Yeni Bir Utility Paketi
Retro bilgisayarBu ay, CACHET firmasının ürünü ve en çok kullanılan utility olan X-Copy Professional’ın 5.0 versiyonunu, daha doğrusu sadece bir programı değil, bir disket dolum programın nasıl kullanıldığını göreceğiz. Cachet yine yapacağını yaptı ve
Amiga kullanıcıları arasında efsaneleşen programlardan biri olan X-Copy'nin yanına bir sürü yardımcı program ekleyerek disket kopyalamaktan harddisk backup’ına kadar her türlü kopyayı yapabilen bir program seti yarattı. İşte bu disketin içinde bulunan programlar sırasıyla: QD, X-Lent, X-CopyPro, SetUpPro, X-Press ve X-It
QD: Esas adı "The Amiga Programmer's Quick Editor" (QED V2.05) olan program, oldukça kullanışlı. Adından da anlaşıldığı gibi bir editör olan QD'ü, M.Kegelmann yazmış. Kullanımının Cygnus Editor'den daha zor olmasının nedeni, pull-down menülerle değil çeşitli tuş kombinasyonlarıyla kullanılmasından kaynaklanıyor. Bu tuşların karşılıkları şunlar: Control + A - Ascii input: Eğer klavyede kullanmak istediğiniz ama yerini bulamadığınız semboller, şekiller veya özel harfler varsa, bu seçeneği kullanın. Ekranın sol üst köşesinde ASCII değer girmenizi isteyen bir pencere açılacaktır. Verdiğiniz değere karşılık gelen sayı, harf veya şekil kursorunuzun bulunduğu yere basılacaktır. Control + B - Block commands: Yazı bloklarının üstünde işlem yapmanızı sağlar. Control + C - Toggle colors: Ekranın renklerini değiştirir. Program yüklendiğinde, gri zemin üzerine siyah karakterle yazacak şekilde programlanmıştır. Bu renkleri mavi üzerine beyazla yazılacak şekilde değiştirebilirsiniz. Control + E - Exchange: Yanyana bulunan iki karakterin yerlerini değiştirir. Control + F - Show free memory: Kullanılabilecek olan boş hafıza miktarını gösterir. Control + J - Jump line #: Sol üst köşede açılacak olan kutuya girdiğiniz satır numarasına atlar. Control + K - Kill line: Kursorun bulunduğu satırı siler. Control + L - Put line: Kursorun bulunduğu yere bir satır ekler. Control + M - Merge file: Açılan pencereden seçeceğiniz dosyayı üstünde çalıştığınız dosyayla birleştirir. Control + N - Name & Save: Bir dosyaya isim vererek kaydetmenize yarar. Control + O - Open file: İsmini vereceğiniz dosyayı yüklemeye yarar. Eğer bir dosya açıksa kapatılacağından dolayı, emin olup olmadığınızı sorar. Control + Q - Quit: Programdan çıkmaya yarar. Control + R - Search & Replace: Verdiğiniz kelimeyi arayıp öbürüyle değiştirmeye yarar. Control + S - Search: Bir kelimenin yerini bulmanıza yarar. Control + T - Top/Bottom: Çalıştığınız dosyanın en üstüne veya en altına gitmenize yarar. Control + U - Undo: Son yaptığınız işlemi iptal eder. Control + W - Write file: Dosyanızı kaydetmeye yarar. Control + X - Kill to BOL: Kursorun bulunduğu yerden satırın başına kadar olan alanı siler. Control + Y - Kill to EOL: Kursorun bulunduğu yerden satır sonuna kadar olan alanı siler. Control + Z - Zap buffer: Yüklenmiş olan dosyayı hafızadan siler ve çalışma alanını boşaltır. Undo'yla geri alınamaz. Control + Shift - Toggle shift: Kursorun bulunduğu yerdeki karakteri büyük harfse küçük, küçük harfse büyük harf haline getirir. Control + Tab - Tab size: Tab sayısını değiştirmeye yarar.
Shift + Fn: Shift tuşuyla beraber herhangi bir fonksiyon tuşuna basıldığında, kursorun bulunduğu yer işaretlenir. Bundan sonra o fonksiyon tuşuna basılırsa oraya atlanır. F9 ve F10 tuşlarıyla blokların başlama ve bitiş yerleri saptanır.
Control + Fn - Select text #: Açtığımız editör pencereleri arasındaki geçişi sağlar. Control + F10 - More texts: Editör penceresi açmaya yarar.
X-Lent: İşte çok kullanışlı bir program daha. Sanki biraz Diskmaster'ı andırıyor. Yapılan işlemlerin hepsi üst menüde bildiriliyor. Seçenekleri ise: Kopier : Seçilen dosyaları kopyalamaya yarar. (COPY) Versch.: Seçilen dosyaları kopyalarken kaynak disketinden siler.
