TATKOM'un PRISM'den MARK PEARCE KONUĞU VARDI...

• Haberler ve fuarlar
• Röportajlar

Birkaç aydır Türkiye'ye orijinal programları getirmesi ile adından söz ettiren TATKOM A.Ş.'nin İngiltere'deki PRISM GROUP'tan bir konuğu vardı. Dergimizi de ziyaret eden MARK PEARCE çok sempatik ve hoşsohbet bir insan.

Türkiye'de Football Manager, International Karate ve Boulder Dash oyunları ile tanınan PRISM, şu anda TATKOM ile işbirliği içinde Türkiye için özel bir çalışma yapıyor.

* Bize ve okuyucularımıza kendinizi tanıtır mısınız? - Ben Mark Pearce. 4 yıldır Prism Group'un Satış Müdürüyüm. 1960 doğumluyum, bekarım. Boş zamanlarımda Eurythmics grubunun müzik çalışmalarına yardım ediyorum ve Tokyo Joe'da disk jokey olarak çalışıyorum.

* Türkiye'yi ziyaret nedeniniz? - Türkiye'ye gelişim Tatkom'un daveti üzerine oldu. Kendileri ile ortaklaşa yaptığımız bir projemiz var.

* Türkiye Software pazarını tanıyor musunuz? - Tam olarak değil; ama nasıl olduğunu tahmin edebiliyorum. Bana anlatıldığı kadarıyla Türkiye'de copyright olmadığını ve çeşitli korsan grupların programları crack olarak getirdiklerini biliyorum. Fakat programların kullanım kitapları olmadığından bir sürü sorun çıkıyormuş.

* Sizce orijinal programlar için Türkiye iyi bir pazar mı? Biliyorsunuz ülkemiz için orijinal program olayı çok yeni.

- Bu konuda fikir yürütmek için biraz beklemekte fayda var. İspanya pazarı da Türkiye gibiydi. Oradaki satıcılar ülkelerini orijinal programa açtılar. Fakat İspanya'da bilgisayar kullanıcılarının maddi durumları pek güçlü olmadığından, sonradan fiyatların kırılması yoluna gidildi.

Türkiye tam olarak İspanya'ya benzetilebilir mi bilmiyorum ama, başlangıç gayet profesyonelce. Her şey sistematik yapılmaya çalışılıyor; eh başarının sırrı da bu.

* Bildiğimiz kadarıyla PRISM GROUP İngiltere'de faaliyet gösteren bir firma. Bize biraz PRISM GROUP ve faaliyetleri hakkında bilgi verir misiniz?

- Prism Software PLC, Prism Group'a ait birçok dalda faaliyet gösteren bir kuruluş. Disk üretimi, compact disk, kaset, orijinal oyun yapımı konularında faaliyet gösteriyor. Kendi kayıt stüdyolarımız, PRISM markasıyla çıkan disket ve compact disklerimiz mevcut. Biz, sadece oyun değil, servis de satıyoruz. Prism Group, HVC ve Mastertronic firmalarıyla beraber kendi dalında Avrupa'nın en iyi üç şirketi arasındadır.

Prism'in bilgisayar bölümü üçe ayrılır ve her dalı ayrı bir software kesimine hitap eder. Bunlardan PRISM BUDGET SOFTWARE, aslında bir programlama şirketi değil. Modası geçen programları stok halinde satın alıp kendi logosu altında ucuza pazarlar. Bir diğer şirket olan LOGOTRON, genelde Amerika, Almanya ve Fransa'dan program ithal eder; bunların copyright'larını alıp İngiltere'de pazarlar. Üçüncü firma da içlerinde en küçüğü olan ADDICTIVE. Program yazıp pazarlarlar. Addictive'in Football Manager serisi, Avrupa'da en çok satılan program olmuştur. Yakında da Football Manager III'ü çıkartacaklar.

* Firmanız daha çok spor oyunu mu yapıyor, yoksa tesadüfen Türkiye'ye gelen oyunlarınız mı bu tür?

