VİDEO & AMIGA
Retro bilgisayarMerhabalar! İşte bir Videomiga köşesinde daha yine birlikteyiz. Geçen ayki yazımı dergiden tekrar okuduğumda yazının biraz acele yazıldığının fark edildiğini gördüm. Çünkü yeni bir köşeye başlıyorsun ve ne anlatacağını, hangi sırayla anlatacağını, niçin böyle bir köşe açtığını açıklamıyorsun. Onun için önce geç de olsa size bu konularda bilgi vermek isterim. Önce böyle bir köşeyi neden açtığımızı anlatayım. Bildiğiniz gibi, Teleteknik hemen hemen üç dört aydır Masaüstü Video ve Masaüstü Yayıncılık konusunda Amiga dayalı profesyonel sistemlerin tasarımı ve geliştirilmesi konusunda çok ciddi çalışmalar yapıyor. Bu çalışmalar, Amiga'nın genellikle desteksiz bir alet olduğu konusundaki inanışı yıkmak ve aslında teknolojik olarak oldukça üstün olan Amiga'nın çok ciddi işlerde kullanılabilecek ciddi bir bilgisayar olduğunun anlaşılmasını sağlamak için yapılmakta. Bu konudaki ilk çalışmalar temmuz ayı başında başladı ve kasım ayı sonunda sonuçlanacak duruma geldi. Bu çalışmalar sırasında, piyasada Amiga'nın sadece oyun oynanabilecek bir bilgisayar olduğu konusundaki yaygın kanının, aslında Amiga'nın kullanılabildiği diğer işler konusunda hiçbir çalışma yapılmamasından ve gösterebilecek herhangi bir örnek olmamasından kaynaklandığını ve bu konuda kullanıcıların yeterli bilgisi olmadığını gördük. Böylece Teleteknik olarak, şu anda Amiga konusunda en çok satan dergi olan Amiga Dünyası sayfalarında siz Amiga kullanıcılarını aydınlatmak ve yapılan çalışmaları tanıtmak amacıyla bir köşe açmaya karar verdik. Teleteknik'teki çalışmaların Video ile ilgili bölümünü yürüttüğümden Videomiga adlı bu köşede sizle beraber olacağım. Dolayısıyla Amiga ile ilgili profesyonel amaçlı herhangi bir iş konusunda yapılabilirlik veya nelerin nasıl yapılacağı konusunda aklınıza takılan bir sorun varsa lütfen 2525033 numaralı telefondan Show Room'u isteyerek ben Erdem Taylan, Can Öztürk veya Selim Şek ile ilişki kurun. Amiga ile yapılabilecek işleri merak ediyorsanız ziyarete gelin ve unutmayın ki, bir iş herhangi başka bir bilgisayar platformunda yapılabiliyorsa Amiga üzerinde de yapılabiliyordur! Gerekli olan sadece yeterli bilgiyi elde etmektir. İşte Teleteknik bu bilgiyi size vermeye hazır ve her türlü projenizde sizi desteklemek için telefon etmenizi bekliyor. Lütfen arayın. Evet! Bu önemli mesajlardan sonra köşemizin akışının nasıl olacağını anlatmak istiyorum. Geçen ayki yazıdan fark ettiğiniz üzere video konusunda sık sık kullanacağım terimlerin açıklamalarını vermek istiyorum. Sanırım bu terimlerin açıklanmasının yazının anlaşılırlığının artırılabilmesi için birincil öneme sahip olduğunu siz de kabul edersiniz. Fakat eğer bu açıklamalardan sonra da kafanızda şekillenemeyen terimler varsa lütfen dergiye bunu iletin ki, ben size bu konularda daha ayrıntılı bilgi verebileyim. Bu tanımlardan sonra Amiga destekli video sistemlerinin nelerden oluştuğu, ne gibi işlerde kullanılabileceği, sistemlerin maliyetinin ne olduğu, hangi tür işler için ne alınabileceği gibi soruların cevaplarını vermeye çalışacağım. Ayrıca IBM uyumlular ve Macintosh gibi bilgisayarlarla veri alışverişinin nasıl yapılacağı, birçok çeşit bilgisayardan oluşan bir sisteme Amiga'nın nasıl dahil edileceği gibi konulara da değineceğim. Ayrıca yeni çıkan kartlardan ve software'lerden de sizi haberdar etmeye çalışacağım.
