CASTLES

• Castles (Amiga)
• Oyun incelemesi

Viking üstünlüğünün Avrupa kıyılarını yavaş yavaş etkilediği zamanlarda, yeni yeni toplulukların ve krallıkların kurulması önemli bir ihtiyaç doğurdu. Artık düzenli bir ordu, bu orduyla iyi bir savunma, bir araya gelmiş insanlar için vazgeçilmez bir unsurdu. Ancak sadece ordu kurup savunma yapmak yetmiyordu. Orduların barınması ve o toprakları daha kolay korumak için kaleler gerekliydi. Bunun farkına varan derebeyleri topraklarının en stratejik noktalarına kaleler kurdurtmaya başladılar. Kale kurdurtarak her şeyin biteceğini zannedenler yanıldılar. Çünkü Vikingler savaş sahnelerinden çekilmişler ve diğer önemli bir unsur olan o ülke ya da diğer bölgelerdeki hükümdarların sizin topraklarınızı ele geçirme istekleri ortaya çıkmıştı. Artık kale yapmak iki taşı üst üste koymaktan çok bir strateji, beceri ve zeka işine dönmüştü. Yıl 1280. İngiltere kralı KING EDWARD I İngiltere ve Galler çevresinde stratejik kaleler kurulması için emir verir. Savaşlardan ve salgın hastalıklardan zaten nüfusu oldukça düşen ada halkı için kaleler kurmak gerçekten gerekliydi. Ve böylece ada topraklarında kaleler kurulmaya başlandı. Evet, bundan sonra gerisi size kalıyor. Nefis kaleler kurmak, bunların stratejilerini geliştirmek hep sizin göreviniz, isterseniz artık oyunu açıklamaya başlayalım.

Oyunu yüklemeye başladığınızda, karşınıza ilk olarak başında OPTIONS yazan bir ekran gelecek. Burada oyunun nasıl oynanacağını belirten seçenekleri seçerek oyunun oynama şeklini belirliyorsunuz.

Buradaki seçenekler ve özellikleri şunlar:

MESSENGERS: Oyun sırasında bir haberci gelip, size gelişmekte olan olaylar hakkında ya da başka krallardan veya yöneticilerden gelen mesajları verir. Bu gelen mesajlara dayanarak, siz de oyunun gidişatını değiştirebilirsiniz. Eğer No'yu seçerseniz, oyun sırasında hiç haberci gelmeyecek; oyun daha hızlanacak ama strateji biraz daha az olacaktır.

WORLD: Burada FANTASY WORLD'ü seçerseniz, eski çağların fantazilerini yaşayacak ve ejderhalar, büyücüler sizin düşmanlarınız arasına katılacak. Oyunda biraz heyecan arayan ve fantazilerden hoşlananlar için gerçekten seçilmesi gereken bir seçenek. Ancak mesajcısız bir Fantasy World anlamsız olacağı için, bunu seçerken mesajcıyı da seçmeniz bence çok daha mantıklı. Eğer REAL WORLD seçeneğini seçerseniz, gerçek zamanla oynayacaksınız. Oyuna gerçek dışı hiçbir unsur katılmayacak. LEVEL: PEASANT level'ı sadece oyunda tecrübe kazanmak için ve oyunun oynanış tarzını öğrenmek için verilmiş bir seviye. DUKE ve PRINCE oynanması daha kolay, bol paranızın olduğu, kilise ve komşu ülkelerle daha iyi ilişkilere sahip olarak oyuna başladığınız bir level. KING ise, gerçekten oyunun en zor bölümü. Her şeye neredeyse sıfırdan başlıyorsunuz, komşu ülkeler ve kiliseyle ilişkileriniz o kadar iyi durumda değil ve önünüzde kat etmeniz gereken uzun, beceri gerektiren bölümler var. CAMPAIGN: Eğer oyunda sadece bir alanı oynayıp bu alanı ele geçirince oyunun bitmesini istiyorsanız; SINGLE CASTLE seçeneğini seçin. Bu seçenek, fazla uzun oynamayı sevmeyenler için stratejinin fazla ön planda olmadığı bir seçenek. Eğer Castles oyununu gerçekten zevkle oynayacaksanız ve gerçek stratejinin ön plana çıktığı bir oyun istiyorsanız, EIGHT CASTLES seçeneğini seçin.

NAME: KING EDWARD I yerine kendi adınızı yazabilirsiniz.

CASTLE NAME: Yapacağınız kaleye istediğiniz adı verebilirsiniz.