- Hayır sadece spor değil, çok çeşitli alanlarda çıkan güzel oyunlarımız var.

* Dergimizi gördünüz ve incelediniz. Düşünceleriniz neler?

- Derginiz Türkçe olduğu için tabii ki anlamam mümkün olmadı ama ilk bakışta bile ciddi bir çalışmanın ürünü olduğu belli oluyor. Dediğim gibi okumam mümkün değil, ama bana anlatılanlardan anladığım kadarıyla derginiz gerçekten kaliteli. Bunu iltifat olarak söylemiyorum. Fakat Avrupa'da, özellikle İngiltere'de çıkan dergilerle karşılaştırılma yapıldığında, sizin derginiz üst sıralara çıkabilecek nitelikte. Baskınız iyi ve temiz. Dergi muhteviyatı bir hayli yüklü. Açıkçası çok etkilendim. Görünüş olarak İngiltere'deki dergilere benziyor. Ama gerçekten son derece kaliteli bir dergi olduğu belli. Böyle bir dergi hazırladığınız için sizi kutluyorum.

* İngiltere ve diğer Avrupa ülkelerinde çıkan benzer dergiler son bir yıl içinde çeşitli software firmalarından program demoları alarak disket veriyorlar. Sizin firmanızın da bu tür faaliyetleri var mı?

- Hayır, şu anda yok; ama bu yapmayacağımız anlamına gelmez.

* Peki bu faaliyetlerin nasıl bir anlaşma içinde yapıldığını biliyor musunuz?

- Bu yöntem, çift taraflı bir yardımlaşma anlamına gelmekte. Sanırım masrafları iki taraf ortaklaşa karşılıyorlar, yani yarı yarıya.

* Biraz da korsan gruplardan söz etmek istiyoruz. Bili-

TATKOM'un PRISM'den MARK

KONUĞU VARDI...

yorsunuz dünyanın her yerinde korsan gruplar mevcut. Siz ve firmanız bu gruplara nasıl bakıyorsunuz?

- Korsan grupların yaptığı aslında büyük bir suç. Çünkü firmalar bir programı çıkartabilmek için hayli yüklü yatırımlar yapıyorlar. Bir oyunun sadece reklamı, gerekli hakları ve pazarlama giderleri bile çok yüksek meblağlar tutuyor. Firmalar bu giderleri ilk satışlarında çıkaramazlarsa iflas ederler. Zaten birçok firma bu sebeple piyasadan çekiliyor.

Ancak, korsan olayının önüne geçmek mümkün değil. Sadece firmalar kendi ürünlerini cazip hale getirdiklerinde korsan gruplar azalır. Şöyle bir örnek vereyim: Diyelim ki siz Pink Floyd hayranısınız ve elinizde iki alternatif var. Birincisi orijinalini almanız, ikincisi de kopyasını çektirmeniz. Siz bu gruba gerçekten değer veriyorsanız ve aldığınız plağı uzun yıllar saklamak istiyorsanız, tabii ki orijinali alırsınız; çünkü orijinalde, kopyasında bulamadığınız unsurlar vardır.

Bunu orijinal oyun olayına uygularsak, aynı tablo ortaya çıkıyor. Orijinal oyun aldığınızda, kitabıyla, özel kutusuyla ve ayrıntılı açıklamalarıyla oynamanın daha çok hoşunuza gideceği kesin. Ayrıca bu her zaman saklayıp koleksiyonunuza koyabileceğiniz bir program olacak.

* Türkiye'ye de şu ana kadar tüm programlar buradaki korsan gruplar tarafından getirildi. Avrupa'da korsan gruplar için ne tür önlemler alınıyor?

