MACH 2

-Tanımı : Çeşitli tuş tanımlamaları yaparak makro işlemler yapılmasını sağlar ve yardımcı özelliklerle her tür programla rahat çalışılmasını sağlar. - Bulunduğu disketler : Brainstorm Utilities I Çoğunuz, bazı programlarda var olan makro tanımlama özelliklerinin her programda olmasını istemişsinizdir. Makro kullanabilen en basit program olarak CygnusEd'i gösterebilirim. Burada istediğimiz işlemi ya da işlem sıralarını fonksiyon tuşlarına atanarak daha rahat çalışmayı sağlayabiliriz. Bu, devamlı tekrarlanan bazı işlemlerde çok faydalı olur. Fakat birçok programda böyle bir fonksiyon mevcut değildir. Bu yüzden de çalışmalarımızın normal olarak yavaş ilerlemesi bazen sinir bozucu olabilir.

Mach 2 yardımıyla istediğiniz gibi makro tanımlamaları yaparak birçok işlemi daha hızlı olarak gerçekleştirebilirsiniz. En önemlisi de yaptığınız makro tanımlamalarını her programda kullanabilmeniz. Bunun yanı sıra mouse hızlandırıcı, saat ve alarm, hafıza göstergesi ve uyarıcısı gibi ufak bazı yardımcı fonksiyonları olan bu program, başta kelime işlem olmak üzere birçok yerde hiçbir sorun olmadan kullanılabilmekte. Gelelim programın çalışmasına.

Programı yüklediğimde karşıma hiçbir şey çıkmıyor. Ne güzel (!) diyerek, tam bilgisayarı resetleyeceğim sırada menü çubuğunun en sağında yer alan bir şey gözüme çarpıyor. Bu bir takvim, saat ve hafıza göstergeci. Merak ederek bu göstergeci klikliyorum. Birşey olmuyor; bir de sağ tuşu deneyelim. İşte programın gerçek yüzü ortaya çıktı. Üzerinde birçok gadget ve değer olan bir pencere açıldı. Zannedersem programın bütün işlemleri de bu pencereden ayarlanmakta. Şimdi dilerseniz bütün bu gadget'ları ve parametreleri inceleyelim.

Pencerenin ilk satırında 4 gadget yer almakta. Bunlardan ilkinde AMIGA yazısı bulunmakta. Gadget kliklendiğinde sırayla CTRL+ AMIGA, None ve yine AMIGA yazısı şekline geçmekte. Bu gadget ve ikinci satırdaki 10 fonksiyon tuşu gadget'ı yardımıyla makro tanımlaması yapılabilmekte. Program 30 farklı makro dizisi tanımlamayı sağlamakta. İlk 10'lu grup Amiga ve uygun fonksiyon tuşuna basılarak çağrılmakta. İkinci 10'lu gruptaki makrolar CTRL, Amiga ve herhangi bir fonksiyon tuşuna basıldığında işleniyor. Son olarak da sadece fonksiyon tuşuna basıldığında (None modu) gerçekleştirilen makrolar var. Bu fonksiyon tuşlarından istediğimize makro tanımlamak için gadget'ı uygun konuma getirip F1-F10 gadget'larından birini seçmemiz gerekmekte. Makro tanımlamasını, üçüncü satırda yer alan boş kutuda yapıyoruz. Burada kullanılan özel komutları aşağıda MAK-RO KOMUTLARI başlığı altında açıkladım.

İkinci gadget, Clear All ismini taşımakta. Bunun yardımıyla tüm makro tanımlamalarını iptal edip parametreleri de sıfırlayabiliriz. Abort gadget'ı sadece makro tanımlarken işe yaramakta. İşlevi de çok basit; yapılmakta olunan makro tanımlamasını iptal eder. İlk satırdaki son gadget'ta sadece bir sayı (255) var. Bu sayı, makro tanımlamada maksimum makro alan büyüklüğünü karakter olarak belirler. Başlangıçta bu 255'tir. Fakat daha uzun makrolar tanımlayacaksanız, bunu uygun olarak artırmanız gerekir. Bu değeri makro tanımlarken değiştiremezsiniz. Bu yüzden eğer tanımlıyorsanız, ilk önce makro tanımlamasından çıkmalısınız. 30 fonksiyon tuşu 255 karakterlik alan büyüklüğü kullanıldığında 7500 byte yer kaplar. Buna göre hesabınızı yaparak hafızayı ölçülü kullanabilirsiniz.

