RAMSES
Retro bilgisayarArmatörler, deniz ticareti ile uğraşırlar ve bu işle uğraşan kişilerden dünyanın sayılı zenginleri arasında. Dünyanın en zengin armatörü olan Yunanlı Onassis adinı bilirsiniz. Şimdi, armatörlük de nereden çıktı diyeceksiniz. Nasıl gemi alır, nasıl bu İşe gireriz diye soracaksınız. Size tam bir hayal gibi gelebilir. Peki, armatörlükten Mısır piramitlerine bir geçiş yapalım (Eminim ne alaka kendi kendinize soruyorsunuzdur. Bekleyin.). Firavunların öldükten sonra mumyalanıp konulduğu bu anıt mezarları hepiniz biliyorsunuzdur. Esrarengiz tuzakları, değişik mimarileriyle her zaman ilgi çeken bu yapıtları, yıllar önce nasıl yaptıklarını hep merak etmişizdir. Şimdi de bu devirde kim kendine piramit yaptırır, hem nasıl yaptırır diye düşünüyorsunuzdur. Kısacası size imkansız gibi gelir. Ancak unutmayın ki Amiga, hayalleri süsleyen bir bilgisayardır ve size hayalinizin ötesinde bir olay sunabilir. Armatör olmanız belki bir gün gerçekleşebilir, ama 16. yüzyılda yaşayıp kendinize bir pitamit yaptırtabilmeniz asla gerçekleşemez. İşte bu aşamada elinizin altındaki Amidevreye giriyor ve sizin bu hayalinizi ilgisayar ekranının sınırlarından taşmadan gerçekleştiriyor. Nasıl mı? Şu anda okuduğunuz Ramses adlı oyunla tabii ki. Gemi ticareti kendi mükemmel mezarınızı, yani kendinize ait piramitinizi yapmak istemez misiniz? Bu arada halkınızla da ilgilenmeyi de ihmal etmeden tabii ki. Eğer anlattıklarım hala ilginizi çekiyorsa, bizi okumaya devam edin.
Egzotik bir Mısır melodisi eşliğinde
Keops piramidinin göründüğü bir jenerikle oyuna başlıyoruz. 4 kişiye kadar oynanabilen oyun, ister Almanca isterseniz de İngilizce olabiliyor. Jeneriğin hemen ardından karşınıza çıkan ekranda, oyuncu isimlerini ve oynayacağınız dili belirliyorsunuz. Kaç kişi oynamak istiyorsanız o kadar isim yazın ve OK seçeneği ile oyunun ana ekranına. Oyunumuz 1500'lü yıllarda Doğu Akdeniz'de geçiyor. Amacımız, deniz ticareti yaparak zengin olmak ve kendi adımıza bir piramit inşa etmek. Sol üst tarafta Türkiye'yi de kapsayan bir harita göreceksiniz. Sağ üst köşede bulunduğunuz ekranla ilgili bir grafik bulunuyor. Burada aynı zamanda sahip olduğunuz altını ve yaşınızı görebilmeniz mümkün. Aynı bölümde disk işlemleri için ikonlar var. Diskete doğru ok, save yani kayıt; disketten çıkan ok ise load, yani yüklemeyi ifade eder. "Zzz" ikonu ise, zamanı durdurma. Haritanın altında oyundaki limanların isimleri var. Bunlar Therme, Milet, Rhodos, Patara, Tarsos, İssos, Salamis, Sidon, Gaza, Pelusion, Kanapos ve Kyrene. Bunların yanındaki 2 ikondan üstteki mal satma ikonu (liman dışı doğru okların olduğu ikon), alttaki ise mal alma ikonudur (sürahiye doğru okların olduğu ikon). Liman isimlerinin altındaki ikonlar ise şunlar: A. GEMİ ikonu: Gemi satın alma ve satma işlemlerini gerçekleştirip ekrana geçmenizi sağlar. 5 çeşit gemi bulunuyor. 1. Pinasse: 3 kişilik mürettebat gerekiyor. En yüksek hızı 14 knots ve en fazla kapasitesi 10 ton. 10 feet uzunluğunda, 2 feet yüksekliğinde ve 4 feet genişliğinde bir gemi. Fiyatı ise 10000 altın. 