Sayfa 41

Bilgisayarınızı ister oyun oynamak, ister program yazmak, ister mesleki amaçlarla kullanın, kendinizi az veya çok bilgisayarın klavyesini kullanıyor bulacaksınız. Er ya da geç bir süre sonra, bilgisayar klavyelerinin daktilolardan en büyük farklarından birini keşfetmiş olacaksınız: Bilgisayar klavyelerinin üzerinde yazan harflere her zaman güven olmaz. Örnek olarak: şu an bu yazıyı yazdığım bilgisayarda tuşlarla 'Öykü üzerine' yazmaya kalksam, 'Şzkğ ğyerine' gibi sevimli mesajlar yazıyor olurdum. Aslında Amiga için hangi tuşta hangi harfin veya harflerin bulunduğu pek o kadar önemli değildir. Klavye Amiga'ya 'Üçüncü sıradaki soldan dördüncü tuşa, sağ Shift tuşu ile beraber basıldı' gibilerinden bir mesaj yollar (Klavyenin içinde 6500/1 entegresi vardır. Bu entegre, C64'ün kalbi olan 6502'ye benzer bir mikroişlemci olup, entegrenin üzerinde 2 Kb ROM, 64 byte RAM'a sahiptir, minyatür bir bilgisayar yani). Amiga'da elindeki bir tür listeye bakarak hangi tuşa basıldığına karar verir. Kolayca anlayabildiğiniz gibi, önemli olan bu listede hangi tuşa karşılık hangi harf veya harflerin yer aldığıdır. Keymap adı verilen bu listelerden biri Amiga'nın işletim sistemindedir (ROM'da). Bilgisayar açılır açılmaz bu usa0 adı da verilen listeyi kullanır. Workbench disketinin Utilities Directory'sinde bulunan SETMAP emri ile her an bu klavyeyi değiştirmek mümkündür. CLI'dan kullanıldığında; "SETMAP tk" türü bir emir, Boot ettiğiniz diskette (SYS:) DEVS:keymaps alt directory'sinde bulunan tk isimli klavye listesini kullanıma sokar (Tk mevcut ve geçerli bir klavye dosyası olmak şartıyla). Bu tür dosyalardan birkaçını Workbench disketinde bulmanız mümkün. Türkiye'de yaşadığımıza göre, daha çok Türk klavyelerle ilgilenmeniz normal. Ancak bilgisayarın standart yazı karakterinde (Font), bazı harfler bulunmaz, dolayısı ile ekrana "ğ" basabilmek için önce bir program çalıştırarak Türkçe bir font yüklemeniz, daha sonra ise gerekli klavye listesini SETMAP ile yüklemeniz gerekir. Bu programcıkların hepsini ve Q ile F klavye dizilişlerini, kaliteli tüm Amiga kullanan bilgisayar dükkanlarında bulmanız mümkün.

Peki hiç kendi klavyenizi kendiniz yaratmak istemediniz mi? Bu tür bir klavye yaratarak, mesela Fonksiyon tuşlarına sık kullandığınız programların isimlerini yerleştirebilir ya da benim gibi klavyede yerini beğenmediğiniz tuşların yerlerini değiştirebilirsiniz. Bu işi yapabilen programlara Keymap editörleri adı verilir. Bunlardan ikisini görelim:

I. Setkey: Ülkemizde bulabileceğiniz birçok utility paketinde bulunan, biraz eski bir program. Çalışır çalışmaz ekrana bir

Amiga 1000 klavyesi çıkıyor. Programa bağlı bir menü var. Burada ilk seçenekte (Select View or Change Mode), klavyeyi değiştirme durumunu seçiyoruz (Change the keys in the map). Diğer seçenek sadece tuşları görebilmenizi sağlıyor. Menüdeki diğer seçenekler disketten bir klavye listesi okumanıza, kaydetmenize ve programı bitirmenize yarıyor. Ne var ki, rastladığım tüm versiyonların Load fonksiyonu bilgisayarı çakma eğiliminde. İstediğiniz dosyayı değiştirebilmek için, programı çalıştırmadan önce setmap ile bu dosyayı çalıştırmanız gerekiyor.

Amiga qualifier adı verilen Alt, Ctrl, Shift ve Amiga tuşları haricinde tüm tuşların, Amiga tuşları haricinde diğer qualifierların herhangi bir kombinezonu sonucu basılan tuşun sonucunun belirlenmesine izin veriyor. Programın bu özelliğini kullanmak için ilk önce qualifierları mouse ile üzerlerine gelip basarak belirtiyoruz (Basılan tuş renk değiştiriyor). Daha sonra istenen tuşa gelerek mouse ile basıyoruz. Bunun sonucunda klavyenin altında bir kutu beliriyor. Buraya belirlenen tuş kombinezonun vermesini istediğiniz sonucu yazıyorsunuz. Return tuşuna basarsanız, bu tuş da seriye ekleniyor. Bu sayede tek bir tuşa basarak istediğiniz programı çalıştırmanız mümkün. Modify keymap ile değişikliği gerçekleştirebiliyorsunuz. Tüm tuşları değiştirmek, uzun zamanınızı alacaktır. Ancak bir kere bu zahmeti çektikten sonra günlük kullanımınız çok rahatlayacaktır.

