HARD DISK'LER
Retro bilgisayarEğer bilgisayarınızı açtıktan Workbench ekranını görünceye kadar geçen zaman size uzun gelmeye başlamışsa...
Eğer bir programın yüklenmesini sabırsızlıkla beklerken disk sürücünüzden gelen hart hart kaşıntı sesleri sinirlerinizi bozmaya başlamışsa...
Eğer birkaç disketlik oyun veya programlarla uğraşırken ikide bir disket değiştirmek zor gelmeye başlamışsa...
Eh, artık sizin de bir Hard Disk almanızın zamanı gelmiş demektir. Unutmayın ki, Amiga 500 ilk aldığınız günkü sınırlarına mahkum değildir.
Kararınızı verip paranızı denkleştirirseniz, sıra gelir "hangi hard disk" sorusuna cevap bulmaya. Öyle ya, hard disk dediğiniz bir defa alınır. Bir gün gelip "keşke bunu değil de ötekini alsaydım" demektense, gelin birlikte belli başlı bazı seçenekleri gözden geçirelim. Sizler için, bir tanesi Türkiye'den de temin edilebilen toplam dört ayrı marka hard disk hakkında çeşitli bilgiler derledik. Tanıtacağımız bu hard disk'ler bilgisayarınıza 20 ila 40 MB depolama kapasitesinin yanında, 2 ila 8 MB Fast RAM ekleme imkanı da sağlamaktadır.
ÖNCE BİRKAÇ UYARI Bir hard disk alıp, onun geniş ve ferah kayıt alanını programlarınızla doldurmaya başlamadan önce, Amiga'nızın bu imkanlardan ne kadar verimle yararlanabileceğinden emin olmanız gerekiyor. Sanırım bu noktada söylenebilecek en önemli konu, Amiga 500'ünüzün Kickstart versiyonu. Eğer bilgisayarınızın Kickstart versiyonu 1.2 veya daha eskiyse, hard disk almadan önce bir servise uğrayıp Kickstart ROM'unu yenisi ile değiştirmenizde fayda var. Çünkü Kickstart 1.3, getirdiği birçok yenilikle birlikte hard disklerin Autoboot (hard diskten otomatik açılabilme) özelliklerini de desteklemektedir.
Amiga'nızın Kickstart versiyonunu bilmiyorsanız, öğrenmek çok kolay. Hiç disket takmadan bilgisayarınızı açıp ekrana bakın. Eğer ekranda bir el sizden Workbench 1.3'ü istiyorsa, Kickstart versiyonunuz 1.3 demektir. Ama Workbench 1.2'yi istiyorsa, yine de paniğe kapılmanıza gerek yok. Hemen hemen her Amiga servisi "cüzi bir ücret" karşılığında ROM'unuzu değiştirerek 1.3'ü ister hale getirebiliyor.
DEĞERLENDİRMELER NASIL YAPILDI? Amiga 500 kullanıcılarına alacakları hard disk için seçenekler sunmak ve herbiri hakkında bir ön fikir verecek özellikleri ortaya koymak amacıyla hazırlanan bu yazıda, edinilen bilgilerin büyük bir kısmı Michael Sinz'in DiskSpeed 3.1'i sayesinde oldu. DiskSpeed 3.1, hard disk üreticileri arasında drive performansının belirlenmesi için bir nevi "de facto" standart sayılmaktadır.
İlk üç test, hard disklerin her birine Workbench 1.3 ve ilgili dosyalar yüklenerek yapıldı (Şekil 1, 2 ve 3). Bu üç test bir araya geldiğinde, Amiga'cıların çoğunun kendi Amiga'larını kullanma koşulları taklit edilmiş oldu. Örneğin; geri planda üç boyutlu bir obje hesaplanırken, aynı anda bir resim programı, bir modem programı ve bir kelime işlemci çalıştırmak gibi. Gerçek anlamda bir multitasking çalışma ortamı oluşturuldu. Basit ve anlaşılır olması için, bütün grafikler 256 KB'lık bir buffer kullanılarak çizildi. İlk şekilde 1 saniyede oluşturulan byte sayısı, ikinci şekilde okunan ve üçüncüde ise yazılan byte sayısı grafiklerle gösterilmiştir.