2. Sloop: 4 mürettebat geminin hareketi için yeterli. 12 knots hız yapabiliyor ve 15 ton yük kapasitesine sahip. 13 feet uzunluğunda, 3 feet yüksekliğinde, 4 feet genişliğindeki bu geminin fiyatı 20000 altın. 3. Bargue: 7 kişilik mürettebat ile sefere bu geminin en yüksek hızı 7 knots. 20 tonluk taşıma kapasitesi var. 18 feet uzunluğunda, 5 feet yüksekliğinde ve 5 feet genişliğinde olan bu geminin fiyatı ise 30000 altın. 4. Oldukça büyük bir gemi olan frigate, küçük teknelere oranla biraz yavaş. Ama buna karşılık 35 tonluk taşıma kapasitesi var, 16 tayfaya ihtiyacı olan bu gemi 22 feet uzunluğunda, 9 feet yüksekliğinde ve 7 feet genişliğinde. 8 knots'luk hızına karşılık fiyatı 45000 altın. 5. Galleon: İşte oyunun en büyük gemisi. Tam 50 ton yük taşıma kapasitesi var. 10 knots'luk hızı ve 25 tayfası var. 31 feet uzunluğunda, 12 feet yüksekliğinde ve 14 feet genişliğinde olan bu geminin fiyatı,
60000 alti i 4 gemilerin satış fiyatları, Eğer siz geminizi satmaya kalkarsanız, sakın bu fiyatları size teklif etmelerini beklemeyin. n fazla normal değerinin yarısını teklif ederler. Seçtiğiniz geminin daha ayrınıtılı özelliklerini ekranın sağ tarafındaki tablodan öğrenebilirsiniz. Bu ekranın sol alt köşesinde birkaç ikon daha En soldaki paradan çıkan okların bulunduğu ikon gemiyi satın alma, bunun hemen sağındaki paraya doğru oklar olan ikon ise gemiyi satma ikonu. Bunun yanısıra güneş ve piramit ikonu da var. Gemiyi alır almaz sizden ona bir isim vermeniz beklenir. Geminize adını da verdikten sonra artık ticaret filonuza katılmış olur. Eğer geminizi satacaksanız, karşınıza sahip olduğunuz gemilerin bir tablosu çıkar. Bu tablodan istediğiniz geminizi satabilirsiniz. Gemiyi seçer seçmez alıcı size fiyatını teklif edecek, Eğer fiyat cazipse ÖK ile satın, değilse Cancel ile vazgeçin. Daha sonra istediğiniz işleme devam edebilirsiniz. B. GÜNEŞ İKONU: Financial Report yani maddi durum raporu alabileceğiniz ve maddi konularla ilgili işlemler yapabileceğiniz ekran. Ekranın sağındaki çizelge sizin durumunuzu göstermiyor, sakın yanılgıya düşmeyin. Bu ekranda kaç yıldan beri bu oyunu oynadığınızı, halkınızın nüfusunu ve Plus artış oranını görebilirsiniz. İncrease Rate yani nüfus artış yüzdesinin yanındaki aylık artış olduğunu belirimektedir. Bunun altında Tax Rate yani vergi oranı bulunuyor. Bu oran sizin isteğiniz doğrultusunda değişebiliyor. Bunun için sağ ve sol yandaki okları kullanıyorsunuz. Vergiler de aylık olarak ayarlanıyor. Ayrıca vergi yüzdesi yükseldikçe nüfus artışı azalıyor. İkisi arasındaki bu İlişki, nüfus kontrolü için oldukça faydalı. Ancak henüz çok sayıda nüfusa ulaşmadan vergileri yüksek tutmayın, Çünkü İnsan sayınız arttıkça vergi verecek kişi de artacaktır. Bu yüzden besleyemeyecek durumda gelmeden sakın nüfus artıt menüsü Mali durun raporu “Geni alım-satımı
Gemi satma