- Bakın bir oyunu çıkarmak sanıldığı kadar kolay değil. İyi bir koordinasyon ve tasarım gerekli. Tabii bir de işin maliyet yönü var. Bir oyun aşağı yukarı 100.000 dolara mal olur. Bunu amorti edebilmek için yaklaşık 30.000 adet satmak gerekiyor. Bunları söylememin sebebi, olayın nasıl geliştiğini sizlere biraz göstermek. Üstelik bu bahsettiğim rakamlar daha da yukarılara çıkabilir. Örneğin 100.000 dolara mal olan oyunlar da var. Avrupa'daki firmaların hepsi pazarladıkları ürünlere kilit koyuyorlar. Fakat şimdiye kadar her kilit rahatlıkla açılabildi. Ne de olsa her kilidin bir de çözümü var. Artık Almanya'da cracker'lara 3. derece ağır suçlu yani terörist gibi davranılıyor. Yakalanan cracker'lar milyonlar düzeyinde cezalara ve hapis cezalarına çarptırılıyorlar.

Aslında sorun, bu kadar yatırım yapılan oyunları daha cazip hale getirmekle çözülüyor. Bakın daha önce bahsettiğim İspanya örneği. Orijinal oyunla kırık oyun arasındaki

PEARCE

fiyat farkının minimum olması lazım. Yani kırık oyunun bedeli 1 ise, orijinalin fiyatı 20 değil 5-6 olmalı ki herkes alabilsin ve bu zevki tadabilsin.

Bir örnek daha vereyim. Biliyorsunuz, Rolex saatlerin hem orijinali hem de sahtesi vardır, üstelik aralarındaki fiyat farkı da oldukça fazladır. Ama hala herkes orijinal bir Rolex almaya ve onun prestijini yaşamaya çalışır.

Koruma, ancak fiyat dengesinin çok iyi ayarlanması ile olur. Fiyatı pazarın durumuna göre belirlemek gerek. Zaten Türkiye'de de bu yapılacak. Yazılım korsanlığı üstesinden gelinmesi, söylediğim gibi, çok zor olan bir sorun. Biz bu sorunla uğraşmak yerine oyunlarla beraber poster, t-shirt vb. extralar vererek oyunlarımızı daha cazip hale getirmeyi planlıyoruz. Ayrıca oyunları Türkiye'de pazarlayacak Tatkom firmasının makul fiyatlar belirleyeceğinden eminim.

* Orijinal oyunlar Türkiye'de tamamen Türkçe olarak satılacak. Bu aslında iyi bir ayrıcalık. Oyunlar nasıl Türkçeleştiriliyor?

- Oyunda kullanılan tüm metin bir ASCII dosyası haline getiriliyor ve bundan sonra bu dosya Türkçe'ye çevrilip oyuna dahil ediliyor. Öte yanda, oyunların dokümantasyonları da tamamen Türkçe olacağından en rahat kullanım sağlanmış olacak. Bildiğim kadarıyla Türkiye'de ilk kez bir oyun bu şekilde satılacak.

* Türkiye'yi nasıl buldunuz? - Maalesef araba ile oradan buraya dolaşmaktan henüz bir şey göremedim. Bir iş gezisi olmasından dolayı bu gelişimde fazlaca yer gezmek gibi bir beklentim de yoktu. Ancak mutlaka ülkenizi bir fırsat bulup tanımak istiyorum.

* Teşekkür ediyor, başarılar diliyoruz. - Ben teşekkür ederim. Mark Pearce ve TATKOM Football Manager programının Türkçe uyarlamasını hazırlıyorlar. Mark, bize görüşmemizden sonra hazırlamakta olduğu oyunun demosunu gösterdi. Oyun Türkiye liglerinde oynayan tüm takımları ve futbolcuları kapsıyor. Programda 13 lig ve her ligde ortalama 20 takım var. Türkiye'deki tüm kupaları, Avrupa Kupasını ve milli maçları oynamak mümkün.

İngiltere'de Addictive tarafından pazarlanacak olan programın Türkiye'deki hakları TATKOM'a ait.

Bu güzel uğraşlarından dolayı Amiga Dünyası olarak teşekkür ediyor, başarılar diliyoruz.