Şekil 4, 5, 6 ve 7'de, her hard disk için 1 saniyede oluşturulan, açılıp kapatılan, aranan ve silinebilen dosyaların sayısı görünmektedir.
Şekil 8, belirli bir dosyanın 1 saniyede kaç defa serbestlenip yeniden okunabildiğini gösteriyor. Bu 8 şekil, hem DMA meşgul ve CPU stress altında iken, hem de her ikisinin serbest olduğu durumu birlikte göstermektedir.
Son olarak Şekil 9'da, iki test bir arada gösterilmiştir. Birinci test standart bir Workbench 1.3'ün yüklenme süresidir. Power düğmesinin açılışından Startup-Sequence'nin bitmesine ve Workbench ekranının görülmesine kadar geçen süre,
ŞEKİL 1. Saniyede yaratılan byte.
W DMA ve CPU meşgul O DMA ve CPU meşgul değil
300000 |
100000
BM P
ŞEKİL 2. Saniyede yazılan byte.
W DMA ve CPU meşgul DMA ve CPU meşgul değil
Xetec
ŞEKİL 4. Saniyede yaratılan dosya.
GVP Supra
DMA ve CPU meşgul O DMA ve CPU meşgul değil
CBM GVP Supra Xetec
ŞEKİL 5. Saniyede açılıp/kapatılan dosya.
MW DMA ve CPU meşgul Ü DMA ve CPU meşgul değil
GvP
Supra
Xetec ŞEKİL 7. Saniyede silinen dosya.
m DMA ve CPU meşgul © DMA ve CPU meşgul değil
Supra 500XP Supra 500XP'nin en önemli özellikleri, iyi bir performansa sahip olması ve kolay takılabilmesi. — İçinde, bilgisayarınızın CPU portuna bağlanan 40 MB'lık bir drive, SCSI devresi, 8 MB'a kadar Fast RAM için soketler ve başka SCSI cihazlar için CPU portunun (system bus çıkışının) bir pass-through bağlantı mevcut. Kutunun sağında yer alan bir grup DIP (Dual Inline Package) switch ile SCSI cihaz numarası rahatlıkla değiştirilebiliyor ve autoboot özelliği ile birlikte drive açılıp kapatılabiliyor.
ŞEKİL 8. Belli bir sürü-
cü kafasının saniyede kaç kez hareket ede-
m DMA ve CPU meşgul © DMA ve CPU meşgul değil
| |
ŞEKİL 3.
niyede okunan byte.
DMA ve CPU meşgul Ü DMA ve CPU meşgul değil
CBM GVP ŞEKİL 6. Saniyede incelenen dosya.
Xetec
Supra
DMA ve CPU meşgul Ü DMA ve CPU meşgul değil
60 —
CBM GVP Supra Xetec ŞEKİL 9. iki test'in grafiği: (1) Workbench'i baştan yükleme süresi, (2) yeni bir index oluşturma süresi. m Workbench'i yükleme süresi
© Yeni bir index oluşturma süresi
Dayanıklı metal kutunun içinde. 2 MB'a kadar Fast RAM için hazır 16 soketi bulunan devre kartı ve onun üzerinde yer alan Conner Peripherals'in CP3040 model 3 inçlik drive'ı var. 2MB Fast RAM için 16 tane standart 256Kx4 bit DRAM çip takmanız gerekiyor. 2 MB'dan daha fazla
Fast RAM takmaya niyetliyseniz, ZIP RAM adaptör kartına ihtiyacınız var. Ayrıca alınabilen bu kart, devre kartı üzerine takılıyor ve Fast RAM'i 8 MB'a kadar yükseltebilme imkanı sağlıyor. Yalnız, bu karttaki soketlere takılması gereken 1 MBx4 bit ZIP RAM çipleri hem zor bulunuyor, hem de fiyatları oldukça pahalı. Eğer 2 MB'ın üzerinde Fast RAM kullanacaksanız, Supra'nın ayrıca sattığı harici güç kaynağına da ihtiyacınız olacak.