Bu seçenekleri bitirdikten sonra, oyunun gerçek menüsüne gireceksiniz. Şimdi buradaki tüm seçenekleri tek tek inceleyelim:

MAIN MENU: DESIGN: Bu seçenekte kale dizaynında kullanılan duvar ve yapı tipleri karşınıza çıkacak. Bu yapıların kullanılışlarını ve nasıl nerelere yerleştirilmesi gerektiğini daha sonra açıklayacağım.

LABOUR: Bu seçenekte kale yapımında ne kadar işçi çalışması gerektiğini belirliyorsunuz.

TAXES: Aldığınız vergilerin oranlarını belirliyorsunuz.

MILITARY: Bu seçenekle, ordunuza kiralayacağınız askerlerin ve malzemelerin türlerini belirliyorsunuz.

FOOD: Bu menüden yiyecek rezervlerini ayarlıyorsunuz.

OPTIONS MENU: Burada oyunun kaydedilmesi, eskiden oynanmış bir oyunun yüklenmesi için gerekli tüm seçenekler var. LOAD ile daha önce oynadığınız bir oyunu yükleyebilir; SAVE ile o anda oynadığınız oyunu kaydedebilir; QUIT ile oyundan çıkabilir; SPEED seçeneği ile de oyunun hızını ayarlayabilirsiniz. COUNSEL seçeneğinde, konsülünüzdeki adamlarınız o anda komşularınızla olan ilişkilerini, kısacası o andaki durumunuzu gösterirler.

KALE DİZAYNI: Kale dizayn etmek için, ilk önce ana menüden DESIGN bölümüne girin. Burada ilk karşınıza çıkan, TOWER denen kuleler. Kale tipleri iki çeşit: Birincisi kare şeklindeki kaleler ki bunlar dizayn açısından kolay ve ucuz olanı, ancak düşmanlar tarafından yıkılması da o kadar kolay; ikincisi ise yuvarlak kuleler. Yuvarlak kalelerin yapımları uzun sürer ve maliyeti yüksektir; ancak daha güvenlidirler. Kale duvarları da 3 değişik tipte olabilirler, ince olanlar daha kolay ve kısa zamanda az parayla yapılabilirler, ancak yine kulelerde olduğu gibi az dayanıklılar. Duvarların iki önemli özelliği var. Birincisi düşmanlara CAULDRON denen kızgın yağı atabilmek, ikincisi ise okçulara ve savaşçılara korunma görevi sağlamak. Kalelerdeki en önemli unsur, kapılar; çünkü düşmanın kaleye kolay girebilmek için kullanacağı yegane yol. Bu nedenle, kale yapılırken yapımı en uzun süren birim kapılar olur. Ancak kaledeki en önemli unsur, hiç şüphesiz kale içine yapılan ikinci kaledir. Bu daha çok kale içinde kale olarak düşünülebilir. Düşman eğer kale içine girerse, ikinci kaleyi yıkmak çok zor olacaktır. Eğer gerçekten iç kale duvarları kuvvetli ve kalın duvarlarla örüldüyse, o kaleyi hiçbir zaman kaybetmeyecek ve zorlanmadan savunabileceksiniz.

İŞÇİLERİN GÖREV DAĞILIMI: Kale yapımında işçilerin görev dağılımı çok önemli. Eğer çok işçi gerektiren bir kale yapımında az işçi kullanırsanız, işin aylarca uzadığını görürsünüz. Yapacağınız kale tipine uygun işçi çalıştırmalısınız; yani kalın duvarlı kale için daha fazla işçi, ince duvarlı bir kale için daha az işçi. Kale yapımında çalışan işçiler ve nitelikleri şunlar:

DIGGERS: Bu işçiler genellikle çukur kazarlar ve temeli onlar kazdıkları için gerçekten önemli bir unsur oluştururlar. Kazıcılar genelde kalenin ilk yapıldığı anda kalenin duvarları için çukur kazdıkları için, kale yapım ve bitim aşamasında pek aktif olmazlar.

CARPENTERS: Kalede çalışan marangozlar. Kalenin kapıları ve her türlü tahta işlerinde onları kullanmanız gerekir. Eğer kale yaparken kalenin tahta olan kısımları ne kadar çoksa, o oranda marangoz kullanmalısınız.

MASONS: Masonlar, normal işçilerden daha fazla para alan yüksek nitelikli işçiler. Ana görevleri, kalenin taş kısmının ve harcının birleştirilip, yapılan savaşlara uygun hale getirilmesini sağlamak.

QUARRYMEN: Bunlar kaleye taş, kum ve çakıl taşıyan işçiler. Kaleye binlerce kilometreden taş taşıyarak kalenin bir an önce bitmesini sağlarlar.

