Sayfa 12

Amiga müzik yazılımları içerisinde profesyonel yaklaşımı, geniş kapsamı ve kullanışlılığı ile dikkati çeken Music-X'i tanıtmaya başlayacağım bu yazı dizisinde ilk yapılması gereken, muhakkak ki MIDI uygulamaları ve literatürü üzerine açıklamalarla işe başlamak olacaktı. Fakat dergimizde daha önce bu konu üzerine yazılanları yeterli kabul edip, sizlere gerek duydukça bu yazılara başvurmanızı salık vermekle yetinmeyi ve programla ilgili açıklamalarıma böylece daha geniş yer yaratmayı daha uygun buldum. Yazıda Türkçe'ye tam ve doğru olarak aktarılamayan terim ve kavramları, programda yer aldığı gibi, yani İngilizce olarak kullanmaya ve böylece kavram kargaşalıklarına yer vermemeye çalıştım. Teknik yazılarda önemli bir sorun olarak gördüğüm için, bunu da öncelikle söylemek istedim. Bu arada yine de doğabilecek soru işaretlerini göz önüne alarak, bana yazdığınız mektupları da derginiz aracılığı ile yanıtlamaya çalışacağımı belirteyim. Başlangıç olarak, programın 512K ile çalıştırılabilmesine rağmen, bu bellek üzerinde herhangi bir uygulama yapma şansı olmadığını belirteyim. Bu nedenle, 1MB belleğin Music-X için farz olduğunu kabul etmek gerekiyor. Bunun yanısıra programın alt dosyaları ve modüllerinin de varlığını göz önüne alırsak, eğer ikinci bir disket sürücünüz ya da hele bir hard diskiniz varsa, çalışmalarınız muhakkak daha keyifli bir hal alacak. Yoksa da üzülmeyin, çünkü bellekli bir Amiga, Music-X'i tam kapasiteyle kullanmanıza elverişli bir ortam sağlamaya yetiyor. Bunun dışında tek bir zorunluluğunuz var; MIDI uyumlu bir tuşlu enstrüman ve bir MIDI cihazı. Programımız, profesyonel bir yazılımdan bekleneceği gibi, veri giriş-çıkış aracı olarak yalnızca synthesizer, org ya da herhangi bir başka MIDI uyumlu cihaz kullanmakta. MUSIC-X İLE NELER YAPABİLİRSİNİZ?

Music-X, herşeyden önce bir sequencer programı. Canlı olarak ya da tek tek nota değerleri ve midi parametrelerini girerek müzik parçaları, kompozisyonlar yaratabileceğiniz, düzenlemeler yapabileceğiniz ve çalışmalarınızı yine bilgisayar aracılığı ile enstrüman ya da enstrümanlarınıza çaldıran bir program. Bunun yanısıra, size çalgınızı yönetme ve seslerini, klavyenin düzenini denetleme, onunla ortak bir dil oluşturup üzerindeki sesleri disketler üzerinde depolama, onları yeniden düzenleme ve yeni sesler yaratma olanakları da tanımakta. Program tüm bu işlevleri çok sayıda değişik sayfalar üzerinde gerçekleştiriyor. Şimdi bu sayfaları sırası ile incelemeye başlıyalım. v SEQUENCER SAYFASI v Çalıştırdığınız zaman karşınıza çıkan ilk sayfa, sequencer. Tüm birincil midi işleri buradan yönetiliyor. Farklı fonksiyon içeren küçük pencerelere bölünmüş olup, ilk olarak analog teyp yapısındaki Transport Window dikkati çekmekte. Herhangi bir teyp üzerinde de görmeye alışkın olduğumuz Pause, Rewind, Play, Forward, Record, Stop tuşları, programda da aynı işlevleri taşımakta. Bunlara ek olarak, profesyonel çok kanallı teyp kayıt cihazları üzerinde Auto Locate tuşları bulunuyor. Bunlar yardımı ile hazırladığınız parçanın başına, ya da önceden set etmiş olduğunuz dört değişik ölçüsüne sıçrayabiliyorsunuz. Bir diğer pencere ise, Saat Penceresi. Burada müzik parçasını iki değişik zaman ayarı ile izleme olanağı verilmiş. Birincisi Bağıl Zaman Saati, ölçülerin ilerleyişini