500XP'nin takılması oldukça basit ve günlük kullanımı da oldukça emin ve güvenilir. Gayet güzel hazırlanmış olan kullanım kitapçığı sayesinde, 5 dakikadan az bir süre içerisinde Amiga 500'ün sol kenarındaki CPU portuna takıp denemeye başlamak mümkün. Karmaşık bağlantılarla boğuşmak veya yetersiz hazırlanmış kitapçıklarla uğraşmak istemeyenlere rahatlıkla önerilebilir.
Özellikleri:
Marka ......... : Supra 500XP Taban fiyat...: $895 (2 MB RAM dahil) Seçenekler .: RAM adaptör kartı, $279.95, harici güç kaynağı, $49.95
Autoboot özelliği : Var Garanti süresi...: 1 yıl Performans....... : Çok iyi Takılma kolaylığı : Çok iyi
Dokümanlar.......: Çok iyi Genel ........... : Çok iyi
GVP Impact Series II A500+ Eğer Amiga 500'ünüz için en hızlı harddisk'i almayı düşünüyorsanız, bu harddisk tam size göre. Ayrıca çok güzel tasarlanmış düzgün dış hatları, Amiga 500 ile birlikte estetik bir görünüm sunuyor, ikisi birbirine takıldığında tek bir parçaymış gibi görünüyorlar. Dış görünüm her şey demek değil tabii. İçinde, GVP'nin SCSI devre kartının gerisine yerleştirilmiş 49 MB'lık bir Quantum Prodrive (Model LPS) 3 inç drive mevcut. Bundan başka, herbiri size 2 MB Fast RAM sağlayabilecek dört tane -şimdilik boş- SIMM (Single Inline Memory Module) soketi var.
8 MB RAM kartlarının takılması beklenilenden biraz daha fazla zaman alıyor. Bunun nedeni, GVP'nin el kitapçığındaki açıklamaların biraz zihin karıştırıcı olması. İsterseniz, 8 MB'ın hepsini bir defada değil de, ihtiyaç duydukça 2 MB'lık kademeler halinde alıp takmanız mümkün.
Hard diskle birlikte kendi harici güç kaynağı da veriliyor. Ön paneldeki bir düğme aracılığıyla hard diskin autoboot özelliği devre dışı bırakılabiliyor. Bu düğme, bilgisayarınızı bir floppy disk ile açmak istediğinizde (örneğin oyun oynarken) işe yarıyor. Harddiski bağlamak için Amiga 500'ün sol tarafındaki CPU slotunun kapağı açılıp, harddisk buradaki systembus çıkışına takılıyor. Sonra yapılacak tek şey, harddiskin güç kaynağını ve tabii Amiga'yı açmak.
GVP ayrıca FAAASTPREP adı altında çok güzel bir utility paketi de sunuyor. Bu paket yeni başlayanlar için harddiskin otomatik hazırlanmasının yanında, deneyimli kullanıcılar için harddiski partisyonlara ayırabilme imkanı da sağlıyor.
Her şeyi bir araya geldiğinde, GVP'nin bu harddiski harika bir performans sergiliyor. Karşılaştırılan diğer harddisklerin hepsini geride bırakan Impact Series II, bir "cold reset"'ten tam bir Workbench ekranına kadar sadece 16 saniyeye ihtiyaç duyuyor.
Özellikleri: Marka ........... : GVP Impact Series II Taban fiyat......: $799 Seçenekler ...... : Fast RAM kiti, $269 Autoboot özelliği : Var Garanti süresi...: 1 yıl Performans....... : Harika Takılma kolaylığı : Çok iyi
Dokümanlar.......: İyi Genel............ : Harika
Xetec FastTrak: Xetec'in FastTrak sistemi, A500'e harddisk takmanın birden fazla yolu olduğunun bir örneği. Bu yüksek kaliteli harddisk sistemi, iki parça olarak geliyor. Bir tanesi CPU expansion portuna takılan ana SCSI modülü, öteki ise 52 MB'lık bir Quantum (Model LPS) 3 inç drive taşıyan kutu.
