Sayfa 8

$0123 sayısını $01 ve $23 olarak ikiye ayıralım. Sonra bunları tek tek hesaplayalım $01 = 1 ve $23 = 35 olur. Daha sonra ise $01’in sonucunu 256 ile çarparak yeni sonucu $23’ün sonucuyla toplayalım. 256*1 + 35 = 256 + 35 = 291 Demek ki $0123 sayısının onlu karşılığı 291 oluyormuş. Örnek2: $FCE2 => $FC = 252 ve $E2 = 226 => 256*252 + 226 = 64738

2-Sayının basamaklarındaki karakterlerin sayı değeri soldan sağa doğru 4096, 256, 16 ve 1 ile çarpılır ve her basamağın sonucu toplanır. $ABCD = 4096*10 + 256*11 + 16*12 + 1*13 = 40960 + 2816 + 192 + 13 = 43981 $FFFF = 4096*15 + 256*15 + 16*15 + 1*15 = 61440 + 3840 + 240 + 15 = 65535 Onaltılı bir sistemde elde edebileceğimiz en büyük sayı 65535’tir ve bu sayı COMMODORE 64’ün hafızasındaki en son adresi gösterir. ONALTILIDAN İKİLİYE VE İKİLİDEN ONALTILIYA GEÇİŞ: Sayının karakterlerine aşağıdaki tablodan karşılık gelen kısımlar yan yana yazılarak ikili sistemdeki karşılığı bulunmuş olur. Aynı şekilde ikili sistemdeki bir sayı soldan 4 basamağı ayrılarak iki gruba bölünür ve karşılık gelen HEX karakter yazılırsa sayının HEX karşılığı bulunmuş olur.

HEX SAYI İKİLİ SİSTEMDEKİ KARŞILIĞI 0 0 0 0 0 1 0 0 0 1 2 0 0 1 0 3 0 0 1 1 4 0 1 0 0 5 0 1 0 1 6 0 1 1 0 7 0 1 1 1 8 1 0 0 0 9 1 0 0 1 A 1 0 1 0 B 1 0 1 1 C 1 1 0 0 D 1 1 0 1 E 1 1 1 0 F 1 1 1 1 Örnek: $3C = % 0011 1100 %10110011 => 1011 = B ve 0011 = 3 bulunarak %10110011 = $B3 olur. Gördüğünüz gibi sayı sistemleri ve çevirme işlemleri aslında çok basittir. Peki onlu bir sayıyı onaltılı bir sayıya nasıl çevireceğiz.

1 – Sayı 256’dan küçükse: Sayıyı 16’ya bölün, eğer sonuç tam sayı ise HEX karşılığını yazın ve sonuna bir tane 0 ekleyin. Eğer sonuç tam sayı değilse tam kısmının HEX karşılığını yazın, daha sonra tam kısmını 16 ile çarpın ve sonucu asıl sayıdan çıkartın. Çıkarma işleminin sonucunun HEX karşılığını ise daha önce yazdığınız HEX karşılığın yanına ekleyin. Örnek: 239’un HEX karşılığı 239 / 16 = 14.93 Æ 14 = E Æ 14*16 = 224 239 – 224 = 15 = F 239 = $EF 2 – Sayı 256’dan büyük ise: Sayıyı 256’ya bölün. Tam kısmına 1. Maddedeki işlemleri uygulayın. Tam kısmı 256 ile çarpın asıl sayıdan çıkartın. Sonuca 1. Maddedeki işlemleri uygulayın. Örnek: 45891’in HEX karşılığı 45891 / 256 = 179.26 tam kısmı 179 = $B3 179*256 = 45824 45891 – 45824 = 67 67 = $43 bulunur. Demek ki 45891 = $B343 oluyormuş. Assembler kursumuzun ilk konusu burada bitti. Bir sonraki sayıda komutları alfabetik sırayla görmeye başlayacağız.