Şimdi kaldığımız yerden devam edelim. İşte yeni terim açıklamaları: Flicker Fixer: Titreme engelleyici. Biliyorsunuz Amiga yüksek çözünürlükteki (yatay olarak 512 satır veya daha üstü) grafik modlarında çalışırken ekranda bir titreme olur. Bu titreme aslında video uygulamalarında gerekli olan interlacing işleminin bir sonucudur. İnterlacing, tüm dünyadaki PAL, NTSC gibi televizyon sistemlerinde kullanılan bir tekniktir.
Bu teknikle ekran saniyenin 25'te birinde tazelenen iki field'den (bölüm) oluşur. İnsan gözü saniyede 30'dan az tazelenen resimlerdeki tazelenme aşamasını farkedebildiğinden, televizyon ekranı saniyede en az 30 defa tazelenmelidir. Fakat eğer herhangi bir resmi saniyede 30'un üzerinde tazelemeye çalışırsak bu tazeleme için daha fazla bilgi gerekmekte, bu işlem de video sinyalinin frekans bandının genişliğini yani bandwidth'ini artırmaktadır. Bunun için mühendisler, saniyede sırayla 50 defa tazelenen iki video bölümünden oluşan bir sistem geliştirmişler. Sistemde önce tek numaralı satırlar daha sonra onların arasına çift numaralı satırlar çizildiğinden, bu işleme interlacing, yani ara işleme adı verilmiştir. Böylece daha az bilgi ile daha fazla bir çözünürlük elde edilmiştir. Aslında sizin evinizdeki televizyonunuz da titremektedir. Fakat renk sayısı fazla olduğu ve doğal resimlerde kontrast renkler pek yanyana bulunmadığı için bu titreme hissedilememektedir. Halbuki, eğer siyah ve beyaz gibi renkleri tek pixel'lik ince şeritler halinde yan yana koyarsanız televizyonunuzda da titreme hissedersiniz.
Gelelim, Amiga'da bu işlemin neden böyle yapıldığına. Aslında Amiga'nın yüksek çözünürlükte titremesi, onun video işlerine bu kadar uygun olmasının en büyük nedeni. Amiga'nın video çıkışları PAL uyumlu olduğundan, çıkan sinyalde PAL uyumlu yani interlace edilmiş durumda. Diğer bilgisayar platformlarında bilgisayar görüntüsünü video'ya aktarmak için pahalı aletler gerekirse de, bu işlem Amiga'da çok ucuza basit bir arabirim ile yapılabilmektedir. Bu uyumluluğun dezavantajı ise, yüksek çözünürlükte çalışma gerektiren Masaüstü yayıncılık, Cad, Animasyon gibi uygulamalarda da ekranın titremesi. İşte bu titremeyi engelleyen ve Amiga 500'den Amiga 2000'e kadar her tür Amiga'ya takılan aletlere flicker fixer adı verilir. Bu aletler titreyen görüntüyü alıp titremeyen bir şekilde multisync bir monitörde gösterebilmekte. Bilinenin aksine, tek başına bir multisync monitör titremeyi engellememekte. Bu işlem için bir flicker fixer'a da ihtiyacınız var. Tabii eğer bir Amiga 3000'iniz varsa, alet kendi içinde flicker fixer'a sahip olduğundan böyle bir gereklilik yok. Bu aylık da bu kadar. Gelecek ay tekrar aynı sayfalarda buluşmak üzere hoşça kalın.