İkinci satırda demin de belirttiğim-gibi on fonksiyon tuşunu temsil eden on gadget mevcut. Bunlardan istediğimizi kliklersek buna ait makro tanımlamasını görebiliriz. Üçüncü satırda ise Amiga ve Escape tuşlarına beraber basıldığında gerçekleştirilecek komut dizisi yer almakta. Burada normalde NewCLI mevcuttur. Buraya dilediğiniz başka bir komutu da yazmanız mümkündür. Programın esas fonksiyon gadget'ları bundan sonraki satırlarda yer almaktadır. İlk satırdaki SunMouse gadget'ını açtığımızda mouse pointer'inin hemen altındaki window her zaman aktif olacaktır. Bu fonksiyonla artık bir window'u (örneğin CLI) kullanmak istediğimizde, onu kliklemeye gerek kalmıyor; sadece mouse pointer'mı üzerine getirin, yeter. Sunmouse gadget'inin yanındaki gadget, üç konumlu bir toggle switch gibi çalışıyor. Her kliklenişinde üzerindeki yazı değişmekte. Bu gadget'ı 0 click'ten farklı bir konumuna getirdiğinizde, diğer window'ların altında kalan bir pencereyi en üste getirmek için o window'un kaç defa kliklenmesi gerektiğini belirleyebilirsiniz. SunMouse fonksiyonu da açıksa, bu gadget için ideal değer 1, SunMouse kapalıvsa 2'dir. Cycle gadget'ı, istediğiniz window'u en arkaya (Window to back) atmaya yarayan ekstra bir özellik kazandırır. Gadget'ı açık konuma getirmeniz yeterli. Bu fonksiyonu kullanmak da hayli basit; sadece mouse işaretçisini arkaya atmak istediğiniz pencere üzerine getirin ve sol mouse tuşunu basılı tutarak sağ tuşa basın. Amiga-M gadget'ı da Cycle gibi bir özellik kazandırır. Normalde <Sol Amiga>-KM> tuşuna basıldığında, WorkBench ekranı arkaya atılarak varsa diğer screen'lerin gözükmesi sağlanılır. Fakat Amiga-M gadget'ını kliklediğinizde bu tuşun görevi biraz değişecektir. Artık en önde bulunan pencereyi en arkaya atabilirsiniz. Bu, özellikle arkaya atma ve öne çıkarma gadget'ları olmayan bir screen'de çok yaralı olmakta. <Sol Amiga>+<N> tuşu hala aynı özelliği taşıyarak WorkBench ekranının en üste gelmesini sağlamakta.

İki üç tuşa birden basmak sorun yaratıyorsa, Mach II bu soruna da çözüm sağlamakta. Özel kontrol tuşları (Alt, CTRL, Amiga ve SHift) dizisi ile basacağınız normal tuşu dilediğiniz bir normal tuşa tanımlayabilirsiniz. Bu özelliği açmak veya kapamak için de Qual Accum gadget'ını kullanacağız. Kullanımı için de bir örnek vereyim isterseniz. Diyelim ki <CTRL>+<ALT>+<F1> tuş kombinasyonu çok kullanacağımız bir fonksiyon. Fakat bu üç tuşa birden basacağımıza tek tuşa basmak istiyoruz. Bunun için Mach II konfıgürasyon penceresinde Qual Accum gadget'ını açık konuma getirmemiz yeterli. Şimdi bir defaya mahsus olarak bu üç tuşa sırayla basın. Artık <CTRL> ve<ALT> tuşları da <F1> tuşuna eklenmiş olacaktır. Her <Fl>'e bastığınızda aslında <CTRL>-KALT>+<F1> bastığınız kabul edilecektir. Fakat bu durum sadece <Fl>'i kullanmak istediğimizde sorun çıkarabilir. Bunun için de sağ mouse tuşu ya da <CAPS LOCK> tuşuyla o an aktif olan tuş dizi tanımlamalarını reset'leyebilirsiniz.

