Sayfa 50

Beş yıl önce Amiga fırtınası başladığında ortalığı kasıp kavurmuştu. Piyasaya çıkartılan ilk model olan Amiga 1000, o zamana kadar gördüğümüz tüm ev bilgisayarlarını gölgede bırakıyordu. Grafik ve ses özellikleri olağanüstüydü. Bilgisayar dünyasındaki hızlı tırmanışı, rakip firmaların tüm uğraşlarına rağmen durdurulamadı. Ev bilgisayarlarında üstünlüğünü kabul ettirdikten sonra yeni modeller üreten Commodore firması, Amiga'yı iş bilgisayarlarının da korkulu rüyası haline getirdi.

Şimdi Amiga 3 model halinde sunuluyor; AMIGA 500, AMIGA 2000 ve AMIGA 3000. Sizlere bu farklı modelleri ayrıntılı olarak tanıtmaya çalışacağız.

Amiga, homecomputer piyasasında en başarılı bilgisayarlardan biri. Sadece Almanya'da 500.000 adet satılmış bulunuyor. Pastadan en büyük payı %80 ile Amiga 500 fazlasıyla hak etmiş durumda. Son aylarda Amiga 2000'in satışlarında da artış gözleniyor. Buna karşılık Amiga 3000 henüz çok yeni. Bu üç farklı modelin farklarını ve ortak yanlarını sizlere aktarmaya çalışalım. İşe, ilk defa 1987 yazında tanıştığımız Amiga 500 ile başlayacağız.

AMIGA 500 Amiga 500, Amiga dünyasının ilk basamağıdır. Bilgisayar ve klavye compact halde sunulmuştur. Amiga 500 fabrika çıkışı; bir 3.5 inç drive (880 KByte formatlama kapasitesi), 512 Kbyte çalışma hafızası ile donatılmış. Çalışma sistemi Kickstart 1.3 (ilk çıkanlarda 1.2), ROM'un (Read Only Memory) içine yerleştirilmiş. Bu kullanıcının yeni Kickstart versiyonlarını, ancak bu ROM-entegresini değiştirerek kullanabileceği anlamına gelir. Amiga 3000 ile çıkan Kickstart 2.0'ın avantajlarından Amiga 500'de yararlanmak için, bir hardware değişikliği yapmak gerekiyor. Daha önce çıkan Kickstart'ların hepsi 256 Kbyte uzunluğundaydı. Buna karşılık yeni 2.0 versiyonu 512 KByte uzunluğunda ve assembler ağırlıklı olarak yazılmış. Daha çok özelliği olan, daha hızlı bir Kickstart'ın tüm Amiga'cıların düşlerini süslediğinden eminim. Neyse ki Avrupa'daki hardware üreticilerinin dediğine göre önümüzdeki kış sonuna doğru Amiga 500'e 2.0 ve 1.3 Kickstart adaptörleri satışa hazır olacakmış. Ülkemize de çabuk geleceklerini umalım. Amiga 500'ün dışarıyla bağlantısına gelince; Amiga 500 serisi aşağıdaki çıkışlara sahiptir:

-Paralel port çıkışı: Yazıcı ve diğer Centronics-interface'le çalışan birimler ve digitizer bağlanabilir.

-Serial port çıkışı: Bu çıkış modem, midi vb. için.

-Drive çıkışı: İsteğe göre 3 adet 3.5 ya da 5.25 drive bağlanabilir.

-Ses çıkışı: Bu çıkışları stereo müzik setinize bağlayıp biraz müzik dinleyin.

-Mouse ve joystick girişleri: Paddle, analog joystick..

-Elektrik bağlantısı. Daha geniş kapsamlı hardware arttırımları ve harddisk için 86'lı Expansion-port bilgisayarın sol kısmında yerini almıştır. Bu port aynı zamanda bir kapakla korunmuş. Şimdi de Amiga 500'ün büyüyebilme imkanlarını inceleyelim:

Amiga 500 sadece oyun bilgisayarıdır diye düşünüyorsanız, oldukça yanıldığınızı söylemeliyim. Bugün artık RAM ilavelerinden tutun da Turbo kartlarına kadar bir sürü hardware, artık Amiga 500 için de üretilmektedir.