Drive'ı taşıyan kutunun içinde ayrıca 40 Watt'lık bir güç kaynağı ve soğutma fanı da bulunuyor. Drive kutusu ile SCSI ana modülü arasındaki bağlantı, 25 uçlu bir kablo ile yapılıyor. SCSI kartının yanına, system-bus ve patentli DMA (Direct Memory Access) devresi için bir pass-through bağlantı yeri konulmuş. Bunlar disk ile bellek arasındaki veri alışverişinde performansı bir hayli yükseltiyor.
FastTrak sistemi, bu dizaynıyla yapılan testlerde kayda değer ölçüde iyi performans gösteriyor. SCSI modülünü içeren kutuda Fast RAM için bir soket mevcut. Bu sokete, üstünde 8 MB'a kadar RAM ciplerine yer olan bir bellek genişletme kartı takılabiliyor.
İlk bakışta iki parçalı bir sistem insana pek cazip gelmiyor ama, masa üzerinde kapladığı alan herhangi bir standart Amiga 500 hard diski ile hemen hemen aynı. Uygun dizaynı sayesinde drive'ı içeren kutu, monitörün altına yerleştirilebiliyor. Bu da önemli ölçüde yer tasarrufu sağlıyor. Güzel hazırlanmış dokümanı sayesinde kuruluşu sadece birkaç dakika süren bu sistem, uzun süre kahır çekecek bir hard disk arayanlar için iyi bir seçenek olabilir.
Özellikleri: Marka....: Xetec FastTrak
Taban fiyat......: $650 Seçenekler : RAM genişletme kartı. $75 Autoboot özelliği : Var
Garanti süresi...: 1 yıl Performans : Çok iyi Takılma kolaylığı: Çok iyi
Dokümanlar ...... : Çok iyi
Genel............ : Çok iyi
Commodore A590: Commodore'un A590 hard diski, güzel hazırlanmış bir dokümanla geliyor. Ama, diğer bazı yönleri -örneğin 20 MB'lık küçük kapasitesi ve düşükçe kapasitesi- onu genel değerlendirmede orta düzeye indiriyor. Bu hard disk de diğerleri gibi CPU portuna takılıyor. Kutusu içinde bir SCSI interface devresi, bellek-disk erişimini hızlandıran özel DMA devresi, 2 MB'a kadar Fast RAM için çip soketleri ve dışarıdan ek SCSI cihazlar bağlama olanağı sağlayan bir pass-through bağlantı yeri mevcut.
A590, GVP'nin Series II drive'ı kadar güzel olmasa da, onun gibi Amiga 500 ile uyumlu bir kutu dizaynına sahip. Kutuda, üzerinde 2 MB'a kadar Fast RAM cipleri için soketleri olan küçük bir devre kartı ve onun üzerine yerleştirilmiş 20 MB'lık bir drive var. Diğerlerinden farklı olarak, A590'a Fast RAM ciplerini takmak oldukça zahmetli ve zaman alıcı. Çünkü, boş soketler drive'ın altında kalıyor ve cipleri takabilmek için drive'ı söküp yerinden kaldırmak gerekiyor. Fast RAM artırımı 512 KB'lık kademeler halinde yapılabiliyor.
Ortalama bir günlük kullanımla aylarca hiç problem çıkarmadan çalışabilen A590, tam bir emektar! Commodore'un birlikte verdiği kitapçık da oldukça iyi hazırlanmış. Başka bir tercihe yönelmenize neden olabilecek iki şey, 20 MB'lık küçük depolama kapasitesi ve buna oranla yüksekçe kalan fiyatı.
Özellikleri: Marka............: Commodore A590 Taban fiyat ..... : $629 Seçenekler.......: 2 MB Fast RAM (fiyat sabit değil)
Autoboot özelliği : Var Garanti süresi...: 1 yıl Performans .......: Yetersiz Takılma kolaylığı : Çok iyi
Dokümanlar.......: Çok iyi Genel............: İyi
