D.I.E.D. V2.4
Retro bilgisayarMerhaba, bu ay size ilginç bir utility programını tanıtmaya çalışacağım. Bu program, bir text editör. Ama diğerlerinden çok farklı. DIED, Digital Intelligence ansi-EDitor kelimesinin baş harflerinden oluşuyor. Sanırım hepiniz Cygnus Editörü'nü (CED) biliyorsunuzdur. CED çok iyi bir tekst editörü idi. Text editörlerin kullanılma amacı, ya bir programın DOC'unu (DOC = Documentation, yani programın açıklaması) yazmak ya da hazırladıkları DEMO PACK'lerine (iletişimde oldukları gruplardan gelen demoları bir diskte toplama işlemi sonunda demo disketi ortaya çıkar) menü yapmak için veya bazı oyunların ve programların başına reklamlar, gerekli bazı bilgiler yazmaktı. CED ve CED'e benzeyen programlardaki en büyük eksiklik, programın EDIT modu idi. Örneğin bir çizgi çizmek ya da yazının başına logo koymak çok zordu ve çok zaman alıyordu. Ama Digital Intelligence grubundan olan Per'in hazırladığı DIEd, logo, kare gibi şekilleri çizmenizi çok kolay hale getiriyor. Per, daha önce hep CED'i kullanıyormuş. Bir gün kendisine bir demo pack yaparken, böyle bir program yapmayı düşünmüş ve yaklaşık 90 dakikada programı tasarlayıp 4 günlük bir çalışma sonucunda bu programı yazmış. Programın ilginç bir diğer yönü de, animasyon seçeneğinin olması. Hazırladığınız yazı üzerinde ilginç efektler yaratmanızı sağlıyor.
Artık isterseniz, programın nasıl kullanıldığını anlatmaya ekran dizaynından başlayarak anlatayım. Program yüklendiğinde, DIED V2.4'ün introsuyla karşılaşıyorsunuz. Mouse'un sol tuşuna basınca asıl programa giriyorsunuz.
Ekranda soldan sağa 8 tane ana menü var:
PROJECT:
- Clear : Bütün texti silmek için. - About: Program ile ilgili bilgi. - Load File (Amiga+o): Disketten, kaydetmiş olduğunuz bir yazı dosyasını yüklemenizi sağlar.
- Save File (Amiga+w): Diskete, hazırladığınız yazıyı kaydetmek için kullanılan bir komut. Uzun bir text yazıyorsanız, belirli aralıklarla yazınızı disketinize kaydetmelisiniz. Bu işlemi, Amiga+u tuşlarını kullanarak da yapabilirsiniz. Belli aralıklarla bu iki tuşa basarsanız, program yazmış olduğunuz texti hep aynı dosya ismi ile kaydedecektir.
- Name & Save: Dosya yeni bir dosya ismi ile diskete kaydedilir.
- View File: Bu fonksiyon yardımıyla hafızada bulunan yazıyı bozmadan, istediğiniz başka bir dosyayı yükleyebilirsiniz. Yani, diyelim ki yeni bir menü hazırlıyorsunuz ve daha önce yapmış olduğunuz menüye bakmanız gerekti. Bu fonksiyon yardımıyla, o an yazmış olduğunuz texti silmeden, daha önce yapmış olduğunuz menüye bakabilirsiniz.
- Quit: Programdan çıkıp CLI ekranına dönmek için kullanılan komuttur.
EDIT:
- Redraw screen (Amiga+r): Ekrana çizim yapmak için kullanılacak olan fonksiyondur. Bu komut yardımıyla yazınızı silmeden, arka plana renkli çizgiler koyabilir ya da yazıyı çerçeve içine alıp içini değişik renklerle boyayabilirsiniz.
- Toggle insert (Amiga+t): INSERT ya da OVERSTRIKE pozisyonlarına geçmek için kullanılır.
- Delete line (Amiga+k): Yazı kursorunun bulunduğu satırı silmek için kullanılır.
- Delete to EOLN (Amiga+y). Yazı imlecinin bulunduğu yerden, en son satıra kadar olan bölgeyi siler. (EOLN = END OF LINE)
- Remove ESC codes (Amiga+e). Yazı içerisinde kullanılan tüm ESCAPE kodlarını (bold, italik ve renkli yazı gibi) siler.
- Mark Horizontal (Amiga+h): CUT (blok kesme) ya da COPY (blok kopyalama) sırasında yatay olarak blok işaretlemenizi sağlar.
- Mark Vertical (Amiga+v): Aynen MARK HORIZONTAL'da olduğu gibi CUT veya COPY işleminde dikey blok işaretlemenizi sağlar.
- Copy block (Amiga+C): İşaretlenmiş bloğu kopyalamak amacıyla kullanılır. Bu blok sonradan yazının herhangi bir yerine yerleştirilebilir.
- Cut block (Amiga+x): İşaretlenmiş bloğu daha sonra PASTE fonksiyonunu kullanarak yazının başka bir yerine taşımak amacıyla kullanılır.
- Paste block (Amiga+p) Cm ya
D.I.E.D. V2.4
da Copy fonksiyonu ile clipboard'a (bir hafıza bölgesi) alınan bloğu kürsorun bulunduğu yerden itibaren yerleştirir.
STYLE:
Bu menü, yazı stillerini belirlemek için kullanılır.
- Normal (Amiga+n): Normal karakterleri kullanmak için.
- Bold (Amiga+b): Kalın yazı karakterlerini kullanmak için.
- Italic (Amiga+i): Sağa doğru yatık karakterler kullanmak içindir.
- Underline (Amiga+u): Altı çizili karakter basmak için kullanılır.