Programımızın ekstra özelliklerinden bir diğeri de, dilediğimizde bize saat ve tarihi menü çubuğu üzerinde gösterebilmesi. Clock gadget'ını açık konuma getirerek bu fonksiyonu açabiliriz. Normalde menü çubuğu bilgisi, her 4 saniyede bir değişerek sırayla saatin ve tarihin görülmesini sağlar. Aynı zamanda clock her 4 saniyede bir en üst screen'in menü çubuğunda gözükebilir. Fakat bu bazen kullandığımız programın menü çubuğunda gözüken bilgileri bozacağından her 4 saniyede bir saat göstergecinin öne çıkmasını istemeyebiliriz. Bunun için yedinci satırda bulunan ilk gadget'ı Clock Front durumundan Clock Depth durumuna getirin. Bu şekilde saatin her değişim süresi sonunda menü çubuğu üzerine çıkmasını engellemiş olursunuz. Değişim süresini de değiştirmek mümkün tabii, Bunun için sadece Date delay yazısı altında bulunan değeri değiştirmeniz yeterli. Bu değer, saatin değişim süresinin ayarlandığı parametredir.

Saat göstergeciyle direkt alakalı olan bir diğer gadget da, Clock Front gadget'ının hemen sağında yer alan gadget'tır. Bu gadget üç konumludur ve her klikleyişinizde sırayla WB Screen, Screen depth ve Clock to top durumunu alır. WB Screen yardımıyla saat, her zaman WorkBench ekranı üzerinde görülecektir. Screen depth yardımıyla saat göstergecine, normal window'lardan alışık olduğumuz window to front ve window to back gadget'lan eklenilir. Fakat bu iki gadget, saati etkilememek için görünmez yapılmıştır. Yerlerini tam olarak görebilmemiz için gadget kenarlarını belirleyen yerlerde saat göstergecinin üst ve alt kenarında kesiklik bulunmakta. Bu gadget'lar yardımıyla saat göstergecini sadece istediğimiz zamanlar ön plana çıkarabiliriz.

Gadget'ımızın son konumu olan Clock to top ise saat göstergecini her zaman(!) en üstte bulunan screen üzerine yerleştirecektir.

Saat göstergecinde aynı zamanda hafıza durumunu da görebiliriz. Bunun için de Clock Front gadget'ı ile aynı sırada en sağda bulunan gadget'ı kullanacağız. Bu gadget da üç konumludur; Clock+Mem ile hem saat, hem de hafıza durumu gösterilir. Mem Only ise sadece hafıza durumunu, aynı şekilde Clock Only ise sadece saati gösterir.

Göstergecin son bir özelliği de istediğimiz hafıza sının dolduğunda bizi uyarmasıdır. Bunu Low mem gadget'ı ile belirleyebiliriz. Buraya yazacağımız değer (KByte cinsinden) kadar boş hafıza kaldığında göstergecin yazı rengi değişir. Bu durumda göstergecimizdeki yazılar, WorkBench'in 3. rengiyle yazılır.

Saat özellikleri bu kadar; fakat bu kadarı da yeterli herhalde! Saat göstergecinin konumunu istediğimiz gibi değiştirebiliriz.

Fakat ilk açılışta bu konum, ClockLE ve ClockTE yazılan altında bulunan değerlere göre belirlenir. ClockLE, saat göstergecinin x ekran koordinatı, ClockTE ise y ekran koordinatıdır. Göstergecin pozisyonunu ayarlarken aklınızda bulunsun, sadece saat 146 piksel genişlik kaplamakta. Sadece hafıza durumu 170 pikseldir; her ikisini birlikte kullandığınızda göstergecin genişliğini 250 piksel olarak almalısınız.

