YENİLİK Mİ YOKSA YENİ SORUNLAR MI???

• Haberler ve fuarlar

YENİLİK Mİ YOKSA YENİ SORUNLAR MI ??? Tamer Dinçer Sevgili Amiga Dünyası tutkunları, bu sayıda sizlere şubat ayında yapılan Commodore Show 92'den bu yana dillerde dolaşan ve yaz başında tanışma olanağına sahip olduğumuz A500 Plus ile resimlerden de olsa gördüğümüz fakat daha birçoğunuzun kullanma şansına erişemediği

A600'ü her yönden tanıtacağım.

Önceliği şu anda en yaygın olan A500'e yakınlığından dolayı A500 Plus'a vermek istiyorum. Dış görünüş olarak tıpatıp bir A500'le karşı karşıya kalıyorum, ancak ilk dikkatimi çeken, COMMODORE yazısının altındaki A-500 Plus yazısı oluyor ve bundan başka bir farka rastlamıyorum. A500 Plus'ı kullanmaya başladığımda ise değişik bir ekranla karşılaşıyorum; bu, tabii ki 2.0 ROM'larının açılış ekranı, makinayı tekrar resetleyip mouse'un iki tuşunu birden basılı tuttuğumda ise 2.0 KICKSTART'ın başka bir özelliğiyle karşılaşıyorum. Bu hangi sürücüden boot etmek (başlangıç yapmak) istediğimi ve startup-sequence'ın işleme konulup konulmayacağını belirttiğim bir ekran. Bundan sonra WORKBENCH disketimi sürücüme yerleştirip birkaç deneme daha yapıyorum. Öncelikle programlar son derece hızlı yükleniyor ve çok kullanılan aynı zamanda kısa olan DOS komutları ROM'a yerleştirilmiş, yani hafızada resident olarak tanımlanıyor. Bundan başka 2.0 ROM'larının saymakla bitmeyecek birçok yeni özelliği var, mesela virüslerle savaşmak daha kolay; hepimizin yakından tanıdığı SADDAM virüsü 2.0 altında etkisiz kalıyor. Artık ROM entegresiyle uğraşmayı bırakıp diğer değişikliklere değinmek istiyorum. İlk göze çarpan yenilik, CHIP hafızanın (grafik ve ses datalarının saklandığı hafızanın) 1MB standart, 2MB opsiyonel olması. Bu, bana FatAgnus entegresinin A3000'de kullanılanın bir benzeri olduğunu düşündürüyor. Bir başka değişiklik de video devre ve entegresinde göze çarpıyor, artık AMIGA'ya direkt olarak bir multiscan monitörünü sınırlı olanaklar içinde bağlayabiliyoruz; ancak bunun FlickerFree (titremeyen ekran) kartlarıyla karıştırılmaması gerekir.

Çünkü A500 Plus'ta multiscan monitörü sadece PRODUCTIVITY modunda ve 4 renkte titremesiz görüntü sağlıyor. Bu, özellikle PPAGE gibi yalnız yüksek çözünürlükte çalışan, dolayısıyla titremeden şikayet eden kişilerin çok beğenecekleri bir yenilik. Gelelim yazımın başlığına. "YENİLİK Mİ YOKSA YENİ SORUNLAR MI?" demiştim, kesinlikle yeni sorunlar değil; bu noktada iş biraz bayilere düşüyor. Çünkü gördüğüm kadarıyla hiçbir COMMODORE yetkili satıcısı zahmet edip de dükkanına bir A500 Plus açmıyor; fakat A500 Plus kullanan birkaç bayiye rastladım, ki burada ne A500 Plus sahipleri sıkıntı çekiyor ne de bayi. Eğer bu sorunların hiçbiriyle uğraşmak istemiyor ve 200.000.- TL kadar parayı gözden çıkarabiliyorsanız, KICKSTART SWITCHER imdadınıza yetişiyor ve 1.3 ile 2.0 kickstartlarını bir arada kullanabiliyorsunuz. Saygılarımla...

AMIGA 600 ve 600 HD 2 senedir Commodore monitörlerin arkasında yeni Amiga modellerinin geliştirilmesi ile meşguldü ve o sessizlik sonrası A600 ve A600HD. Ve hakkında yayınlanmış olan A600 gazete ve dergilerde müşterilerinin ilgisini bekliyor. A600HD, A600'ün içinde harddisk olan modeli, A600 yazısını sizler için Tamer Dinçer derledi. Yazımız ise Hollanda'dan sevgili okurumuz İshak Mesut'tan geliyor.