1 2 * satın alna satın alna satma 9. Samas dedira şıni düurdürmayın. Gelir gider durumunuzu gösteren rakamlar da bu ekranda bulabileceğiniz detaylar. "Tax income" vergi gelirlerini, "profit from selling' satıştan elde edilen geliri, "costs for trading" ticatetin bedelini, "costs for pyramid' piramitlerin size maliyetini ve "costs for fleet' ise sahip olduğunuz gemilerin size maloluşunu göstermektedir. Tabii bu rakamların yanındaki */Y" bunların yıllık rakamlar olduğunu gösterir, Tüm oyunda bu kural geçerli. Eğer rakamın yanında "/Y" varsa yıllık, "/M" varsa aylık olduğunu gösterir. En altta "Account Level' ile sahip olduğunuz parayı öğrenebilirsiniz. Ekranın sağındaki "Zzz" ikonu İle zamanın işleyişini durdurabilirsiniz. Bu ekranda save/load menülerini kullanamıyorsunuz. Bu 2 menüyü sadece ana ekranda kullanabilirsiniz. Financial Report ekranında en altta gemi, piramit ve ana ekrana dönmek için çıkışı sağlayan Exit ikonu var. Ayrıca buradan exit İkonunu kullanmaksızın sağ mouse tuşuna basarak da ana ekrana dönebilirsiniz. C. PİRAMİT İKONU: Sol taraf, daha önceki ekranlarla olduğu gibi aynıdır. Yalnız grafikte bir piramit göreceksiniz. Grafiğin altındaki mesaj ekranı size piramitiniz hakkında bilgiler verir. Değişik olarak, en üstte piramitle ilgili ayarlamaları yaptığınız bir bölüm var. Worker ile şantiyede çalışan iş- Çİ sayısını belirliyorsunuz. Bunun altında bu işçilerin size maliyetini gösteren rakamlar var. Ayrıca Finished yazısının altında yüzde kaçının bittiğini okuyailirsiniz. Yiyecek ihtiyacınız ile İlgili işlemleri de buradan yapıyorsunuz. "Acreage for corn" sahip olduğunuz tüm tahıl tarlalarının alanını gösterir. "Harvest (corn)/M' her ay hasadi yapılan tahıl miktarını verir. "Consumed Corn/M" her ay tüketilen tahıl miktarını size bildirir. "Stock of Corn" ise toplam tahıl stoğunuzu gösterir. Bu başlıkların yanındaki rakamlardaki artılar, üretimi ya da kazancı; eksiler ise tüketimi ya da kaybı ifade eder. Kendinize tarla almak isterseniz, sağ taraftaki "Corn-field' seçeneğini kullanacaksınız. Rakamların iki yanındaki oklar nz dilediğiniz miktarda tarla alabilirsiniz. Hemen yanında Price başlığı altında aldığınız tarlanın maliyeti size bildirilecektir. "Buy Acre" seçeneği ile belirlediğiniz miktarda alanı satın alırsınız. Eğer daha önceden tarlaya sahipseniz ve para kazanmak amacıyla bunun bir kısmını satmak istiyorsanız, yine aynı yerden mikta- Li) "Sell Acre" ikonunu kliklemelisiniz. Yardımsever bir insarı olmak isterseni: oyunda bu da mümkün. The Temple bi münde Corn yani tahıl ve altın ball yapmanız olası, “Alms" ikonu ile belirlediğiniz aktarıyorsunuz. Tabii saip olduğunuzdan daha fazla oranlarda yardım yapamazsınız. En altta gemi, güneş ve ana ekrana dönmek İçin Exit ikonu var. Oyunun ekranları ve genel menüleri bu kadar. Biraz da neyin ne işe yaradığından ve nasil yapılacağından bahsedelim. Oyunun en önemli konusu, mal alım-satımıdır
