçmek ve kolay olan (hemen hemen yukarıda anlatılanlarla gerçekleştirilebilecek) iki siyah beyaz sayfayı sona bırakmak daha doğru olacak.
|
&
Son sayfamızda kullanacağımız altı adet küçük resim var. Yine genel bir uzun yazımız ve bir de firmanın adresini koymamız gereken bir kutu son sayfada yer alacak. Yazımızı yerleştirdikten sonra kutularımızı ilk sayfada olduğu gibi eskize uyarak yerleştiriyoruz. Yazımızın puntosunu ayarladıktan sonra, listeyi belirgin hale getirmek için ikon menüsünden seçeceğimiz alttaki kutu ile çerçeve atıyoruz. Arka sayfada son yapacağımız iş, firmanın adresini yerleştirmek. Bunun için ön sayfada logo yerleştirdiğimiz yerin tam simetrisine adresi yerleştirirsek daha hoş bir görüntü elde ederiz. Nihayet iç sayfalara başlayacağız. Başta da söylediğimiz gibi, bu sayfalar daha kolay. Diğer sayfalarda yaptığımız işlemleri sırasıyla burada da yapıyoruz. İşin zor yönlerini öğrenip kolaylıkları kavradıktan sonra sanat yönüne ağırlık vermek için vaktimiz kalıyor artık. İlk ve son sayfamızda olduğu gi-
4 6 öğ m bi renkli resimler kullanmadığımız için, değişik süsleme elemanları kullanmalıyız. Bunlardan bir tanesi dişi yazılar. Dişi yazılar PPage'de yapılması en zor işlerden biri. Ancak gerek başlıklarda gerekse spotlarda güzel bir efektler yaratan bir uygulama bu. Şimdi dişi karakterlerin nasıl oluşturulacağını dilimiz döndüğünce anlatalım.
ks. 3
VEL
Dİ « # “ # KA KAL wh * i "di « Kind
BOLTER
Bu işlem için önce bir kutu açıp yazımızı yazalım. Daha sonra ikon menüsünden kutu ikonunu seçip, yazımızı kapatacak bir kutu çizelim. Daha sonra ok ikonunu alıp, tepe menüsünden Çiz (Draw) menüsüne girelim ve oradan doldurma rengi (fill color) seçeneğini işaretleyelim. Çıkan renk cetvelinden siyah rengi seçelim. Daha sonra aynı menüden fill pattern seçeneğine gidip siyah dolu kutuyu işaretleyelim. Kutumuzun siyah renkle dolduğunu göreceğiz. Eğer dolmamışsa, en sağ tepe menüye gelip wireframe graphic seçeneğinden çıkmamız lazım. Şimdi yapacaklarımızı dikkatle takip etmeniz lazım. Okla siyah kutumuzu aktif hale getiriyoruz ve ikon menüsünde sayfa göstergesinin tam altındaki iki ikondan sağdakine basıyoruz. Böylece siyah kutumuz yazı kutusunun altına geçiyor. Şimdi yazı kutumuz üstte. Yazı ucunu alıp yazı kutumuzu aktif hale getirelim ve F4 tuşuna basalım. Daha sonra yine Çiz tepe menüsüne gidip line color'dan beyaz rengi seçin. (Bu işlem PPage 2.0'da type menüsünde yapılır). İşte siyah zemin üstünde beyaz yazımız yani dişi yazımız hazır. İkinci kullanacağımız süsleme yöntemi yalnızca PPage 2.0'da mümkün. Resim ve yazı kutularını istenilen açıda çevirmek mümkün. Bunun için kutu penceresini açıp açıyı belirlemeniz yeterli. Asimetrik resim kutuları sayfamıza ayrı bir tat verecektir. İç sayfalardaki düzenlemeleri bu olanakları kullanarak tamamen keyfinize göre yapabilirsiniz. Daha ileride daha zor işler için yeniden birlikte olacağız. Burada birçok ayrıntıyı bilerek ve isteyerek atladık. Bunların nasıl yapılacağını öğrenmek için program el kitaplarını okumanızı öneririz. Gelecek ay başka bir programda buluşmak üzere hoşça kalın.
Okuyucuya Not: Yarı profesyoneller için hazırladığımız “DOSYA” her ay profesyonel bir program ile hazırlanan bir iş örneğini, bunu yaparken programda dikkat edilmesi gereken noktaları ve genel bilgiyi içeriyor. Bu ay ilk dosyamız PPAGE. Ayrıca bu dosyaları saklamak için tel dikişinden ayırabilir, böylece bir PROGRAM DOSYASI'na sahip olabilirsiniz.