Hafıza, Amiga için profesyonel kullanımın kapılarını açan ilk anahtar. Ne kadar

METİN ÖZDİLEK fazla hafızanız varsa, o kadar çok programı aynı anda hafızada tutabilirsiniz. Yani bir taraftan bilgisayarla printerden döküm alırken siz diğer ekranda başka bir yazı hazırlayabilir ya da tetrise takılabilirsiniz. Amiga 500'de standart olarak 512 Kbyte hafıza bulunur. Bazı yazılım ve grafik programları için ("Professional Page" ya da "X-cad") en az 1 Mbyte hafıza gereklidir. Yeni çıkan oyunlar da gene Mbyte'sız edemiyorlar. Görüldüğü gibi ek hafıza şart. Ama hangisini tercih etmeli?

Hafıza arttırımları intern (içten) ya da extern (Expansion port) olarak takılabilir. Intern RAM kartı nasıl takılır? Amiga'nın altındaki kapağı açın. Buradaki sıralı pinlere intern RAM kartını takabilirsiniz. Yalnız çok dikkatli olmalısınız; pin sırasını kaydırır ya da ters takarsanız, Amiga'nız zarar görebilir. Bazı firmalar intern RAM kartlarını 512 KByte'lık adımlarla 2.3 Mbyte artırılabilir şekilde ürettiler. Bu tip büyüyebilir RAM kartlarının avantajıysa, daha sonra ihtiyacınız ve bütçeniz oranında hafızayı büyütebilmenizdir. RAM kartları maximum 8 Mbyte'a çıkarılabilir, ancak bu kartın soketle 68000'in yerine takılması gerekir. Extern RAM kartları (Expansion port'a takılan) 2, 4 ve 8 Mbyte'lık olabilirler. Bahsettiğimiz son iki kanı ancak yurt dışından temin edebilirsiniz.

İkinci olarak tek drive'la çalışmanın ne kadar zor olduğunu fark edeceksiniz. Bir disketi kopyalamak gerektiğinde, ikinci drive'a ihtiyacınız olacak. Neyse ki ülkemizde yurt dışındakileri aratmayacak kadar kaliteli 5.25 ve 3.5 inçlik drive bulabilirsiniz, hem de daha ucuza. Drive'lar Amiga 500'ün arkasında Drive Port'una peş peşe 3 taneye kadar takılır. Birden fazla drive bağlanmak istenirse, disk drive'ların arkasında Bus çıkışları olması gerekir.

İş programlarının disketten yüklenmesi, oldukça zaman alır. Bunu Expansion port'a takılan harddiskler daha hızlı ve rahat yaparlar. Ayrıca harddisklerin kapasiteleri 20 Mbyte'tan 400 Mbyte'a kadar değiştiği için, daha fazla bilgiye hızlı bir ulaşım sağlarlar. Bunlarla saniyede 1 Mbyte'a kadar ulaşan hızlarda bilgi transferi yapılır. A-590'ın kapasitesi 20 Mbyte kadardır. Bu hiç de fazla sayılmaz, gerektiğinde 80 Mbyte eklenebilir. Bu arada Amiga 500 için Laptop'ta (diz üstü bilgisayarı) kullanılan 2.5 inç harddisk interface piyasaya çıktı. Arriba Harddisk Interface'i 68000 soketine takılıyor. En ilginç yanı 20 Mbyte'lık harddisk'in kendisinin Amiga 500'ün içine sığması. Amiga 500'e yapılan ilaveler bu kadarla da kalmıyor. Bilgisayardan daha fazlasını almak isteyenlere 68020 / 68030 Turbo kartlarını tanıtalım. Amiga 500'ü 12 sefer daha hızlandıran bu kartlar 68000'in soketine yerleşiyorlar. Fark ettiğiniz gibi, Arriba harddisk kontroller, intern 8 Mbyte RAM kartı ve turbo kartları 68000'in soketini kullanıyorlar. Hangi karta ihtiyacınız olduğunu ve hangi girişi kullanabileceğinizi iyice düşünmeniz gerekiyor. Çünkü expansion port hariç diğer girişler sadece bir kartın bağlanmasına izin verirler.