CARTERS: Her gün kale yapımı için tonlarca malzeme kaleye taşınır. Bu maddelerin kaleye güvenlik içinde getirilmesini sağlamak, Carters'ların ana görevidir.

SMITHS: Smiths'ler kalenin yapımında kullanılan metallerin ve metal türü malzemelerin işlenmesinden sorumludurlar. Bunlar da Masons'lar gibi kalenin yapımında fazla para ödenmesi gereken kişilerdir.

LABOURERS: Bu işçiler kalenin geri kalan işlerini yaparlar. Başka bir deyişle, fazla tecrübe gerektirmeyen ufak işler onlar için idealdir. Çünkü çoğu iş tecrübesi olmayan ve kalenin yapımını hızlandırma şansına sahip olmayan işçilerdir. Zaten çoğuna iş kuvvetle yaptırılır ya da çok düşük ücretle çalışırlar.

Kale yapımında önemli bir unsur da, işçilerin maaşlarını belirlemektir. Çok fazla ödenen para daha fazla işçiyi etkileyerek işin hızı artırır. İşçilere az para vermek size para biriktirme imkanı sağlar, ama işi yavaşlatır. Bu nedenle oyun sırasında bu ayarlamayı uygun yapmalısınız.

VERGİLERİN TOPLANMASI: Vergilerin toplanması ve alınma oranları oyun için kale yapımında gereken para açısından çok önemli. Normalde vergiler aylık olarak toplanır. Ancak acil paraya ihtiyaç olduğunda, aylık para denilen LEVY'leri alabilirsiniz. Bunu yapmak için TAXES menüsünden Levy toplama menüsüne gidin ve buradan alacağınız parayı belirleyin. Gelecek ay size para verilir. Ancak para toplama miktarı sizin seviyenize bağlı. Eğer kralsanız, en az parayı alacaksınız ve bunun miktarı yaklaşık 1200 civarında olacak. Eğer dük ve daha düşük seviyedeyseniz, daha fazla para alacaksınız. Bunun sebebi, Kral derecesinin gerçekten çok zor bir seviye olması. Ancak vergilerin fazla toplanması size sadece halkın nefretini değil, aynı zamanda kilisenin ve ülkede sözü geçen insanların nefretini de kazandırır. Eğer çok ağır vergiler toplarsanız, kale yapımında yavaşlamalar, iş bırakmalar olduğunu göreceksiniz. Gerçek bir hükümdar olmak ve halkın sevgisini kazanmak istiyorsanız, gerekli gereksiz vergi toplamamalısınız.

Eğer hazine durumunuz hakkında bilgi almak istiyorsanız, TREASURER denen hazine görevlisini çağırın. Size gerekli bilgileri verecek, fazla ve gereksiz para harcıyorsanız sizi uyaracaktır.

ORDU KURMA: Kale yaptığınız zaman onu koruyamayacaksanız, kale yapmanıza gerek yok. Tabii ki bu kaleyi koruyacak bir ordu kurmalısınız. Eğer bir bölük kuracaksanız, o zaman MILITARY menüsüne girin. Burada iki seçeneğiniz var: Birincisi ARCHERS denen okçular, ikincisi INFANTRY denen piyadeler. Okçular genellikle uzun mesafede etkili olan savaşçılar. Savaş sırasında okları bitebilir. Bunu ortadan kaybolmaya başlamalarıyla anlayabilirsiniz. Piyadeler ise daha çok kaleyi korumakla görevli olmalarıyla birlikte savaşta esas unsurlar. Okçulara nazaran daha dayanıklılar ve yakın savaşta etkililer. Ordu kurarken en önemli unsur, kalenin büyüklüğü. Çok büyük bir kaleye az asker ya da çok küçük bir kaleye çok fazla asker yerleştirmek, ters durumlara yol açabilir. Bunu göz önünde bulundurarak, yaptığınız kaleyle orantılı olarak asker yerleştirmelisiniz.

SAVAŞLAR: Savaş olacağı zaman, size savaştan önce ordunuzu savaş alanına yerleştirme şansı verilecektir. Çok basit bir şekilde okçuları ve piyadeleri alıp istediğiniz yere yerleştirin. Ancak çok fazla büyük alana yayılmayın. Daha çok askerlerinizi birbirine yakın savaştırın ve okçuları geri planda tutun. Savaş başladığında, bölüğünüzü 1 ile 10 arası gruplara bölebilirsiniz. Herhangi bir düşman saldırısında askerler otomatik olarak harekete geçerler.