(MOVE) Löschen: Dosyaları silmeye yarar. (DELETE) Umben.: Dosyaların adlarını değiştirmeye yarar. (RENAME)
ErzVerz: Seçtiğiniz disketin içinde vereceğiniz adla bir directory açar. (MAKEDIR) Aile: Dosyaların hepsini birden seçmeye yarar. (ALL) Keine: Seçilmiş olan dosyaların hepsini birden seçim dışı bırakmaya yarar. (CLEAR) Zurück: Bir önceki directory'e gitmeye yarar. (PARENT) Standart seçeneklerden başka D-Opus gibi içinden bazı programları da çalıştırabiliyor. QD Editor: Editörü çağırır. Lharc -I: \
Arşivleme veya sıkıştırma için kullanılan programları çağırır. Sorun çıkmaması için bu programlar disketin directory'sinde mevcuttur. Zoo -1: /
Run: Seçilen programları çalıştırmaya yarar. Con Run: Seçilen programı ayrı bir window açarak çalıştırır. Programcı pulldown menüleri de unutmamış: XLent: Beenden: Programdan çıkmaya yarar. Schlafen: Programdan çıkıp, CLI ekranında pencere haline gelir. Üstüne klikleyerek yeniden programa girebilirsiniz. Optionnen:
Şchutz lösen: Ayarlanan şablona göre protect flaglarını değiştirir. Überschreiben: Üstüne yazmayı ayarlar. Überspringen: Yeniden yazmayı açar. KeinPrüfen: Pencereler arası kopya yapmayı açar. Default Hex: Hex sisteme göre okuma ayarlaması Doppel Anzeigen: Çift klikle file hakkında bilgi alınması sağlar. Verschiedenes: Selektieren : \
Desektieren : > Seçilen dosyalar hakkında bilgi Bytes : / Suchen... : Dosyanın içeriğini görmeye yarar. Finden... : Seçilen directory'ler içinde aradığınız dosyayı bulmaya yarar.
Kommentar: Bir dosyaya comment yazmaya yarar. Schützen : Dosyaların protect flaglarını ayarlar.
Verz.drucken: Dosyaları printer'dan bastırmaya yarar. Info: Disket hakkında bilgi verir. Speicher: Boş hafıza miktarını gösterir.
Anzeige: Datum : Dosyaların yazıldığı zamanı gösterir. Flaggen: Dosyaların yanında protect flaglarını da gösterir. Keine : Sadece dosyaları ve uzunluklarını gösterir. Revers : Ters çevirir. LesenundSortieren: Dosyaları okur ve sıralar. Konfiguration: CustomGadgetdefinieren: Bu seçeneği seçip, ekranın aşağısında kalan kutulara kliklerseniz, tıpkı D-Opus'taki gibi kutulara atamalar yapabilirsiniz. Çıkan kutuların ilkine kutuya vereceğiniz adı, ötekine ise yükleyeceği programın adını yazarsınız.
Konfiguration speichern: Programın bir dahaki yüklenişinde ayarladığınız gibi açılması için konfigürasyon dosyasını kaydetmenize yarar.
Bu program hem Diskmaster'ın, hem de D-Opus'un yerine geçtiğinden bunu kullanmanızı tavsiye ederim.
X-COPY PROFESSIONAL: Sonunda sıra efsanevi programa geldi. X-Copy'nin temel özellikleri hala değişmemiş. Yalnız bazı eklemeler yapılmış. Program yüklendiğinde gözümüze çarpan ilk şey, versiyonunun 5.0 olması. Kopyalamalar için sıfır ile seksenbirinci track'ler arasını kullanıyor. Sağ tuş ile mouse kilitleme özelliği bu versiyonda da var. Ama kilitleme yapıldığında pointer pembe olmakta. Verify hatalarında ise tekrar denenip denenmeyeceğini soruyor. Şimdi sırasıyla seçenekleri inceleyelim.
COPY:
Bu kopyalarda pek fazla bir değişiklik olmamış. Amiga-DOS disketleri için Doscopy+, başka formattaki disketler içinse Nibble kullanın. Bamcopy+ kullanırken disketiniz formatlı olursa daha iyi olur. TOOLS: Optimize: Disketlerinizin daha hızlı olması için bunu kullanabilirsiniz. Bir programla ilgili dosyaları arka arkaya koyacağı için zaman kazanırsınız.
Format: Disketlerinizi formatlamak için bu seçeneği kullanın. QFormat: Normal formattan tek farkı, sadece boot'u ve root'u formatlamasıdır. Bununla sadece daha önceden Amiga-DOS ile kullandığınız disketleri formatlayın.
Loeschen: Disketin formatını bozarak hiç kullanılmamış gibi yapar. Program silmek için çok ideal.
Speedchk: Drive'a hız testi yapar. [Bu arada içindeki disketin formatını bozduğundan, gereksiz bir disket kullanın.]
Install: Bootblock'a anti-virus boot koyar. Killsys: Hafızadaki diğer programları kapatarak hafızayı boşaltır.