Program açılışta renkleri normale göre ayarlamıştır. Yani arkaplan rengi siyah (0), yazı rengi beyaz (1)'dır. Renkleri değiştirmek için ekranın alt kısmında bulunan COLOR GADGET bölümünü kullanabilirsiniz. Buradan yeni renkleri mouse işaretçisi ile seçmeniz mümkün.
PEN COLOR:
Karakter rengini belirlemek amacıyla kullanılır. - Amiga+1: 1.renk - Amiga+2: 2.renk - Amiga+3: 3.renk - Amiga+4: 4.renk - Amiga+5: 5.renk - Amiga+6: 6.renk - Amiga+7: 7.renk - Amiga+8: 8.renk
Kullanacağınız renkleri kendiniz ayarlayabildiğiniz için, renk numaralarının karşılıklarını yazmıyorum.
SCREEN COLOR:
Arkaplan rengini belirlemek içindir. - Amiga + ! : 1.renk - Amiga + @: 2.renk - Amiga + # : 3.renk - Amiga + $ : 4.renk - Amiga + % : 5.renk - Amiga + ^ : 6.renk - Amiga + & : 7.renk - Amiga + * : 8.renk MOVE: Hareket kontrolü ile ilgili menüdür. - Shift Cursor: Kursoru SHIFT ile beraber basacağınız bir ok tuşu yardımıyla, o tuşun yönüne doğru hareket ettirebilirsiniz.
- First line: Yazının ilk satırına çıkmak amacıyla kullanılır.
- Last line: Yazının en alt satırına inmek için kullanılır.
- Start of line: Kursorun bulunduğu satırın başına gelmek amacıyla kullanılır.
- End of line: Kursorun bulunduğu satırın sonuna gelmek amacıyla kullanılır.
Bu fonksiyonlar yardımıyla, yazının çeşitli yerlerine daha hızlı erişebilirsiniz. Ekranda hareket etmek için ok tuşlarını kullanabileceğiniz gibi, mouse'dan da yararlanabilirsiniz. Mouse işaretçisini ekranın istediğiniz bölgesine getirerek sol tuşa basarsanız, ekranın istediğiniz pozisyonuna gelmeniz mümkün olur.
ANIMATIONS:
Bu fonksiyon, diğer text programlarında bulunmayan çok ilginç bir seçenek. Yazınızın değişik efektler yaparak ekrana basılmasını sağlar. 10 farklı efekt bulunur:
1 - Karakterleri üçgensel bir bölgenin büyümesi şeklinde gösterir.
2 - İlk animasyonun tam tersi şeklindedir.
3 - Ekrandaki karakterleri soldan sağa doğru teker teker basarak gösterir.
4 - Bu seçenek de, 3. animasyonun tam tersidir. Yani karakterleri sağdan sola doğru ekrana teker teker basar.
5 - Karakterleri soldan sağa olmak üzere ve aynı zamanda ortadan başlayarak teker teker gösterir.
6 - 5. fonksiyonun tam ters işlemini yapar. Yani yine basım işlemi ekranın ortasından başlar, ama bu kez karakterler sağdan sola doğru teker teker ekrana basılır.
7 - Karakterler ekranın solundan sağına doğru diagonal bir biçimde basılır.
8 - Satırları sağdan sola ve soldan sağa olacak şekilde karmaşık olarak ekrana basar.
9 - Ekrandaki yazıyı artan açılar şeklinde basar. Yani yazı ekrana basılırken dairesel bir görüntü yaratılır.
10 - Karakterler ekrana rastgele efektlerle basılır. Yani karakterler her defasında rastlantısal olarak görüntüye gelir. Böylece anlamsız harflerden anlamlı bir yazı görüntüsü elde edilir.
- Save Anim. Seçilen efektleri diskete kaydetmenizi sağlar.
- Animation Help: Yapacağınız animasyon ile ilgili bilgi almanızı sağlar.
EXTRAS:
- Set color. Bu seçenek ile ekranın ve yazının renk tonları ayarlanır.
- Default colors: Ayarladığınız renkleri iptal etmek için kullanılır. Bu komut seçildiğinde programın kullandığı renkler, sistem konfigürasyon renklerine çevrilir: Arkaplan 0 (siyah) önplan 1 (beyaz).
- Center Screen. Yazınızı ekranın merkezine göre ayarlar.
- Center Block: İşaretlenen bloğu ekranın merkezine göre ortalar.
- Center Line. Kursorun bulunduğu satır ekran merkezine ortalanır.
- Save Default: Oluşturduğunuz yeni set renklerini diskete kayıt etmek amacıyla kullanılır. Bu sayede istediğiniz zaman bu renkleri kullanabilirsiniz.
- PAL/NTSC: Çalıştığınız ekran görüntüsünün PAL (normal büyük ekran) ya da NTSC (küçük, Amerikan sistemi) olmasını sağlar.
- Hide Gadget: Ekranın altında bulunan renk ve karakter stillerini gösteren pencerenin ekranda gösterilmemesini sağlar.
- Show Gadget: Hide komutu ile ekranda gösterilmeyen pencerenin, bu komut yardımıyla tekrar ekranda gösterilmesi sağlanır.
Bu program sanıyorum demo pack yapan ya da programlarının başına TYPE komutu yardımıyla reklam koyan arkadaşların hoşuna gidecektir. Cygnus editörden daha gelişmiş programların çıkması, bütün Amigacıların işine yarıyor. Bu programa benzeyen TEXT PAINT programı var. TEXT PAINT, DIED V2.4'ten daha gelişmiş. TEXT PAINT'te, Dpaint'te olduğu gibi çizgi, daire, kare ve buna benzer şekiller çizebiliyorsunuz. Gelecek ay daha ilginç programlar açıklamaya çalışacağım. Önümüzdeki ay görüşmek dileğiyle!...