A600HD, tamamen donatılmış bir Amiga. Ne yeniliği; yar gibiyim. Örneğin stanine yerleştirilmiş 20Mb harddisk, devrim niteliğinde diyebileceğimiz birkaç özellik ve de PCMCIA portu. Bu porta kredi kartı boyutunda RAM- veya ROM-kart takılabiliyor. 1Mb hafıza, yeni ECS chipset ve AmigaDos Release 2 ile herkes için ideal bir makine. A600, sanki A500'ün küçültülmüş hali, bu makinada nümerik tuşların ve yön tuşlarının yerinde yeller esiyor, ancak disket sürücü yine makinanın sağ yanındaki pozisyonunu devam ettiriyor. Bilgisayarın arka ve sol tarafındaki portlar tümüyle değiştirilmiş, ilave olarak bir RF çıkışı var, buradan bilgimizi direk olarak TV alıcısına modülatör kullanmadan bağlayabiliyoruz. A600'de de yeni A500+'da olduğu gibi 2.0 Rom'u kullanılmış. Bu makina da A500+ gibi 1MB chip hafıza ile satılıyor. Tek farklı yanı, 14 MHz hızda çalışması ve CHIP hafızasına da 14 MHz'de ulaşabilmesi. Bu da Amiga'nın custom chip mimarisinde yapılan değişikliğin bir göstergesi; çünkü bugün piyasadaki A3000 bile 25 MHz hızda çalışmasına karşılık chip hafızasına 7 MHz'den farklı bir hızda ulaşamaz. A600'ün teknik özellikleri ise bir hayli ilgi çekici, makinanın üst kapağını açtığımda çok değişik bir devre kartıyla karşılaştım. Devre Surface-Mount tekniğiyle üretilmiş. Bu birçok avantaj sağlıyor, öncelikle devre çok az yer kaplıyor. Gördüğüm bir başka büyük değişiklik de custom chiplerin yani Fat Agnus, Denise, Paula ve Gary chiplerinin tek bir kılıf içinde bir arada toplanmış olmasıdır. İlave edilenlere gelince; devre üzerindeki metal kap içinde izole edilmiş RF modülatörü bir hayli göze çarpıyor ve hemen yanındaki 40 pinli Harddisk bağlantısı sevindirici bir gelişmenin habercisi, A600'ün içine bugüne kadar LAPTOP (Dizüstü) bilgisayarlarda kullanılan standart 2,5 inch'lik bir IDE harddisk bağlanabiliyor. Bu tip harddiskler sigara paketinden büyük olmayıp makinanın içine takılıyor, A500 ve A500+'da bu çeşit bir harddisk kullanmak için A-IDE kartlarına gerek duyuluyordu; ancak A600'de kendinden bulunan bu özellik bence çok yararlı. Hafıza arttırımı konusuyla ilgili olarak söylenebilecekler ise, gövdede aynı 1 MB standart chip, 2 MB arttırılabiliyor. Ayrıca hiçbir yan ürünü olmayan bir makina alıp ne yapayım? diyenler için A670 CD ROM player'ı duyurmak istiyorum. Ve COMMODORE firmasının devamlı A600 için yeni ürünler üzerinde çalışmalarının devamı dileğiyle.

ETFEFII

disk kullanıldığında yanıyor. Nümerik klavyenin kaldırılması Amiga kullanıcıları için bir sorun yaratmıyor, Çünkü o tuşların hepsinin ana klavyede karşılıkları var, Rakamlarla çok uğraşan kullanıcılar şanslarına küssün. Tek dezavantajı MS-DOS emülatör kullanıcıları için; çünkü bu tuşlar PC'lerde sayfa yukarı, sayfa aşağı gibi fonksiyonlar içeriyor. Bunun yanında klavye 11 cm. küçültülmüş durumda. A600'ün ölçüleri 36x24x7 cm. A500'ün ölçüleri 47x32.5x5.5 cm. Bu ölçülerle Amiga'nızı okul çantanıza bile sığdırabilirsiniz. Bu yüzden A600, ilk taşınabilir Amiga ünvanını alıyor. Bunu söylemekle biraz iyimser davranıyorum galiba, çünkü bunun yanında adaptörü ve bir monitör gerekli. Fakat iyi tarafı, standart olarak içinde RF-Modülatör'e sahip. Eğer tatile gidiyorsanız A600'ünüzü çantanıza koyup beraberinizde götürebiliyorsunuz. Ne yazık ki TV, bir monitör kadar iyi çıkış veremezse de hobi olarak işe başlayanlar için yeterli olacaktır. PORTLAR Makinenin arkasına ve yanlarına bir göz attığımızda hem fakirleştiğini, hem de zenginleştiğini görüyoruz. Sol taraftaki harddisk slotu kaldırılmış, bu gayet man-