START: Seçilen işleme başlamak için kullanılır. NOCHMAL: RAM ile kopya yapıyorsanız, kopyalama işlemini tekrarlamaya yarar.
STOP: İşlemi durdurmaya yarar. DISKINFO: Disket hakkında bilgi verir. DIRECTORY: Disketin içinde bulunan programları ve uzunluklarını gösterir.
CHECKDISK: Disketi kontrolden geçirir. DEFAULT: Programın ayarlarını açılış durumuna getirir. SETUPPRO: X-Copy'i yükler ama ayarlamalarınızı yapıp, sol üst köşeye klikleyerek çıkmanızı bekler. Çıktıktan sonra konfigürasyon dosyasını disklere kaydeder.
X-PRESS: Bu programı ilk gördüğümde pek sevmemiştim. Ama şimdi çok yanlış davrandığımı anladım. Gayet kullanışlı ve kolay bir harddisk back-up programı. Eğer gerekli yerleri değiştirirseniz, disket back-up'ı olarak da kullanabilirsiniz. Sağ butonu klikleyince sadece üç seçenek çıkıyor. Bunlar programı yapan hakkında bilgi almaya, konfigürasyonu kaydetmeye ve programdan çıkmaya yarıyor. Asıl programa ekranın alt tarafında kalan iki kutudan birini seçerek giriliyor. Yani:
Sicherung: Bu seçenek, back-up almaya yarıyor. İlk olarak bir parametre ekranıyla karşılaşıyoruz.
Pfad für sicherung: Yandaki kutuya back-up'ı alınacak olan drive adı yazılıyor.
Erstes Laufwerk: Buraya back-up'ın ilk yazılacağı drive adı yazılır.
Zweites Laufwerk: Back-up için kullanılacak ikinci drive adı buraya yazılır. Ama boş da bırakabilirsiniz.
Beep & Flash: Uyarı sinyalinin türünü buradan seçebilirsiniz. Protokoll für sicherung: Back-up tipi Verify: Yazarken kontrol etme seçimi Archive flag setzen: Arşiv flag'larını ayarlamaya yarar.
Weiter: Programa buradan giriliyor. Kısa bir süre dosya sayımını bekliyoruz ve esas ekran açılıyor.
Zurück: Parametre ekranından ilk açılış ekranına dönmeye yarar.
Esas programa girince dosyaların listelenmiş olduğunu göreceksiniz. Buradan istediklerinizi seçip, Fertig'e basarak kopyanızı alabilirsiniz. Wurzel seçeneği, direkt olarak root directory'e geçmenizi, Zurück ise bir öncekine geçmenize yarar.
Eğer ana ekrandan Wiederherst'i seçerseniz, harddiskinizi önceden almış olduğunuz kopyaya göre düzenleyebilirsiniz. Bütün parametreler aynı olduğundan yeniden yazmayacağım.
X-it: Bu program, seçtiğiniz drive'a özel X-Copy boot'u koyar. Çalıştırmak için büyük dikdörtgeni klikleyin.
Cyclone/Cyclone2000: İşte Cachet'in yeni bombaları. Eski Cyclone'u geliştirip, artık her türlü programı kopyalar hale getirmişler. Başlangıç track'leri aşağı ve yukarı oklarıyla, bitiş track'leri ise sağ ve sol oklarıyla ayarlanıyor. Cyclone, Amiga 500 ve 1000 modellerinde DF1: ile bilgisayar arasına bir ek parça takılarak kullanılıyor. Kopyalamayı ise sadece DF0:'dan DF1:'e doğru yapabiliyoruz. Aynı diskette bulunan Cyclone2000 adlı program ise, Amiga 2000 ile DF2: arasına bağlanan parçayla beraber kullanılabiliyor. Tabii ki kopyalama yine aynı şekilde iç drive'dan dışa doğru yapılabiliyor.
Bu programların tek farkı, sadece drive numaralarında. Öbür özellikleri ise aynı. Üç kopyalama, iki utility moduna sahipler. Kopyaların isimleri, Standard Nibble Mode, Deep Nibble Mode, APWM Deep Nibble Mode. Bunlardan hangi program için hangisinin kullanılması gerektiğini en iyi deneme yoluyla bulabilirsiniz. Drive Speed Check drive'ın hızını ölçer. Wipe Disk ise disketi siler. Bütün işlemlere Return tuşuyla başlayabilirsiniz. [Kopyalama sırasında epeyce boş vaktiniz olacak. Bu yüzden scrolltext'i mutlaka okuyun.]
Bu disketin en çok kullanılan programları bir araya toplaması çok büyük bir kolaylık. Herhalde en çok kullandığınız disketlerden biri olacaktır. Tekrar başka bir yazıda buluşana kadar hoşça kalın derken, yardımlarından dolayı Ümit Kadaifçi'ye çok teşekkür ederim..
Doscopy Doscopy+ Bamcopy+ Nibble