Program sadece A1000 klavyesini görebildiğinden, Numeratör klavye etrafında kalan tuşlar ve Avrupa klavyelerde bulunan fazladan iki tuş programlanamıyor. Ayrıca ekranda bulunan tuş dizilişi sabit. Yani değişikliklerden etkilenmiyor. Bu dizilişin Amerikan Klavye olması. Alman klavye kullananların istedikleri tuşu bulmalarını çok zorlaştırıyor. Yine de piyasada çok kolay bulabileceğiniz bir program ve biraz kullanışsız olsa da, işinizi görecektir.

2) KeymapEd: Ülkemizde fazla bulunmayan, ancak yurtdışında son derece yaygın olarak kullanılan Fred Fish'in Public Domain disketlerinde bulunan bir program. Elimde bulunan son versiyon olan V1.1'i (Fish 388), program çalışınca ilk iş sizden hangi klavyeyi değiştirmek istediğinizi soracaktır. Hiçbirini seçmezseniz, boş bir klavye ile başlarsınız. Ekrana, daha sonra Setkey'e göre çok daha kaliteli çizilmiş bir klavye çıkacaktır. Programa bağlı üç menü var. Bunlardan ilki klasik (Load-Save-New-Info-Quit) seçenekleri taşıyor. İkinci menü, işlem türünü belirliyor: Define, tuşa yeni harfler atar; Copy, bir tuşu kopyalar; Move, bir tuşu kopyalayarak siler; Swap, iki tuşun yerini değiştirir; Clear ise istenen tuşu siler. Son menüde ise, Amerikan ve Avrupa klavye arasında seçim yapılabiliyor.

Hit any key, Smash any key, Strike a key F. KAĞAN GÜRKAYNAK Programın en iyi yanı, o anki tuş dizilişini verebilmesi. Qualifier'lara bastıkça da bu dizilişi gerektiği gibi düzenlemesi. Bir tuşu değiştirmek için Mouse'a basmak veya klavyeden istediğiniz tuşa basmak şartıyla bir menü çıkarabiliyorsunuz. Program dört değişik tür tuş tanıyabiliyor. Bunları menünün en üstünden seçebiliyorsunuz. Kullanmadığınız tuşlar için NOP, normal tuşlar için Normal ve komut vermek istediğiniz tuşlar için String seçmelisiniz. Değişikliği kabul ettirebilmek için 'Use' demeniz yeterli. Program C'den yazıldığından bazı kontrol karakterleri kullanıyor. Bunlardan en önemlisi, '\r' Return anlamında ve '\n' newline anlamında kullanılıyor. Bir tuşun hangi qualifier'lara cevap vereceği, CAPSLOCK ile büyük yazıp yazmayacağı, tekrar edilebilir olup olmayacağı menüden belirlenebilen özellikler.

Daha profesyonelce yapılmış olan bu programı, işin meraklılarına tavsiye ederim. Gelelim bazı önerilere. İlk olarak birden fazla klavye kullanacaksanız, belirli bazı tuşları, bu klavyeleri içlerinde değiştirmek için kullanın. Diyelim iki klavye listesi kullanmak istiyorsunuz. Bunlara A ve B diyelim. Her iki klavye de, mesela F10, Setmap A ve Shift F10, Setmap B yaparsanız, bu iki klavye arasında rahatlıkla değişiklik yapabilirsiniz. Değişiklik yaptıktan sonra tuşları bulmakta zorluk çekebilirsiniz. Eğer zamanınız ve sabrınız varsa, bir Letraset takımı ve tam saydam bir bant alın. Klavyeyi istediğiniz gibi düzenleyin ve letrasetler sökülmesin diye bantlayın (Standart şeffaf seloteyp yerine tam beyaz şeffaf bant kullanın.).

Belki de bazılarınız programları mouse ile kullanmaktan zevk alıyor ve niye klavye kullanayım ki diyorsunuz. OSK ismi verilen bir program ile klavye kullanmadan yazı yazmak mümkün. Program ekrana bir klavye getirir. İstediğiniz tuşa basarak, herhangi bir pencereye çıkışı gönderebilirsiniz. Normal tuşların yanısıra ayrıca Window tuşuna basarak çıkışın gitmesini, istediğiniz window'a basarak da çıkışı yönlendirebilirsiniz. Bunun dışında başlık satırında bulunan 1000 (veya 2000) tuşuna basarak Amiga 1000 veya 2000 klavyeleri arasında değişiklik yapılabilir, ICON tuşuna basılarak program gerektiğinde yeniden çalışabilecek halde bir ICON'a dönüştürülür. (Workbench'in olması şart). Hayati bir gereklilik değil, ancak yine de insanı klavye zahmetinden kurtarıyor.

Klavyeler ile ilgili son programımız, Keybiz. Hiçbir işe yaramıyor. Ancak eğlenceli bir programcık. Ne mi yapıyor? Sadece Amiga'dan eski daktilo sesleri çıkarmaya yarıyor (ne yarar ama!...). Siz program yazanların vahşi isteklerini dikkate almadan klavyenize iyi davranın. Hoş olun, öyle kalın...