A600HD Bu makinenin teknik özelliklerinden önce biraz dış görünüşünden bahsetmek istiyorum. A500'e nazaran epey küçültülmüş, A500'ün nümerik klavyesiz hali. SPACE ve SHIFT tuşları biraz küçültülmüş, Cursor tuşları sağ alt köşeye, ALT ve tuşlarının sağına, HELP tuşu ise fonksiyon tuşlarının hizasına yerleştirilmiş. Fakat DEL tuşunun yeri o kadar memnun edici değil, nedeni de hemen BACKSPACE tuşunun yanına yerleştirilmiş olması. Kullanım sırasında kötü sonuçlar doğurabiliyor. Hemen RETURN tuşunun sağında 3 sinyal LED'i görüyoruz: Power, Floppy ve Disk. Disk LED'i harddisklerine daktilo, çünkü Amiga'nızın içinde 2.5 inç'lik harddisk'i var. Bunun haricinde aynı slotu extra RAM, Action Replay ve CD-ROM drive da kullanıyordu. Öyleyse bunları A600'e bağlayamıyorsunuz. Bunlar için Commodore bu portun yerine "Memory Card Interface" isimli portu sunuyor. Bu porta kredi kartı formunda RAM- ve takılabiliyor. Arkasında ise soldan sağa doğru bildiğimiz portlar sıralanıyor: Diskdrive, serial-port, paralel-port, 2 stereo ses çıkışı ve RGB-portu. Bir sonraki çıkış ise Composite-Video çıkışı. Ondan sonraki ise RF-Modülatör çıkışı ve son çıkışı ise Power.

Elektrik bağlantısı A500 ile aynı, adaptörden açılıp kapatılıyor. Arkasında Joystick ve Mouse çıkışlarını göremiyoruz, çünkü bunlar sağ taraftaki diskdrive'ın yanına yerleştirilmiş.

SURFACE MOUNTED TECHNOLOGY Şu anda A600'ler oldukça pahalı. Nedeni de SMT denilen yöntemle üretilmiş olmaları, SMT, Surface Mounted Technology'nin kısaltılmasıdır. Bunun anlamı ise, tüm eleman ve chiplerinin birbiri ardına ana boarda sabitleştirilmesi tekniğidir. Yani soketsiz direk lehimlenmeleridir. Bu da daha az parça ve tamamen makinelerle üretim demektir. Böyle makinelerle böyle bir üretim kompleksi kurmak, büyük paralara mal olmaktadır. Bu da A600'lerin fiyatlarına yansıyor.

Şimdiki A500 ve A500 Plus'lara nazaran daha ucuza mal olduğu için büyük üretimlerde kendi kendini ödüyor. SMT tekniğiyle takılmayan tek eleman soketli KickStart-ROM. Fakat soketi kendi normal ROM chip'ine nazaran 2 extra ayak için yuvaya sahip. Bu soket de yeni bir genişletmeye imkan tanıyor. Commodore, SMT ile büyük bir kar sağlıyor. Tabii ki fiyatlar düşer düşmez bu kardan kullanıcılar da nasibini alacak. SMT'nin zararlarından bahsetmemek olmaz. Şimdiki Amiga'ların tamiri, bozuk chipi soketinden çıkarıp yeni takma tan ibaret. Fakat bu A600'lerde o kadar kolay değil (8520-CIA'lar bile lehimlenmiş durumda). Bu da gösteriyor ki, bunların tamiratını Amiga bayimiz yapamıyor Türkiye için bunu henüz denemedik İshak Bey. A600 gelsin inceleyeceğiz; Bunun belli bir merkeze yollanması gerekiyor. Tamiratı da bu oranda artıyor.