Meter göstergeciyle ücret göstergecini açıp kapayabilirsiniz. Ücret göstergeci yardımıyla geçen her saniyenin belli bir birim değer ile çarpılmasını ve sonucun toplam olarak görülmesini sağlayabilirsiniz. Bunu kullanabileceğiniz en mantıklı yer, modem programlan. Modem aracılığıyla bir yere bağlanmışsanız, görüşmenizin toplam ücretini bu gösterge yardımıyla görebilirsiniz. Birim fiyatını Rate ile belirleyebilirsiniz. Rate parametresinin sol iki hanesi dolar, sağ iki hanesi de cent'i belirlemeye yarar. Anlayacağınız gibi bu göstergenin tek kötü tarafı, sadece dolar üzerinden işlem yapabilmesi. Fakat en son iki ya da üç sıfırı atarak Türk Lira'sini da rahatlıkla kullanabilirsiniz. Göstergeyi okurken tek yapacağınız, attığınız sıfır kadar sıfırı okuduğunuz değerin sonuna eklemek ve virgülü de atmak olacaktır. Reset gadget'ı yardımıyla ücret göstergecini sıfırlayabilirsiniz.

Şimdi de dilerseniz geriye kalan son parametre gadget'larına bir göz atalım. Beeping parametresi ile istediğiniz saniye aralıklanyla bilgisayarın ses sinyali vermesini sağlayabilirsiniz. Bu, özellikle gece çalışan arkadaşlar için faydalıdır. Ses sinyali sayesinde bilgisayar karşısında uyuya kalmanızı ve işlerinizin gecikmesini engelleyebilirsiniz. Buraya 000 değeri yazdığınızda, bu fonksiyonu kapayabilirsiniz. Normali 15 saniyedir.

Dilerseniz, bilgisayarın sizi belli bir saatte uyarmasını da sağlayabilirsiniz. Bunun için, alarm saatini Alarm parametresiyle ayarlamanız gerekir. Buradaki değerin ilk iki hanesi saati, son iki hanesi de dakikayı belirlemeyi sağlar. Buraya 2500 ya da daha büyük bir değer yazarsanız alarm fonksiyonunu kapayabilirsiniz. Alarm zamanı geldiğinde bilgisayar beeping'de olduğundan daha uzun bir ses sinyali verecek ve ekranın flash etmesini sağlayaçaktır.

Accel fomnksiyonu ile mouse pointer'ını hızlandırabilirsiniz. Buraya gireceğiniz değer 0 ile 9 arasında olabilir ve hızlandırma katsayısını belirler. 0 girerseniz hızlandırma fonksiyonunu kapayabilirsiniz. Blanking parametreleri üç değerden oluşmakta. Bunlardan ilki blanking delay 'dir. Bu değer ekranın belirtildiği kadar dakika sonucu ekranın karartılmasını sağlar. Hiçbir iş yapılmadan belirtilen süre kadar beklendikten sonra ekran kararacaktır. Bu şekilde monitörünüzün fazla kullanılmasını engelleyebilirsiniz. Ekran karartıldıktan sonra tekrar normal konuma getirilmesi için en ufak bir hareket (klavyeyi kullanmak veya mouse'u hareket ettirmek) yeterlidir. Blanking parametrelerinden ikincisi dimness level'dir ve karartmada ekranın ne kadar karartılacağım belirler. Buraya 0 değerini yazarsanız ekran bir sonraki harekete kadar kapatılır. 15 ise hiç karartılma yapılmayacağını belirlemeyi sağlar. İdeal değerler 0 ile 6 arasındaki değerlerdir. Blanking parametrelerinden sonuncusu olan Mouse off de-

Iay'dir. Buraya gireceğiniz saniye cinsinden zaman dilimi içersinde hiçbir mouse hareketi olmamışsa mouse pointer'ı kapatılır. Normali 10 saniyedir. Preferences'! kullanırken bu. parametreyi 0 konumuna getirin, yoksa preferences yardımıyla 'system-configuration' dosyasını diskete kaydederken mouse pointer'ı kapalı (pointer tanımlaması yokmuş gibi) olarak kaydedilir.