Alım-satımını yapabileceğiniz mallar oyundaki sırasıyla şunlar: Built material (yapı malzemesi), fruit (meyve), wine (şarap), cattles (büyükbaş evcil hayvan), textile (kumaş), oil (yağ), jewels (değerli taş), noble metal (kaliteli metal). Mal almak için önce o malın fiyatını bilmelisiniz. Her malın fiyatı limanlara göre değişiklik gösterir. Siz de ticaret yaptığınıza göre, malı en ucuza alıp en pahalıya satmak amacındasınız. Malların alış ya da satış fiyatlarını öğrenmek için mouse pointer'ı ile istediğiniz limanı kliklemelisiniz. Sol taraftaki mesaj ekranında, o limandaki mallar ve fiyatları verilir. Size satış fiyatları veriliyorsa, bir kez daha aynı limanı klikleyerek o yöredeki alış fiyatlarını ve tabi ihtiyaç duyulan malları buradan öğrenebilirsiniz. Tablonun alış fiyatlarını gösterdiğini anlamak için, "Offer from harbour" yazısını görmelisiniz. Eğer aynı yerde "Request from harbour" yazısı varsa, o zaman bu fiyatlar limanın alış fiyatları. Ayrıca her iki tablonun özellikleri farklı. "Request from harbour" tablosunda P/T (Price/Ton) ton başına fiyatı, STO (Stock) o malın toplam stoğunu, REQU (Request) bölge için gerekli olan, ihtiyaç duyulan miktarı ve QUANT malın sizin elinizde bulunan toplam miktarını gösterir. "Offer from harbour" tablosunda ise P/T ve QUANT'ın haricinde OFFER satışa sunulan mal miktarını belirtir. En alttaki Needed Gold ise aldığınız miktarın size maliyetini gösterir. Böylece ne kadar para gerektiğini anında hesap yapmadan öğrenebilirsiniz. Mal almak için önce sizin için uygun fiyatlı bir limanı seçin. Offer from tablosunda olmasına dikkat edin. Alacağınız malın yanındaki oklar yardımıyla QUANT bölümüne aktarın. Bu limana göndereceğiniz taşıma kapasitesini göz önünde bulundurmayı da unutmayın. Gerçi fazla mal almak isteyebilirsiniz, ama geminiz bu miktarı taşıyamayacak ve sonuçta yine gemi kapasitesi kadar mal alabileceksiniz. Mal miktarını belirledikten sonra satın alma ikonunu yani okların sürahiye doğru olduğu ikonu klikleyin. Size malı OK ile almaya hazır mısınız sorulacak. Tek gemiye sahip olsanız bile, size yine de soruluyor. Sol taraftaki gemi isimlerinden birini seçerek, yani üzerine klikleyerek sağdaki OK yazısını klikleyin. Son anda karar değiştirirseniz Cancel ile mal alımından vazgeçebilirsiniz. Eğer birden fazla geminiz varsa ve yeni bir mal alımı yapmak istiyorsanız, aynı işlemi tekrarlayabilirsiniz. Ancak tek geminiz varsa ya da başka mal almak istemiyorsanız, sağ mouse tuşuna bir kez klikleyin ve geminizin limandan ayrılışını izleyin. "... Just left harbour" uyarısını gördüğünüzde, geminiz limandan ayrılmış demektir. Malın alınacağı limana gidecek ve yüklemeyi yapıp geri gelecektir. Bu arada sizin limanınızın adı Kanapos'tur. Bu limanda ne alım ne de satım işlemi yapabilirsiniz. Geminin mal yükleme ve boşaltması otomatik olarak bilgisayar tarafından yapılıyor. Yani bunun için herhangi bir şey yapmanız gerekmiyor. Ayrıca gemi mal almaya giderken gereken parayı da alacağından limandan ayrıldığı anda hazineniz bir miktar azalır. Tabii bu para, aldığınız malın karşılığı. Mal satmak da hemen hemen mal alımı ile aynı. Bu kez tablonun "Request from harbour"da olmasına dikkat