ORDUNUN KONTROLÜ: Savaş sırasında ordunun kontrolü çok basit: Önce kullanacağınız bölüğü klikleyin; daha sonra nereye götürmek istiyorsanız oraya gidip klikleyin. Eğer saldıran askerleriniz yok olduysa, başka bir yerden askerlerinizi alarak buraya getirin.

DÜŞMAN: Düşman genellikle kaleleri ele geçirmek için saldırır. Esas amaç, önce kaleye hasar vererek kaleyi zayıflatmak ve sonra ele geçirmektir. Size en çok yegane düşmanınız olan CELTS'ler saldıracaktır. Eğer FANTASY WORLD oynarsanız, OGRES'ler de sık sık saldırırlar. Düşmanın iki tip önemli silahı var: Birincisi MANCINIK (CATAPULTS), ikincisi ise SAPPER'S TENTS. SAPPER'S TENTS, kale altından tünel kazıp patlayıcıyla doldurarak kaleye hasar verdiren saldırı biçimidir. Mancınıklar kaleye büyük taşlar atarak kale duvarlarına zarar verir ve askerlerin kaleye daha kolay girmelerini sağlarlar. Eğer düşman birliklerinin büyük bir bölümü yok edilmişse, savaşı kazanacak ve eğer zamanı geldiyse son ekranı görecek ya da bir derece atlayacaksınız.

YİYECEK REZERVLERİ: Yiyecek rezervlerini gözlemek, düşmanın yaptığı yegane iş. Eğer gerçekten sizin yiyecek rezervlerinizin bittiğini ya da tükenmekte olduğunu anlarlarsa, hemen saldırırlar. Oyun sırasında yiyecek almak için FOOD menüsüne gelin, aşağıdaki kutuyu klikleyin. Yiyecek genelde baharda bol olduğu için ucuz olur. Yiyecek stoklarınızı baharda yaparak daha az para harcamış, aynı zamanda kışa hazırlık yapmış olursunuz. Kış mevsiminde, yapılan stokların önemi ortaya çıkar. Eğer gerçekten iyi stok yapmışsanız, kış mevsiminde düşmanın saldırılarına rahatlıkla dayanabilecek ve kış mevsimini kazasız belasız atlatabileceksiniz. Düşman saldırıları sırasında rezervlerinizin normal zamandan daha hızlı tükendiğini göreceksiniz. Eğer yiyecek stoklarınız savaş sırasında biterse, yenilmenize sebep olur. Savaş olacağını hissettiğiniz anlarda yiyecek stokunuzu sağlamlaştırarak kendinizi garantiye alın.

MESAJCILAR: Oyuna başlamadan size sorulan mesajcı istiyor musun sorusuna evet cevabını verirseniz, oyun sizin açınızdan biraz daha zorlaşıyor. Oyunun gidişatı biraz da mesajcılara bağlı olarak değişiyor. Bu mesajcılar, komşu kral, prenslerden ya da kiliseden geliyor. Gerçekten gelen her mesaj oyunun kaderini etkiliyor. Mesajcı geldiğinde size o mesajla yapılacak ya da sizin yapılmasını istediğiniz seçenekler çıkacaktır. Bunlara hiçbir zaman saçma ya da gerçekten uzak cevaplar vermemelisiniz. Size çok önemsiz bile görünen bir mesaj, oyun açısından önem taşıyabilir. Burada vereceğiniz kararlar sizin ününüzü ve kaderinizi etkileyecektir. Eğer mesajlara verdiğiniz cevaplarla oyunun nasıl gittiğini öğrenmek istiyorsanız, daha önce anlattığımız COUNSEL seçeneğini seçin. Tüm ayrıntılı bilgi size anlatılacaktır. Benim CASTLES ile size anlatacaklarım bu kadar, artık bundan sonra size oynaması kalıyor.

CASTLES bence herkes tarafından alınması ve oynanması gereken bir strateji oyunu. Oyunun biraz da Commodore 64 zamanında oynadığımız Defender Of The Crown'i andırması, oyunun cazibesini arttırıyor. Son aylarda çıkan REALMS, POWER MONGER ve POPULUS 2 gibi strateji oyunlarının yanında biraz değişik olması ve türü açısından şu ana kadar pek fazla benzerinin olmaması bence oyunu oynanmaya değer kılıyor. Hiç tereddüt etmeden bu oyunu alabilirsiniz.

INTERPLAY/1 MEG/2 Disket

GRAFİK........................... : %85 SES ................................. : %85 OYNANABİLİRLİK.......... : %90 GENEL .............................: %90