Normalde bir fonksiyon tuşuna makro tanımlamak istediğimizde bunu ikinci ve üçüncü satırdaki gadget'ları kullanarak yapabiliriz. Fakat bunun için Mach II penceresinin açık olması gerekmekte. Bir programla çalışırken yeni bir makro tanımlamak bazen çok uğraştırıcı olabilir; özellikle makroda çeşitli menü ve mouse işlemleri yapılıyorsa. Parametre gadget'larının hemen altındaki sıradaki ilk gadget'ı Start/Stop konumuna getirdiğimizde istediğimiz zaman makro tanımlayabiliriz. Makro tanımlamak için de şu işlemleri yapmamız gerekmekte:

1. <Alt>+<ESC> tuşlarına basarak macro tanımlama moduna geçerek makroyu atamak istediğimiz fonksiyon tuşunu basmalıyız. Bunun için gerekirse Amiga ve/veya CTRL tuşlarını da kullanmalıyız.

2. Bunun ardından da makro tanımını klavyeyi kullanarak girmeliyiz.

3. En son olarak da makro tanımını bitirmek için tekrar <Alt>+<ESC>'e basmamız gerekmekte.

Bu işlemleri sırayla doğru olarak yaptıktan sonra artık istediğimiz zaman makroyu, fonksiyon tuşuna (+ekstra tuşlar) basarak çağırabiliriz.

Gadget'imiz Execute konumundaysa, <sol Amiga>+<ESC> tuş kombinasyonuna basarak Mach II tanımlama penceresinin dördüncü satırında yer alan komut dizisini çalıştırabiliriz. Bu normalde yeni bir CLI penceresi açmayı sağlamakta.

Requester modunda Mach II tanımlama penceresini direkt olarak açmayı sağlamakta. Bildiğiniz gibi normalde bu pencereye erişmek için saat göstergecinin üzerinde sağ mouse tuşuna basmamız gerekmekteydi. <CTRL>+<sol Amiga>+<ESC> tuş kombinasyonu da aynı işlevi görmektedir.

Gadget'imiz Match modundaysa, istediğimiz makroyu karşılaştırma yöntemiyle çağırabiliriz. Bu özellik, makro tuşunu unutmuşsak, fakat makro tanımının başını hatırlayabiliyorsak çok kullanışlıdır. Bunun için <SHIFT>+<ALT>+<ESC> tuşlarına basmanız, ardından da klavyeyi kullanarak hatırladığınız makro tanımlamanın baş kısmını girmeniz gerekmekte. Makronun bir kısmını girdikten sonra <RETURN>'a bastığınızda, tüm makrolar teker teker bakılarak uyuşan ilk makro çağrılacaktır.

Mach II penceresinin sondan bir önceki satın yardımıyla yaptığımız ayarlamaları saklamak için kullanacağımız dosya directory'sini ve ismini belirleyebiliriz. Normalde burada 'srmach.config' yazılıdır. Bu, parametrelerin s directory'sine mach.confıg adıyla kaydedileceğini belirtir. Save yardımıyla yapılan ayarlamaları kaydedebilir ve Load ile de istediğimiz zaman bu dosyayı tekrar okuyabiliriz. Mach II her açılışında, varsa bu dosyayı otomatik olarak yükleyecektir. Remove ile Mach II'nin kazandırdığı tüm özellikleri kapayabiliriz. Done ise tekrar çalışma ortamına dönmemizi sağlar.

MAKRO KOMUTLARI:

\N ... CLI penceresinde bir satır aşağıya hareket. \T ... CLI penceresinde TAB hareketi. \E ... <Escape> tuşuna basılmış gibi davranır. \D ... <Del> tuşunun fonksiyonunu gerçekleştirir. \B ... <BckSpc> tuşunun işlemini yapar (soldaki karakteri siler). W ... <\> işaretini kullanmanızı sağlar. \H ... <Help> tuşuna basılmış gibi davranır. \u ... <ok yukarı> Nd ... <ok aşağı> \1 ... <ok sola> V ... <ok sağa>