edin. REQU bölümünde sizden istenen miktarı ve teklif edilen parayı göz önüne alarak en uygun limanı seçin. Geminizin kapasitesi kadar malı yükleyip mal alma ikonunu (sürahiden dışarı doğru oklar olan ikon) klikleyin. Yine bir gemi seçmeniz istenecek. OK ikonu ve sağ mouse tuşuna klikleyerek geminizi malla birlikte limandan ayırabilirsiniz. Geminiz malı boşaltıp kendi limanına geri geldiğinde, malın karşılığı olan para hazinenize işlenecektir. Geminiz yoldayken nerede olduğunu öğrenmek isterseniz, ana ekranda sağ mouse tuşuna basmanız yeterlidir. Gemilerinizin adlarının bulunduğu bir tablo çıkacak. Bu tablo, satış ya da alıştaki gemi seçme tablosunun aynısı. Buradaki herhangi bir gemi ismini kliklediğinizde, o gemi haritada yanıp sönmeye başlar ve sağ taraftaki mesaj ekranında hangi yükle yüklü olduğu yazılır. Tekrar sağ mouse tuşunu kliklediğinizde, yine liman isimlerinin olduğu tabloya geri dönebilirsiniz. Geminin seferi sırasında para harcamaması, o zamanlarda motor olmamasından kaynaklanıyor. Yani rüzgarla gittiği için yakıt masrafı yok. Ancak tamir masrafı yok değil. Bazen geminiz açık denizde fırtına veya kasırgaya maruz kalıyor. Bu durumda değişik ölçülerde hasar alıyorsunuz. Böylece aldığınız hasarın önemi boyutunda tamir masrafı ödemek zorunda kalıyorsunuz. Ayrıca deniz canavarları da size hasar veriyorlar. Henüz ben başka bir felaketle karşılaşmadım. Sanırım güzergah üzerinde canavar ve kasırgaların haricinde bir tehlike yok. Oyunun önemli kısımlarından biri de piramit yapmak olduğuna göre, biraz da bu konuya değinelim. Öncelikle worker yani işçi sayısını ayarlamalısınız. Daha sonra maddi durumunuzu biraz iyileştirip çevre limanlardan building material, yani inşaat malzemesi satın alın. Tabii uygun fiyatlarla. Eğer işçi sayısı çok fazlaysa bu malzeme hemen bitecek ve yeniden işsiz kalacaklar. Sonuçta bu işlemi sürekli yaparak piramitinizi bitirmelisiniz. Oyun genelinde sağ mouse tuşuna basmak, sizi bir önceki ekrana döndürür. Ancak ana ekrana geldiğinizde liman/gemi tablosu seçimine yarayacak. Ayrıca oyunu 4 kişiye kadar oynayabilirsiniz. Oyuncuların sıra takibi ise biraz yorucu. Her oyuncu bir ay boyunca tek başına oynuyor. Tüm oyuncular bu bir ayı oynadıktan sonra zaman bir ay ilerliyor. Oyunun save işlemi için kendinize ayrıca bir data diski yaratmanıza gerek yok. Ancak aşırı kayıt sonucu disketinizin bozulacağı ihtimalini göz önünde bulundurarak oyunun bir kopyasını almanızı tavsiye ederim. Son günlerde joystick ağırlıklı oyunlardan sıkıldıysanız, değişik tarzda saatlerce oynayacağınız bir oyun arıyorsanız ve ticarete de ilginiz varsa, Ramses sizi bekliyor derim. Grafik ve ses efektlerinin oyunun zevkini arttırdığını söylemeliyim. Ancak fazla yapılabilecek bir aktivite olmaması oyunun tek dezavantajı. Yani mal alım-satımı ve piramit yapımından başka bir olay konulmamış. Ancak bu iki işlem birbiriyle bağlantılı olduğundan ekran karşısında zevkli saatler geçiriyorsunuz. Benden bu kadar gerisi size kalmış 1... 1 Disket/1 MB