GENİŞLETME İMKANLARI SMT'nin bir başka yanı ise genişletme imkanları. A500 modellerinde, Amiga'nın içine takılan bazı kartlar mevcut. Örneğin Turbo kartlarda 68000'i yuvasından çıkarıp yerine Turbo kartı yerleştiriyorsunuz. 68000, A600'lerde lehimli olduğundan bunu Turbo kart üreticileri iyi karşılamıyor. Commodore'a göre, genişletici kartlar (Dos emülatörler ve Turbokartlar gibi) Amiga'nın tanınmış genişletme yuvasına (Amiga'nın altındaki) takılabilir. Fakat maalesef bu yuvada A600'de çok küçültülmüş. Bu boşluk 8.5x17.5 cm (A500)'den, 7x10 cm (A600)'ye düşmüş. Basit bir hesaplamayla alanlarını kıyaslarsak yuvanın yarısından fazlasını kaybetmiş durumdayız. Basit bir RAM kart için bu yeterli olabilir, fakat şüphelerimiz emülatörler ve Turbokartlara kayıyor.

SMT tekniğinden bahsetmişken, artık büyük fabrikalar da kendilerini bu tekniğe geçmeye zorunlu hissediyorlar. Uygulama alanı dar olan ürünler bu sisteme geçmek için yüksek meblağları karşılayamayabilirler, fakat kartlar ki, Amiga gibi üretimi yüksek olanlar, bu yükümlülükler için de geçerlidir. SMT çok büyük üretimlerde, oldukça büyük kazanç sağlıyor.

PCMCIA PORTU A600'ün en büyük gücü, şüphesiz içeriden bir harddiski saklayabilmesidir (A600HD). Commodore'un kullandığı harddiskler 2.5 inch boyutlarında ve maximum 120 Mb kapasitesindedirler. A600HD'nin harddiskinin soğutmaya da ihtiyacı yok. Ne rahatlık. A600'de A500 Plus gibi 1Mb chip RAM'e sahip. Prensipte genişleme portlarıyla 10 Mb'a kadar arttırılabilir. Bu RAM'in ilavesi 2 yolla yapılabilir;

1) Alttaki yuva yoluyla (A500'deki gibi), 2) Solundaki port yoluyla. Bu slot, A500'dekinden tamamen farklı görünüştedir. Bu küçük slota (PCMCIA isimli) RAM ve ROM kartlar takılabilir. Bildiğimiz kadarıyla bu kartlar 4 Mb'a kadar olabiliyor. Bu yolla RAM eklemek çok kolay. Bu kartlar software firmalarına korsan programlara karşı yeni bir şans gibi gözüküyor. Tabii ki mevcut 3 milyondan fazla Amiga yüzünden ürünleri bir süre daha floppy disklerde çıkacak. Bunlar da muhakkak A600'e uymak zorunda. O zaman neden böyle bir kart alayım diye düşünebilirsiniz. Cevap, hızı! Bu kartla program direk kullanıma hazırdır. Uyumluluğa bir göz attığımızda, A500 Plus ile çalışan her program A600 ile de çalışacaktır (eski Amiga programlarının 90'ı, oyun ve demoların ise 60'ı A500 Plus ile çalışacaktır). Şaşmamak gerek, çünkü her iki makine de Enhanced Chipset ve Workbench 2.0'ye sahip. Graphic özellikleri A500 Plus ile aynı. A600'ün hangi amaçla üretildiği, hangi kesime hitap edeceği daha Commodore tarafından bilinmiyor. A500 Plus ile A600 birbirleriyle rekabet edeceğe benziyor. Şu son zamanlarda A600'ün bir oyun makinesine nazaran çok daha fazla olanaklar sunduğu kabul edilmeye başlandı. Son söz olarak, A600HD şekli itibariyle Amiga ailesinde bir boşluğu dolduruyor. SMT yoluyla fiyat bariyerleri kırılabilecek harddisk'li bir makinenin 1200 DM'den ucuz olması başlı başına bir olay. Tabii ki bu fiyatlar zamanla düşecek. A600'ü direk olarak TV'ye bağlayabilmek de büyük kolaylık. Ayrıca A600HD'nin genişleme olanakları daha ucuz. Şimdilik göz önünde bulundurulabilecek tek dezavantajı yüksek tamir ücretleridir (Kullanılan chiplerin de çok az problem çıkaran chipler olduklarını da unutmayalım).

TEKNİK ÖZELLİKLERİ A600HD Mikroişlemci: Motorola 68000, 7.14 Mhz Hafıza: 1 Mb RAM, Maximum 10 Mb. Harddisk: 20 Mb-40 Mb. RAM veya ROM Kartları: 512 Kb-4 Mb. Portlar: Diskdrive, RS232, paralel, RGB analog, PAL Composite Video, RF-Modülatör. Ölçüler: 136x24x7 cm. Kickstart: Workbench 2.05 Video Ekran Frekansı: 50 Resim/Saniye. Renk Sayısı: 4096 Ses: 8 Bit Stereo,