NO - \9 ... nümerik klavyeden sayılar \. ... nümerik klavyeden <.> V ... nümerik klavyeden <-> \e ... nümerik klavyeden <Enter> X ... nümerik klavyeden <(> \) ... nümerik klavyeden <)> \* ... nümerik klavyeden <*> \+ ... nümerik klavyeden <+> V ... nümerik klavyeden </> \F1-\F0 ... fonksiyon tuşları 1-10 (10 için F0) \Y ... Tarihin uzun olarak CLI ekranına yazılmasını sağlar. \y ... Tarihin kısa olarak CLI ekranına yazılmasını sağlar. \b ... Ekranın anında karartılmasını sağlar. \f ... Disketten başka bir konfigürasyon dosyasını yükleyip çalıştırılmasını sağlar. Dosya ismi \f 'den hemen sonra aralıksız olarak girilmelidir. \X ... Verilen string'in CLI üzerinden çalıştırılmasını sağlar. Bu komutla string yerine istediğiniz program ismini yazarak onun otomatik olarak çalıştırılmasını sağlayabilirsiniz. \P ... Komuttan hemen sonra aralıksız olarak verilen değer kadar saniye beklemeye gidilir. Değer verilmemişse 1 saniye beklenilir. • \Q ... Mach II'yi hafızadan atıp çıkmanızı sağlar

(remove). NG ... Anında beep edilmesini sağlar. \a ... Başında bu komut olan makro, Mach II çalıştırılıp konfigürasyon dosyası da yüklendikten sonra otomatik olarak çalıştırılır. Bu şekilde bilgisayarınızı her açışınızda istediğiniz programın çalıştırılmasını sağlayabilirsiniz. Komuttan sonra zaman da belirtebilirsiniz. Bu durumda sistem saati, belirttiğiniz zaman ile aynı olduklarında o makro çalıştırılır. Burada zamanı 4 haneli bir sayı olarak girmelisiniz. Sayının soldaki iki hanesi saati, kalan sağdaki iki hane de dakikayı belirlemek içindir. \a komutunu kullanacağınız zaman bunun makronun başında bulunmasına dikkat edin. \Mx ... Mouse x koordinatı. Koordinat, \Mx'den hemen sonra üç haneli rakam olarak girilmeli. \Mx ve \My komutları ile mouse işaretçisini istediğiniz bir koordinata hareket ettirebilirsiniz. \My ... Mouse y koordinatı. \Mld ... sol mouse tuşu basılı durumdaymış gibi davranır. \Mlu ... sol mouse tuşu basılıp bırakılmış gibi davranır. \Mrd ... sağ mouse tuşu basılı durumdaymış gibi davranır. \Mru ... sağ mouse tuşu basılıp bırakılmış gibi davranır. \C ... <CTRL> tuşuna basılmış gibi davranır. Bunun gibi diğer özel tuş gerçekleştiren makro komutlarını bir harfin soluna yazarsanız özel tuşla beraber o karakter tuşuna basılmış gibi davranılır. \S ... <SHIFT> tuşuna basılmış gibi davranır. \A ... <ALT> tuşuna basılmış gibi davranır. \L ... <sol Amiga> tuşuna basılmış gibi davranır. \R ... <sağ Amiga> tuşuna basılmış gibi davranır. \h ... Mach II yardımcı ekranının gösterilmesini sağlar.

Yardımcı ekranda tüm makro tuşları ve kısa olarak tanımlamaları aynı anda ekranda görülebilir. Bu, bir tuşu unuttuğunuzda çok yardımcı olacaktır. Bu ekranı tekrar kapamak için aynı komutu belli bir işlem (örneğin mouse tuşuna basıldığında) ya da belli bir süreden (\P komutu ile) sonra tekrarlamanız gerekmekte. (\h'den hemen sonra vereceğiniz rakam, yardımcı ekranın yüksekliğini belirler. Bu değer en az 52 olabilir. İşte sonunda bitti! Ama sizin de anladığınız gibi Mach II'nin yapamayacağı yok. Dilerseniz mouse koordinat komutları ve mouse tuş simülasyon komutları ile komple bir programın uygulamalı demonstrasyonunu bile yapabilirsiniz.

Çalışmalarınızda basanlar...