96'lık nota hassasiyetine kadar ince ile gösteriyor. Göstergenin altındaki ayar tuşları ile çalışmanızın istediğiniz bir ölçüsünün, bir vuruşuna ilerleyip dinleme ya da kayıt işlemine buradan devam etmeniz olası. Diğer saat ise, Mutlak Zaman Saati. Parça başlangıcı ile sıfırlanan bu saat; saat, dakika, saniye ve daha ilerde açıklayacağım Video kayıt senkronizasyonu ile bağlantılı olarak Frame sayacı olarak iş görüyor. Tempo penceresinde parçamız için seçmiş olduğumuz tempo, 10 ile 200 arasında değer değiştirebilen bir sürgü ile gösteriliyor. Müziğin temposunu çalarken de anında değiştirmeniz mümkün. Sürgünün hemen altında bellekte daha kaç yer kaldığı gösteriliyor. Bu değer 1MB bellek için notu olarak belirtmekte. Bu satır üzerinde, programın seri port üzerinden enstrümanlarla yaptığı işlemlerinde (eğer gerçekleşirse) ortaya çıkan data kayıplarının miktarı toplam olarak gösteriliyor. Kaç-kaçlık ölçüsün olduğu, yine küçük bir Ölçü Gösterge Penceresinde bildiriliyor. Belli bir measure'da zaman değiştiği takdirde, bu değişiklik de hemen gösteriliyor. Ekranın alt yarısındaki Listesi Penceresi, Music-X'in 250 listesini veriyor. Pencere sırası ile; Sıra, sequence'in bellekte işgal ettiği yer; kaç ölçü içerdiği; enstrümanla hangi kanal üzerinden iletişim kuracağı; Bağıl mı, yoksa Mutlak zaman ölçüsünde mi kaydedildiği; sequence'in adı; Amiga sesleri ile mi, harici bir sesi ile mi çalınacağı, sequence'in parçaya kaçıncı ölçüde dahil olacağı ile seçim ve göstergeleri kapsayan sütunlara... Ekranda sağ üst köşede bulunan “Track Window”, Music-X'in bir müzik parçasını çevre enstrümanlara çaldırması esnasında seslendirilmekte olan sequence'ların hatlar üzerindeki durumunu... Program aynı anda 20 track üzerinden besleme yapıyor (16 harici, 4 Amiga için hat). Değişik zamanlarda parçaya dahil edilen ve çalınması tamamlananlar, bu 20 hat üzerinde sürekli izlenebiliyor ve çalma sırasında istenen sequence'lar mouse yardımı ile kapatılıp açılabiliyor. Ekranın tam ortasındaki dört işlevleri ise şöyle: Store tuşu: Sequencer penceresinde yapacağınız canlı her kayıt, önce bir edit buffer'da depolanır. Onu bir hale getirmek isterseniz, listesinde bir boş satır seçip, daha sonra tuşuna kliklemeniz gerekmektedir. Bu işlemi yaparken mevcut bir sequence seçilirse, program sizi "Mevcut sequence'in üstüne kayıt yapmak istediğinizden emin misiniz?” diye uyaracaktır. Edit, Listeden seçilmiş olan edit buffer'a kopyalayıp, içeriğindeki verileri tek tek edit edebileceğiniz Bar Editor ya da Event Editor ekranına geçmenize olanak verecektir. Bu iki ekranın işlevlerini daha ileride ayrıntılı olarak inceleyeceğiz. Edit seçimi yapıldığında, edit buffer daha önce yapılmış fakat store edilmemiş bir bölüm ise, program sizi uyaracak ve "Edit buffer'ın saklanmamış veri içerdiği"ni söyleyecektir. Bu durumda ise size dört seçenek sunulmuş; İşten vazgeçmek, saklanmamış verinin silinmesini ve işleme devam edilmesini istemek, saklanmamış veriyi kayıt altına almak ya da doğrudan onu edit etmek. Delete tuşu: Listeden seçilen sequence'ın silinmesi için kullanılır. Silme işleminden önce yine bir güvenlik uyarısı: Bu tuş seçildikten sonra çalma pozisyonuna geçirildiğinde, listede seçilmiş olan sequence yerine edit kayıt seslendirilecektir. Böylece bir sequence'in yeni bir çeşitlemesini denemek ve eskisi ile karşılaştırmak şansı elde edilmiş oluyor. Buraya kadar gördüğümüz gibi, bu ilk ekran dinleme, kaydetme, ve anlamda denetimi ile durumda. “Real time” (gerçek zamanda kayıt) işlemlerinden söz etmeye geçmeden önce, kısaca pull-down menülerde neler bulunduğuna da bir bakalım. İlk menü grubu, Music-X'in diğer çalışma modlarına geçişle ilgili seçimleri içeriyor. Bunlar daha ilerde sırasıyla inceleyeceğimiz gibi; Sequencer, Set Filters, Amiga Samples, Librarian ekranları. File menü grubunda, Müzik çalışmalarını yükleme, diske kaydetme, bellekteki bir parçaya diskten bir başkasını ekleme işlemleri yer alıyor. Kayıt işlemi ile ilgili olarak, geniş seçim olanağı tanınmış. Çünkü hazırlanan bir parçayla ilgili bellekte çok çeşitli türde veriler saklanmakta. Bunlar kayıt işlemi için: 1- Sequence'lar, 2- Çalışmayla ilgili synthesizer üzerindeki enstrüman verileri, 3- Data kanalları üzerinde oluşturulan control düzeniniz, 4- Master klavyenizin işlevleri ilgili olarak gerçekleştirdiğiniz "Keymap”leriniz,